Soekarno, grondlegger van Indonesië (Sukarno, pendiri Indonesia)

Soekarno Oud-president Soekarno van Indonesië, die in de nacht van zaterdag op zondag is overleden, zal altijd één van de grootste helden uit de geschiedenis van zijn volk zijn. Zo blijken op dit moment miljoenen Indonesiërs te denken. Zo ziet ook het officiële Indonesië de oud-president. Er is immers al aangekondigd dat hij een staatsbegrafenis zal krijgen in zijn geboorteplaats terwijl een week officiële rouw in acht wordt genomen. Soekarno, zelf half Javaans half Balinees, maakte van Indonesië één natie, van de vele volkeren en stammen op de eilanden één volk. Als zodanig behoorde hij tot de grote generatie van nation-builders, die na de Tweede Wereldoorlog in de Derde Wereld optraden. Als eerste president van Indonesië voerde hij een buitenlandse politiek, die beoogde zijn land een hoofdrol te laten spelen in deze Derde Wereld. Voor het binnenlandse beleid formuleerde hij leerstellingen, zoals de „Pantjasila" en de „Nasakom", die ten doel hadden tegenstellingen te overbruggen en de opbouw van het land te stimuleren. Ook in het huidige Indonesië hebben deze leerstellingen een groot deel van hun geldigheid behouden. Soekarno's beweeglijke stijl, hang naar improvisatie en talent voor de emotionele formulering bleken vooral in de jaren zestig niet de uitrusting te zijn, waarmee Indonesië de weg naar een snelle economische ontwikkeling kon vinden. De binnenlandse tegenstellingen die hiervan het gevolg waren, leidden ten slotte tot Soekarno's afzetting. Een zeer belangrijk stempel op de ontwikkeling van zijn land had Boeng Karno toen echter al gezet. De historie zal moeten leren hoeveel positieve en negatieve kanten dit stempel heeft gehad. Bij geen buitenlandse staatsman is Nederland de afgelopen 25 jaren zo betrokken geweest als bij Soekarno De neiging om deze man, die gedurende het overgrote deel van deze jaren onze tegenstander is geweest, bij zijn overlijden af te doen met kritische kanttekeningen ligt voor de hand. Moeilijk zou dit niet vallen. Historische fairness gebiedt echter zijn verdiensten voor Indonesië als onafhankelijke staat te erkennen. Over zijn fouten heeft Indonesië zelf in 1967, toen Soekarno werd gedwongen af te treden, het oordeel al geveld. Soekarno werd geboren op 6 juni 1901 te Blitar. Hij was de zoon van een Javaanse onderwijzer en een Balinese. Zijn vader had een Europese opvoeding genoten en stuurde hem naar de Koningin Emmaschool en de vijfjarige h.b.s. te Soerabaja. Later ging Soekarno in Bandoeng naar de Technische school, waar hem in 1925 het diploma van civiel ingenieur verleend werd. Hij stichtte een particulier ingenieursbureau, maar had toen al zijn weg in de politiek gevonden. Dat was gebeurd In de Algemene studieclub, die hij zelf had opgericht en die achter haar naam een nationalistisch streven verborg. Soekarno, die reeds toen opmerkelijk goed in het openbaar sprak, was de leidende figuur van deze groep, waaruit in 1927 de nationalistische Indonesische partij voortkwam, de P.N.I., waarvan de nu nog bestaande partij van die naam rechtstreeks afstamt. Het Nederlands-Indische gouvernement liet ir. Soekarno in 1929 arresteren wegens activiteiten tegen zijn gezag. Hij werd deswege veroordeeld tot vier jaar gevangenis in een proces waarin hij zich met grote welsprekendheid verdedigde; het beloop van deze zaak is naderhand onderwerp van kritiek geweest. Soekarno kreeg na ongeveer twee jaar gratie en sloot zich in 1932 aan bij de Partindo. Op 1 augustus 1933 werd hij andermaal gearresteerd wegens zijn activiteiten en ditmaal verbannen, achtereenvolgens naar Flores, Bengkoelen en Padang. Japanse tijd Toen in 1942 de Japanse bezetting een feit was geworden, haalden de Japanners op aanraden van drs. Hatta, de nog steeds geinterneerde ir. Soekarno naar Batavia. Hij werd lid van de zogenaamde Adatcommissie, die ingesteld heette te zijn om oude gewoonten en rechten te bestuderen. Naderhand voegden de bezetters Soekarno toe aan de Ampat serangkai, een viermanschap dat de instelling moest voorbereiden van wat later de Futera werd genoemd (Pusat tenaga rakjat), Centrum van volkskracht. Het was een vrij machteloze creatie van de bezetters, die levende maatschappelijke krachten moest kanaliseren, met de mogelijkheid dat zij zich, als Japan niet blijvend Indonesië in zijn macht zou houden, kon ontplooien als de kern van een nationale zelfstandigheidsbeweging. Naarmate duidelijker werd dat Japan de oorlog niet kon volhouden, ontplooiden de Indonesiërs meer eigen initiatieven en vormden een comité tot onderzoek van de onafhankelijkheid. Op 1 juni 1945 sprak Soekarno daar voor het eerst over de,,pantja sila", de vijfledige nationale filosofie (geloof in God, nationalisme, democratie, sociale rechtvaardigheid en menselijkheid), die naderhand de kern van zijn politieke beleid zou worden en, zoals de ontwikkelingen hebben bewezen, een bruikbare basis voor de seculiere staat Indonesië. Ook begrippen als gotong rojong (gemeenschapsbesef), bambu rutjing (bamboespiesen) heeft hij in die vergaderingen ontwikkeld. Op 11 augustus 1945 werden Soekarno en enkele andere leiders uit Batavia naar het hoofdkwartier van de Japanse bevelhebber Terauclü gebracht om te horen dat aan Indonesië onafhankelijkheid zou worden verleend. Na een aantal dagen vol verwarring, waarin zowel de Japanners als ongedurige Indonesische groepen Jongeren, pemuda's, een rol spelen, proclameerde Soekarno op 17 augustus 1945 de Republiek Indonesia. Nationale leider Soekarno, die deze proclamatie samen met Hatta verrichtte, was van meet af de dominerende figuur in Indonesië. In 1945 was hij korte tijd premier van het eerste Indonesische kabinet, hij vormde een nationaal leger en beïnvloedde de ontwikkelingen ook zonder dat zijn hand zichtbaar was. In 1948 werd zijn gezag aangetast door het optreden van een communistisch gezinde legerafdeling dat tot de revolte van Madioen leidde. In hetzelfde jaar werd Soekarno, met andere republikeinse leiders bij de.tweede politiële actie door Nederlandse troepen gevangengenomen en naar Prapat op Sumatra gevoerd. In juli 1949, nadat de Veiligheidsraad de Indonesische kwestie had behandeld, keerde Soekarno terug naar Djogjakarta. Het sprak vanzelf dat hij in 1950, na de Soevereiniteitsoverdracht, president werd. In 1952 kreeg zijn gezag een schok toen een groep over het regeringsbeleid ontevreden legerofficieren onder leiding «van de toenmalige kolonel Nasution tegen hem rebelleerde. Soekarno wist deze rebellie echter behendig in zijn voordeel te gebruiken. De tegenstellingen verscherpten zich intussen en in 1955 kwam een tweede legeraffaire voor. De eerste algemene verkiezingen van 1955 verminderden de interne tegenstellingen niet, integendeel. In die periode begon Soekarno een voortdurend zelfstandiger en overheersender rol in de binnenlandse ontwikkelingen te spelen. Hij toonde een toenemende neiging om zich op de radicaalsten onder zijn aanhang te oriënteren. Anderzijds greep hij terug naar politieke denkbeelden die hij al in de eerste periode van de zelfstandigwording van het land had geformuleerd. In 1959 verwezenlijkte Soekarno wat hij „geleide democratie" noemde. Hij voerde de oude grondwet van 1945 weer in en stuurde het volgende jaar het parlement naar huis om het door een door hemzelf samengesteld en benoemd lichaam te vervangen zodat hij praktisch alle militaire, wetgevende en uitvoerende bevoegdheden in de hand had. In 1963, het jaar waarin de „confrontatie" van Indonesië tegen de in dat jaar gevormde federatie Maleisië begon, benoemde het Vo.orlopig raadgevend volkscongres, 't hoogste gezagsorgaan in de republiek, hem tot president voor het leven. Bijgestaan door de inmiddels tot vice-premier benoemde minister van buitenlandse zaken Soebandrio bracht de president de ontwikkelingen in zijn land steeds verder onder invloed van een leer die hij „nasakom" noemde, een woord samengesteld uit de beginlettergrepen van de Indonesische woorden voor: nationalisme, religie, en communisme. Communisten De praktijk van deze ontwikkeling was dat het regime steeds meer gematigde figuren afstootte en voortdurend sterker onder invloed van communisten kwam te staan, hoewel het leger, vooral aanvankelijk, de communisten de voet zoveel mogelijk dwars zette. Door het ontbreken van een reële parlementaire controle konden de communisten zich met buiten-parlementaire methodes en onverbloemde dwang steeds meer invloed verschaffen. Weliswaar onderschreven zij formeel de doelstellingen van de staat en de „pantja sila", maar Aidit, de partijleider van de communistische partij, FKI, zei openlijk dat dit slechts zo lang zou duren als het belang van de partij dat vorderde. Daarna zou een volgende fase beginnen naar de verwezenlijking van de socialistische staat. In de buitenlandse politiek werd het beleid gekenmerkt door een snel toenemende toenadering tot communistische landen, vooral de volksrepubliek China, vijandigheid tegenover westelijke invloeden en uittreding uit de Verenigde Naties. Nieuwe orde De inwendige spanning die Hierdoor ontstond is in de nacht van 30 september op 1 oktober 1965 tot ontlading gekomen. Een deel van -de paleiswacht en een aantal communistische groeperingen, vooral uit de communistische jeugdbeweging, deden een greep naar de macht met het argument dat een „raad van generaals" hetzelfde van plan was. Zes hoge militairen en een aantal anderen werden hierbij gedood. Iu« zeer korte tijd deed het Indonesische leger, met name de Siliwangi-divisie deze rebellie teniet. Een tot dat ogenblik vrijwel onbekende officier, Soeharto, onderscheidde zich hierbij door zijn doortastendheid. De handelingen van Soekarno, die enige tijd in de macht, of in het milieu van het bij de rebellie betrokken deel van de luchtmacht heeft vertoefd, zijn onduidelijk gebleven. Het effect van de rebellie is een hevige anticommunistische reactie geweest, die tienduizenden mensen het leven heeft gekost en die is uitgelopen op een verbod van de communistische partij. Het leger, onder leiding van Soeharto, had een beslissende invloed op ontwikkelingen die ten slotte leididen naar de vorming, en later de hervorming, van een nieuwe, uitgesproken anticommunistische, regering. Van dat ogenblik bleef Soeka aan de openbaarheid onttrok] Hij werd streng bewaakt óoo militaire politie. Hij heeft officieel afscheid genomen, hij van de titel Van president vervallen verklaard, is geleid bekend geworden. Enkele keren, in prooei tegen leiders van de okto rebellie van 1965, zijn sen afgelegd die zeer hezra voor Soekarno waren gezin houding die hij tijdens derebjj had aangenomen. Het me-Soeharto heeft wel eensP zinspeeld op de mogelijkheid éën proces tegen Soekarno, a heeft het er nooit van laten men. In de jaren na zijn verd nen uit het openbare leven b Soekarno's gezondheid sterk teruit te zijn gegaan. Zijn nische nierkwaal verhevigd»Ji" en hij bewoog zich moi P. VAN Ptesident Soekarno op een beslissend moment van zijn leven: hij treurt bij het graf van de moorde legerleider generaal Yani. Bij de mislukte coup van 30 september 1965 werd Yani met andere generaals door leden van de communistische vrouwenorganisatie Gerwani vermoord. jaar later bracht Soekarno — wiens positie toen reeds ernstig was aangetast — een bezoek hun graven. Bij die gelegenheid liet hij zijn emoties de vrije loop. ■

=== [Page 1] === Soekarno, founder of Indonesia Former president Soekarno of Indonesia, who died in the night of Saturday to Sunday, will always be one of the greatest heroes in the history of his people. This is what millions of Indonesians appear to think at this moment. Official Indonesia also sees the former president in this way. After all, it has already been announced that he will receive a state funeral in his birthplace while a week of official mourning is observed. Soekarno, himself half Javanese, half Balinese, made one nation of Indonesia, one people of the many peoples and tribes on the islands. As such he belonged to the great generation of nation-builders who appeared in the Third World after the Second World War. As first president of Indonesia he conducted a foreign policy that aimed to let his country play a leading role in this Third World. For domestic policy he formulated doctrines such as the "Pantjasila" and the "Nasakom", which aimed to bridge antagonisms and stimulate the building of the country. In present-day Indonesia too these doctrines have retained a large part of their validity. Soekarno's mobile style, love of improvisation and talent for emotional formulation proved, especially in the sixties, not to be the equipment with which Indonesia could find the road to rapid economic development. The domestic antagonisms resulting from this led finally to Soekarno's deposition. A very important stamp on the development of his country had Boeng Karno however already set by then. History will have to teach how many positive and negative sides this stamp has had. With no foreign statesman has the Netherlands been so involved during the past 25 years as with Soekarno. The inclination to dismiss this man, who during the greater part of those years was our opponent, at his death with critical remarks is obvious. It would not be difficult. Historical fairness, however, demands recognition of his merits for Indonesia as an independent state. On his mistakes Indonesia itself passed judgment already in 1967, when Soekarno was forced to resign. Soekarno was born on 6 June 1901 at Blitar. He was the son of a Javanese teacher and a Balinese woman. His father had received a European upbringing and sent him to the Koningin Emma school and the five-year h.b.s. in Soerabaja. Later Soekarno went in Bandoeng to the Technical school, where in 1925 he was awarded the diploma of civil engineer. He founded a private engineering bureau, but had by then already found his way in politics. That had happened in the General Study Club, which he had founded himself and which behind its name concealed a nationalist aspiration. Soekarno, who even then spoke remarkably well in public, was the leading figure of this group, from which in 1927 the nationalist Indonesian party came forth, the P.N.I., from which the party of that name still existing now descends directly. The Netherlands-Indies government had ir. Soekarno arrested in 1929 for activities against its authority. He was sentenced for this to four years' imprisonment in a trial in which he defended himself with great eloquence; the course of this case has afterwards been the subject of criticism. Soekarno was pardoned after about two years and in 1932 joined the Partindo. On 1 August 1933 he was arrested once more because of his activities and this time exiled, successively to Flores, Bengkoelen and Padang. Japanese period. When in 1942 the Japanese occupation had become a fact, the Japanese, on the advice of drs. Hatta, brought the still interned ir. Soekarno to Batavia. He became a member of the so-called Adat commission, which was said to have been set up to study old customs and rights. Afterwards the occupiers added Soekarno to the Ampat serangkai, a foursome that had to prepare the institution of what was later called the Putera (Pusat tenaga rakjat), Centre of People's Power. It was a rather powerless creation of the occupiers, which was to channel living social forces, with the possibility that, if Japan did not permanently hold Indonesia in its power, it could unfold as the core of a national independence movement. As it became clearer that Japan could not sustain the war, the Indonesians developed more initiatives of their own and formed a committee to investigate independence. On 1 June 1945 Soekarno spoke there for the first time about the "pantja sila", the five-part national philosophy (belief in God, nationalism, democracy, social justice and humanity), which would later become the core of his political policy and, as developments have proved, a usable basis for the secular state of Indonesia. Concepts such as gotong rojong (sense of community), bambu rutjing (bamboo spears) he also developed in those meetings. On 11 August 1945 Soekarno and some other leaders from Batavia were taken to the headquarters of the Japanese commander Terauchi to hear that independence would be granted to Indonesia. After a number of days full of confusion, in which both the Japanese and impatient Indonesian groups of Youths, pemudas, played a role, Soekarno proclaimed on 17 August 1945 the Republic of Indonesia. National leader. Soekarno, who made this proclamation together with Hatta, was from the start the dominant figure in Indonesia. In 1945 he was for a short time premier of the first Indonesian cabinet, he formed a national army and influenced developments even without his hand being visible. In 1948 his authority was damaged by the action of a communist-minded army division that led to the revolt of Madioen. In the same year Soekarno, with other republican leaders, was taken prisoner by Dutch troops during the second police action and taken to Prapat in Sumatra. In July 1949, after the Security Council had dealt with the Indonesian question, Soekarno returned to Djogjakarta. It went without saying that in 1950, after the transfer of sovereignty, he became president. In 1952 his authority received a shock when a group of army officers dissatisfied with government policy under the leadership of the then colonel Nasution rebelled against him. Soekarno, however, managed to use this rebellion skilfully to his advantage. The antagonisms meanwhile sharpened and in 1955 a second army affair occurred. The first general elections of 1955 did not reduce the internal antagonisms, on the contrary. In that period Soekarno began to play an ever more independent and dominant role in domestic developments. He showed an increasing inclination to orient himself on the most radical among his supporters. On the other hand he reached back to political ideas that he had already formulated in the first period of the country's becoming independent. In 1959 Soekarno realised what he called "guided democracy". He reintroduced the old constitution of 1945 and the following year sent parliament home to replace it by a body composed and appointed by himself, so that he practically held all military, legislative and executive powers in his hand. In 1963, the year in which Indonesia's "confrontation" against the federation of Malaysia formed that year began, the Provisional People's Consultative Congress, the highest authority in the republic, appointed him president for life. Assisted by the foreign minister, meanwhile appointed vice-premier, Soebandrio, the president brought developments in his country ever further under the influence of a doctrine which he called "nasakom", a word composed of the initial syllables of the Indonesian words for: nationalism, religion, and communism. Communists. The practice of this development was that the regime repelled ever more moderate figures and came continuously more strongly under the influence of communists, although the army, especially at first, obstructed the communists as much as possible. Through the absence of real parliamentary control the communists could, by extra-parliamentary methods and undisguised coercion, gain ever more influence. They did formally subscribe to the aims of the state and the "pantja sila", but Aidit, the party leader of the communist party, PKI, said openly that this would last only as long as the party's interest required. Then a next phase would begin towards the realisation of the socialist state. In foreign policy the policy was characterised by a rapidly increasing rapprochement with communist countries, especially the People's Republic of China, hostility towards Western influences and withdrawal from the United Nations. New order. The internal tension thus arising was discharged in the night of 30 September to 1 October 1965. A part of the palace guard and a number of communist groupings, especially from the communist youth movement, made a grab for power with the argument that a "council of generals" intended the same. Six high-ranking military men and a number of others were killed. In a very short time the Indonesian army, notably the Siliwangi division, annulled this rebellion. A hitherto virtually unknown officer, Soeharto, distinguished himself by his decisiveness. The actions of Soekarno, who for some time stayed in the power, or in the milieu, of the part of the air force involved in the rebellion, have remained unclear. The effect of the rebellion was a violent anti-communist reaction that cost tens of thousands of people their lives and that ended in a ban on the communist party. The army, under Soeharto's leadership, had a decisive influence on developments that finally led to the formation, and later the reshaping, of a new, outspokenly anti-communist government. From that moment Soekarno [withdrew] from publicity [garbled]. He was strictly guarded by the military police. He officially took leave, [...] declared forfeited of the title of president, [...] became known. A few times, in trials against leaders of the October rebellion of 1965, statements have been made that were very [damaging] for Soekarno [...] attitude that he had adopted during the rebellion. [Unreadable] Soeharto has at times hinted at the possibility of a trial against Soekarno, but has never let it come to that. In the years after his withdrawal from public life Soekarno's health appears to have declined strongly. His chronic kidney complaint worsened and he moved [Unreadable] Caption: President Soekarno at a decisive moment of his life: he mourns at the grave of the murdered army leader general Yani. In the failed coup of 30 September 1965 Yani was murdered, with other generals, by members of the communist women's organisation Gerwani. [A year] later Soekarno — whose position was then already seriously damaged — paid a visit to their graves. On that occasion he gave free rein to his emotions.