Moord op Nederlander in Zuid-Celebes: Arrestatie van bendeleidster beroert Indonesische pers (Pembunuhan orang Belanda di Sulawesi Selatan)

ANALOGIE MET GEVAL VAN MONGINSIDI (Van onze correspondent) Batavia, 10 November. V[A het geval van Wal ter Monginsidi, die ter dood werd veroordeeld en geëxecuteerd wegens beestachtig wreed optreden tegen de bevolking als hoofd van een bende in OostIndonesië, is thans de Indonesische wereld wederom in grote beroering wegens de gebeurtenissen in Masamba, in de voormalige afdeling Luwu in ZuidCelebes. De gang van zaken is blijkens betrouwbare inlichtingen: in de afdeling Luwu heerste geruime tijd rust, al waren er in de laatste tijd tekenen, die wezen op de mogelijkheid van ordeverstoring, waarbij werd gedacht aan infiltraties, hetzij van Java hetzij van Bandjar. De vorige week werd na een geslaagde overval op een politiepost een auto overvallen, waarin zich een Nederlandse handelsman, de vertegenwoordiger van de Faroka-fobrieken Pluyter en een koopman uit India bevonden. Deze beiden en de chauffeur werden meegenomen door de bende, waarna de koopman uit India en de chauffeur werden vrijgelaten, doch Pluyter werd vermoord. Uit het onderzoek is gebleken, dat een vrouwelijk lid van de gemeenteraad van Makassar, Salawati Daud, die tot een extreme republikeinse groepering behoorde, een leidende functie in de bende bekleedde. Zij is door de» OostIndonesische troepen gearresteerd. Tevens werd een leerlinge van de kweekschool, beschuldigd van medeplichtigheid gearresteerd. Uit deze feiten zou men kunnen afleiden, dat het hier een duidelijk aanwijsbare misdaad betreft, waarbij de omstandigheid, dat de Indiër door de bende werd vrijgelaten en de Nederlander vermoord, een politieke tint aan de zaak geeft. Hoewel dus het geval op zichzelf duidelijk is, blijven toch enkele vragen onopgehelderd: werd de moord inderdaad gepleegd met hulp van geïnfiltreerden, in hoeverre is er dan sprake van een organisatie van grotere omvang? 'OALS het geval was met de zaaki Monginsidi, zo is ook dit geval door de Indonesische pers en vooraanstaande Indonesiërs geplaatst in het licht van de vrijheidsstrijd, waarbij mevrouw Salawati is voorgesteld als een vrijheidsheldin, die werd gearresteerd door de belanda's en die deswege een martelares is. De integere en invloedrijke mr Maria Ulfah Santoso, de leidster van het Indonesische vrouwencongres, verklaarde in Djokja zeer geschokt te zijn door de arrestatie van Salawati, „vooral in verband met de R.T.C., waarvan een opklaring van de atmosfeer het gevolg mdest zijn". Ulfah zou met het vrouwencongres overleggen over het nemen van stappen ten aanzien van de Nederlandse militaire maatregelen (waarbij mag worden bedacht, dat de arrestatie werd verricht door het eigen gezagsorgaan van de deelstaat Oost-Indonesië). Het Bataviase gezaghebbende blad Pedoman schreef in een artikel, dat de indertijd genomen krasse Nederlandse militaire maatregelen in Zuid-Celebes als een factor in deze kwestie kunnen worden beschouwd. „De duizenden offers, die destijds door de bevolking zijn gebracht, hebben een diepe indruk achtergelaten", waarmede de rechter, aldus het blad. bij het vaststellen van zijn vonnis rekening moet houden. De Chinees-Maleise pers in Batavia, die eveneens in een artikel de kwestie behandelt, schrijft op licht verwijtende toon over de Nederlanders. Ook in dit geval kan echter een verdere analogie met de affaire van Monginsidi worden voorspeld: zodra de volledige en walgelijke feiten met betrekking tot het geval-Monginsidi bekend werden, verstomde het rumoer om deze geëxecuteerde bendeleider even snel als het was ontstaan.

=== [Page 1] === MURDER OF DUTCHMAN IN SOUTH CELEBES Arrest of gang leader stirs Indonesian press ANALOGY WITH THE MONGINSIDI CASE (From our correspondent) Batavia, 10 November. After the case of Wal[ter] Monginsidi, who was sentenced to death and executed for bestially cruel conduct towards the population as head of a gang in East Indonesia, the Indonesian world is now once again in great commotion because of the events in Masamba, in the former division of Luwu in South Celebes. The course of events is, according to reliable information, as follows: in the Luwu division calm prevailed for a good while, although recently there had been signs pointing to the possibility of disturbance of order, in which infiltrations were thought of, either from Java or from Bandjar. Last week, after a successful raid on a police post, a car was attacked in which were a Dutch tradesman, the representative of the Faroka factories, Pluyter, and a merchant from India. These two and the driver were taken along by the gang, after which the merchant from India and the driver were released, but Pluyter was murdered. The investigation has shown that a female member of the Makassar municipal council, Salawati Daud, who belonged to an extreme republican grouping, held a leading position in the gang. She was arrested by the East Indonesian troops. A pupil of the teacher-training school, accused of complicity, was also arrested. From these facts one could infer that this is a clearly demonstrable crime, in which the circumstance that the Indian was released by the gang and the Dutchman murdered gives the matter a political tint. Although the case in itself is clear, a few questions remain unanswered: was the murder indeed committed with the help of infiltrators; to what extent is there then an organisation of larger scale? As was the case with the Monginsidi affair, this case too has been placed by the Indonesian press and prominent Indonesians in the light of the freedom struggle, Mrs. Salawati being presented as a heroine of freedom who was arrested by the 'belanda's' [Dutch] and who is therefore a martyr. The upright and influential Mr. Maria Ulfah Santoso, the leader of the Indonesian women's congress, declared in Djokja that she was very shocked by the arrest of Salawati, "especially in connection with the R.T.C. [Round Table Conference], which must result in a clearing of the atmosphere". Ulfah was to consult with the women's congress about taking steps with regard to the Dutch military measures (it may be borne in mind that the arrest was carried out by the own authority organ of the constituent state of East Indonesia). The authoritative Batavia paper Pedoman wrote in an article that the harsh Dutch military measures taken in South Celebes at the time can be regarded as a factor in this matter. "The thousands of victims that the population made at that time have left a deep impression," which the judge, the paper says, must take into account in determining his sentence. The Chinese-Malay press in Batavia, which likewise treats the matter in an article, writes in a mildly reproachful tone about the Dutch. In this case too, however, a further analogy with the Monginsidi affair can be predicted: as soon as the full and disgusting facts concerning the Monginsidi case became known, the clamour about this executed gang leader subsided as quickly as it had arisen.