Ensiklopedia Indonesia – Deel II: Belangrijke bijdrage tot de kennis van en over dit land (Ensiklopedia Indonesia jilid II)

Zoals het publiek sedert kort in de etalages der boekwinkels heeft kunnen opmerken, is het langverwachte tweede deel van de „Ensiklopedia Indonesia'' letter F-M verschenen. Bij ons commentaar over het eerste deel — omstreeks medio vorig jaar — gaven wij alle lof aan de uitgeverij W. Van Hoeve, die met deze uitgave een niet gering deel bijdraagt tot de ontwikkeling van kennis en cultuur van en voor Indonesië. Ook dit 2e deel, evenals zijn voorganger rijk geïllustreerd, is een voor deze tijd inderdaad zeldzame uitgave. Van de recensies betreffende het eerste deel heeft de uitgever blijkbaar dankbaar gebruik gemaakt om het tweede deel volmaakter te doen verschijnen. De voorafgaande compendium van physica, chemie en wiskunde zal menig student een waardevol hulpmiddel blijken. De korte samenvatting van de regels der E.H.B.O. zal iedere huisvader van nut kunnen zijn zodat deze encyclopaedie niet enkel een wegwijzer maar ook een goede huisvriend en raadgever voor het publiek zal zijn. De objectiviteit van dit tweede deel kunnen wij in het algemeen onderschrijven. Het lijkt echter raadzaam om bij formuleringen, die actuele politieke vraagstukken betreffen de terminologie zodanig te kiezen dat men de geschiedenis niet vooruitloopt. Het is heel iets anders te zeggen, of een Organisatie bij een bepaald feit „betrokken" is of dat de organisatie het feit „verricht" heeft, (de zg. Madiun-affaire b.v.). Ook moet ons van het hart dat de Chinese cultuurdragers, in het bijzonder de moderne schrijvers van de Chinese Volksrepubliek, overvloedig staan genoteerd. Van velen echter slechts hun naam zonder enig bijzonder werk waarin ze uitmunten. Bij de letter F hebben wij een opmerking t.a.v. „Feodalisme atau feodalitet" (feodalisme of feodaliteit). Ons inziens duidt feodaliteit het karakter aan terwijl feodalisme het stelsel vermeldt. Voorts wordt het feodale stelsel zoals dit in de Middeleeuwen zich heeft gemanifesteerd voldoende verklaard, doch anderzijds acht de encyclopaedie het voldoende omtrent Indonesië te verklaren dat er hier te lande nog feodale tradities zijn zonder dit in enig verband te brengen met een ooit bestaand hebbend stelsel. Een andere definitie die eer vaagheid dan klaarheid brengt is het begrip „folio" welk o.i. te summier is om er een leek een goed begrip van te geven. Wat de genoemde partijen en organisaties betreft in de encyclopaedie kunnen wij ten volle de moeilijkheid begrijpen van de samenstellers om zich een bepaalde beperking op te leggen, zonder de objectiviteit geweld aan te doen. Maar ten aanzien van partij Masjumi hadden de samenstellers toch bepaald wat uitvoeriger kunnen zijn, gezien het hier een van de invloedrijkste realiteiten in het hedendaagse Indonesische politieke leven betreft. Van genoemde partij is slechts de verklaring van de afkorting weergegeven, terwijl anderzijds de communistische beweging een halve bladzijde krijgt. Beide bewegingen zijn vrijwel even oud en doen ongetwijfeld in belangrijkheid niet voor elkaar onder. Beslist fout is het bovendien te verklaren dat de I.E.V. als vereniging na de souvereiniteits-overdracht is opgeheven. Evenzo om de Gerakan Revolusi Rakjat of de Gerwis te vermelden als communistische organisaties. Om hierbij objectief te blijven, stellen wij voor dat de samensteller het door het Indonesische ministerie van voorlichting uitgegeven werkje „Kepartaian di Indonesia" (Het partijwezen in Indonesië) raadplege. Informatie bij de betrokken instanties kan eveneens een belangrijke bijdrage leveren, bijvoorbeeld bij omschrijvingen van legerorganisaties zoals de „Markas Besar ALRI" (Hoofdkwartier der Indonesische Marine) waarvan vermeld wordt dat deze organisatie van 1947 - 1948 heeft bestaan. Tot heden bestaat genoemd lichaam nog. Om even bij het leger te blijven lijkt het ons niet overbodig om de afkortingen van de genoemde namen er bij te vermelden. Ook de deviezen van tenminste landmacht, zeemacht, luchtmacht en weermacht zouden wij gaarne opgenomen zien met de bijbehorende betekenis zoals bijv. „Kartika Eka Paksi" van de landmacht. De keuze van bekende figuren wekt in het algemeen voor ons nog de indruk geen vaste lijn te volgen. Zo missen wij bij de K. de naam Pangeran Kornel, een bekende figuur uit Indonesië's geschiedenis. Evenmin vinden wij Sultan Hasanudin van Makassar genoemd. Wij zien wel Aoh Kartahadimadja vermeld, maar zonder deze kunstenaar te kort te doen zouden wij toch ook graag Achdiat Kartamihardja geplaatst zien en Hadji Hasanmustafa, de Indonesische filosoof. Daar een encyclopaedie een betrekkelijk permanent werk is vragen wij ons af of het niet beter ware organisaties als de KPUI en KPUE (Kantoor voor import en kantoor voor export) buiten de vermelding te laten. Immers, dergelijke afdelingen zijn bij een steeds veranderend bestel onzeker van hun bestaan. Nog een opmerking willen wij maken over de tekst bij de KMB (Indonesische afkorting voor Ronde Tafel Conferentie) en de tekst bij de Afro-Azië-conferentie. Ongetwijfeld is de tekst van de Afro-Azië-conferentie, vooral om hare actualiteit zeer belangrijk en zouden wij deze zeker niet graag bekort zien. Maar daarentegen vinden wij over de RTC-overeenkomst slechts enkele regels. Evenzo onder het onderwerp: Indonesië. Indien wij zien welke belangrijke rol deze overeenkomst juist nu in vrijwel iedere sector van het Indonesische leven speelt, zowel economisch, politiek als cultureel, hadden wij feitelijk een even uitgebreide tekst en uitleg verwacht als die over de A-A conferentie. Tot slot nog een suggestie over de plaatsnamen, waar de aardrijkskunde-liefhebber gaarne een lengte- en breedtegraad ter nadere oriëntatie zou zien. De illustraties zijn evenals bij het eerste deel nog te veel los van de tekst zonder dat er een vaste lijn in zit, die niet anders dan tot een zekere willekeur bij de keuze leidt maar dit wordt zeer veel vergoed door de rijkdom aan illustraties. Jammer is het dat bij de correctie over het hoofd is gezien dat de tekst horende bij de illustratie naast blz. 680 verwisseld is met de tekst van de illustratie horende bij blz.681. Wij willen onze recensie niet eindigen zonder er nogmaals op te wijzen dat ondanks de tekortkomingen waaraan tenslotte elk menselijk werk lijdt, deze encyclopaedie kwaliteiten bezit die haar zeer begerenswaardig maken. Zij die dit tweede deel doorbladeren zullen ongetwijfeld kopers worden van de volledige encyclopaedie. Met recht een standaard werk dat wij warm kunnen aanbevelen.

=== [Page 1] === As the public has been able to notice for some time in the windows of the bookshops, the long-awaited second volume of the "Ensiklopedia Indonesia," letters F–M, has appeared. In our commentary on the first volume – around the middle of last year – we gave all praise to the publisher W. Van Hoeve, which with this publication contributes no small part to the development of knowledge and culture of and for Indonesia. This second volume too, like its predecessor richly illustrated, is indeed a rare publication for these times. The publisher has apparently made grateful use of the reviews of the first volume to make the second volume appear more perfect. The preceding compendium of physics, chemistry and mathematics will prove a valuable aid to many a student. The short summary of the rules of first aid (E.H.B.O.) can be of use to every head of household, so that this encyclopaedia will be not only a guide but also a good house friend and adviser to the public. We can in general endorse the objectivity of this second volume. It seems advisable, however, in formulations concerning current political questions, to choose the terminology in such a way that one does not run ahead of history. It is something quite different to say whether an organisation was "involved" in a particular event or whether the organisation "carried out" the event (the so-called Madiun affair, for example). We must also say that the Chinese bearers of culture, in particular the modern writers of the Chinese People's Republic, are abundantly listed. Of many, however, only their name is given, without any particular work in which they excel. At the letter F we have a remark regarding "Feodalisme atau feodalitet" (feudalism or feudality). In our view feudality indicates the character, while feudalism denotes the system. Furthermore, the feudal system as it manifested itself in the Middle Ages is sufficiently explained, but on the other hand the encyclopaedia considers it sufficient to explain concerning Indonesia that there are still feudal traditions in this country, without connecting this in any way with a system that once existed. Another definition that brings more vagueness than clarity is the notion "folio," which in our opinion is too summary to give a layman a good understanding of it. As regards the parties and organisations mentioned in the encyclopaedia, we can fully understand the difficulty of the compilers in imposing a certain restriction on themselves without doing violence to objectivity. But with regard to the Masjumi party the compilers could certainly have been somewhat more detailed, given that it concerns one of the most influential realities in present-day Indonesian political life. Of the said party only the explanation of the abbreviation is given, whereas on the other hand the communist movement receives half a page. Both movements are about equally old and undoubtedly do not yield to each other in importance. It is, moreover, decidedly wrong to state that the I.E.V. was dissolved as an association after the transfer of sovereignty. Likewise to list the Gerakan Revolusi Rakjat or the Gerwis as communist organisations. To remain objective in this, we propose that the compiler consult the little work "Kepartaian di Indonesia" (The Party System in Indonesia) published by the Indonesian Ministry of Information. Information from the bodies concerned can likewise make an important contribution, for example in descriptions of army organisations such as the "Markas Besar ALRI" (Headquarters of the Indonesian Navy), of which it is stated that this organisation existed from 1947–1948. To date the said body still exists. To stay with the army for a moment, it seems to us not superfluous to add the abbreviations of the names mentioned. We would also gladly see included the mottos of at least the army, navy, air force and armed forces, with their corresponding meaning, such as "Kartika Eka Paksi" of the army. The choice of well-known figures still gives us in general the impression of following no fixed line. Thus we miss under the K the name Pangeran Kornel, a well-known figure from Indonesia's history. Nor do we find Sultan Hasanuddin of Makassar mentioned. We do see Aoh Kartahadimadja listed, but without doing this artist an injustice we would also gladly see Achdiat Kartamihardja included, and Hadji Hasanmustafa, the Indonesian philosopher. Since an encyclopaedia is a relatively permanent work, we wonder whether it would not be better to leave organisations such as the KPUI and KPUE (Office for Import and Office for Export) out of the entries. After all, such departments are uncertain of their existence under a constantly changing order. One more remark we wish to make concerns the text on the KMB (Indonesian abbreviation for Round Table Conference) and the text on the Afro-Asian Conference. Undoubtedly the text on the Afro-Asian Conference, especially because of its topicality, is very important and we would certainly not like to see it shortened. But by contrast we find only a few lines on the RTC agreement. Likewise under the subject: Indonesia. If we see what an important role this agreement plays precisely now in virtually every sector of Indonesian life, economic, political and cultural alike, we would actually have expected a text and explanation as extensive as that on the A-A conference. Finally, one more suggestion about the place names, where the geography enthusiast would gladly see a longitude and latitude for further orientation. The illustrations, as in the first volume, are still too detached from the text without any fixed line, which can lead only to a certain arbitrariness in the choice, but this is amply compensated by the wealth of illustrations. It is a pity that in the proofreading it was overlooked that the text belonging to the illustration next to p. 680 has been swapped with the text of the illustration belonging to p. 681. We do not wish to end our review without pointing out once more that, despite the shortcomings from which every human work ultimately suffers, this encyclopaedia possesses qualities that make it highly desirable. Those who leaf through this second volume will undoubtedly become buyers of the complete encyclopaedia. Truly a standard work which we can warmly recommend.