Soekarno, de aartsintrigant (Sukarno, the master intriguer) [duplicate]

President Soekarno van Indonesië, geboren op 6 juni 1901 in Surabaja uit een Javaanse vader en een Balische moeder, is — hoe men ook over hem denken moge — een fascinerende figuur. De wijze waarop hij de jaren door, alle soms felle oppositie ten spijt, zich als de leider van de staat Indonesië heeft weten te handhaven dwingt bewondering af, al is die bewondering dan ook hoofdzakelijk een bewondering voor de meester-intrigant.... Men zegt wel, dat de Indonesiër een gemakzuchtig mens is, die niet van hard werken houdt, die zich het liefst zo min mogelijk inspant, die nergens erg warm voor loopt. Het is een theorie die door de feiten achterhaald is, maar als er één Indonesiër is waar deze theorie zeker niet op van toepassing is dan is het Soekarno. Hij is de drijver, die nimmer moe is, die als hetnodig is dag en nacht doorwerkt om zijn doel te bereiken. Hi; is de man die nimmer ziek is, omdat hij aan geen ziekte toegeeft. Enorm hard. voor anderen en voor zichzelf, is hij toch voor alles een „Streber", een „rücksichtslose" figuur, die koste wat het koste er steeds op uit is om zijn zin te krijgen. Officieel i: Soekarno constitutioneel presidenl van Indonesië, in werkelijkheid echter is hij de grote leider van het land die zich door niemand opzi Iaat dringen en die er steeds op ui '<Js zijn wil wet te doen zijn. Soeka. no, wat hijzelf als het zo in ziji kraam te pas komt ook moge beU gen, is geen man van de democic tie, hij is integendeel een autoritan» figuur, een heerser, die het liefst a. absolute macht zou hebben. Ui te: aard ontbreekt het een dergelijit figuur niet aan tegenstanders, maa> het is;uist de wijze waarop Sot karno dezen telkens weer opzij wee? te schuiven die zo een enorme bt. wondering afdwingt.. Men zegt vai Soekarno dat zijn sterke punt „t, ming" is. Zelfs zijn tegenstanders 11 Indonesië geven toe dat hij eei meester is in het kiezen van ha' juiste moment voor het ontketenei van een bepaalde actie. Natuurlijn ook hij maakt daarbij fouten, maatoch: er is geen tweede Indonesië* die met zoveel energie (of eigenlij c is bezetenheid hier een beter woord; zich altijd weer inzet om zijn doel te bereiken. Soekarno heeft zijn ups en zijn downs gehad. Verschillende malen is zijn positie als president van de Republiek Indonesia zéér wankel geweest en heeft zelfs zi;n leven in onr » idellijk gevaar verkeerd. Onder dergelijke omstandigheden verstond hij de kunst zich min of meer terug te trekken om zodoende de gemoederen tot bedaring te brengen. Maar onderwijl was hij in stilte dan alweer doende met het treffen van do maatregelen die hem zijn oude positie terug zouden doen krijgen.. Dat Soekarno geen „constitutionele" figuur is kunnen worden, mag, zijn patriottisch verleden in aanmerking genomen, geen wonder he ten. Van jongsaf was hij een groot ijveraar voor de onafhankelijkheid van Indonesië. Zelfs toen hij nog op de HBS zat in Surabaja en later ook op de Technische Hogeschool in Bandung zocht hij steun voor de nationalistische beweging. Hij trad consequent na de beëindiging van zijn studie als civiel ingenieur in 1925 dan ook niet zoals de meeste gestudeerde Indonesiërs in die tijd in dienst van het Nederlands-Indische gouvernement, maar gaf de voorkeur aan een particuliere werkkring, die hem vóór alles ook tijd voor zijn politieke activiteiten liet. Spoedig reeds werd de jonge ir. Soekarno een belangrijke figuur in de eveneens jonge nationalistische beweging van Indonesië. Geen Indonesiër trad daarin zo op de voorgrond als hij en wrijvingen met het koloniale gezag konden dan ook moeilijk uitblijven. Op 20 december 1929 werd ir. Soekarno, toen voorzitter van de door hem opgerichte Parti Nasional Indonesia (dezelfde PNI, die ook nu nog in Indonesië bestaat), gearresteerd. In augustus 1930 volgde zijn veroordeling tot vier jaar gevangenisstraf, doch in december 1931 werd hij alweer op vrije voeten gesteld. Soekarno richtte onmiddellijk een andere partij in plaats van de verboden PNI op, de Partindo en in juli 1933 werd hij op« nieuw gearresteerd.... Dit keer volgde geen rechtzaak, maar de gouverneur-generaal, gebruik makend van zijn „exorbitante rechten" verbande hem naar Endeh on Flores. Later, in 1937, werd dit verbanningsoord gewijzigd in Bengkulen op Zuid-Sumatra en daar vertoefde Soekarno nog, toen de Japanners hem in 1942 • bevrijdden. Soekarno was geen vriend van de Nederlanders en daarvan maakten de Japanners handig gebruik door hem voor hun wagen te spannen. Gedurende de jaren dat Indonesië door de Japanners bezet werd gehouden was Soekirr.o daar hun grote vriend. Een vergelijking met Quisling 0 i Mussert dringt zich op, maar gaat natuurlijk mank. Toen volgde, op 17 augustus 1945, de proclamatie van het onafhankelijke^ Indonesië door Soekarno en Hatta, die bij deze gelegenheid respectievelijk president en vice-president van de nieuwe staat werden. Het was. een proclamatie, waarvan ie betekenis toen moeilijk te bezien viel. Algemeen bestond de indruk dat de nieuwe staat, die in eerste instantie geleid werd door collaboraeurs met de Japanners, geen lang -ven beschoren zou zijn. De eerste berekende zet van Soekarno was achter om zich de medewerking te verzekeren van Sultan Sjahrir, eveneens een figuur uit de nationalistische beweging van voor de oorlog, maar een die zich — welke grieven hij ook tegen het koloniale gezag mocht hebben — nimmer had afgegeven met de Japanse bezetter, doch laarentegen tegen deze juist subversieve acties had geleid. Een der',elijke figuur moest wel veel meer '.'mpathie ondervinden van het Wes'en en daarvan maakte Soekarno -tandig gebruik. Sjahrir werd mi•iic,t er.nrosident van de jonge staat Indonesië. We zullen hier de historie niet verder op de voet volgen. Indonesie kreeg, hoe dan ook, zijn erkenning nis staat. In december 1949 droeg 'Nederland officieel de soevereiniteit aan Indonesië over. Sjahrir was toen inmiddels als een te gematigde figuur alweer uitgerangeerd. 1 Toen in december 1949 de soevereiniteit aan Indonesië werd overgedragen meende Nederland ech'ter 'laar een organisatie achter te laten, die ook andere Indonesiërs dan de '■*roen van Soekarno een bestaansmogelijkheid zou laten. Dat echter bleek als spoedig een misrekening. Soekarno. al van oudsher tegenstander van de federalistische en voorstander van de unitaristische staatsvorm, nam actief de leiding van het oprollen van de verschillende deelstaten en in nauwelijks een half jaar waren deze verdwenen en kwam in de plaats daarvan de eenheidsstaat Indonesië. We slaan weer een paar jaar over en komen tot 17 oktober 1952: Tanks rijden door Djakarta. Kanonnen staan gericht op het paleis van president Soekarno. Een aantal officieren van de generale staf en alle zeven territoriale commandanten uit de archipel vervoegen zich bij hem en eisen de ontbinding van het parlement, een parlement dat niet door verkiezingen tot stand was gekomen en dat op dat moment juist sterk doende was bepaalde pro-westerse leiders van het leger te elimineren. Soekarno, wiens invloed zich achter dit alles vermoeden liet, gaf toe.... Maar nauwelijks enkele weken later worden bepaalde territoriale commandanten door hun ondergeschikten uit het zadel gelicht. Al spoedig wordt duidelijk dat dit het werk van Soekarno is. Snel weet hij zijn invloed in het leger te herstellen. In februari 1953 lokt Soekarno nieuwe kritiek uit. Nadrukkelijk spreekt hij zich uit voor een nationalistische staatsvorm voor Indonesië. De partijen die het daarmee niet eens zijn, verwijten hem zijn bevoegdheden als constitutioneel president te bpiten te gaan. Maar Soekarno laat deze klachten langs zich afgli;den cn handhaaft zijn standpunt. Oktober 1954: president Soekai - - no neemt Hartini, een knappe gescheiden vrouw, met vijf kinderen, tot zijn tweede echtgenote naast Fatmawati, die hij tijdens zijn verbanning in Bengkulen trouwde en die. hem verschillende kinderen heeft geschonken. De verontwaardiging van de Indonesische vrouwen is algemeen. Is dit dezelfde Soekarno die een boek — „Sarinah" — heeft geschreven over de emancipatie van de Indonesische vrouw? Fatmawati verlaat hem ook al weigert hij haar een scheiding,, die volgens de Islamietische wetgeving in een dergelijk geval zonder zijn toestemming niet uitgesproken kan worden. Doch ook die verontwaardiging raakt in het vergeetboek.... Dan komt in juli 1955 de benoeming van kolonel Bambang Utoyo tot chef-staf van de landmacht. Het gehele leger keert zich tegen deze aanstelling van een ziekelijke invalide, die niets anders dan een stropop kan zijn van de toenmalige communistisch georiënteerde minister van defensie, mr. Iwa Kusumasumantri. Soekarno wil zijn zin doordrijven. doch het leger boycot de installatie. Op een gegeven ogenblik zrn de gemoederen zelfs zo opgewonden dat Soekarno praktisch een gevangene van het leger is. De redering. de eerste regering-Ali Saïtroamidjojo, treedt af en Soekarno vertrekt op een hadji-tocht naar Mekka. Vice-president Hatta krijgt dar. de macht en vormt de regering-Burha - huddin Harahap. Als Soekarno terugkomt uit Mekka gaat hij rust nemen op Bali en laat de staatszaken aan Hatta over.... Maar weer duurt het niet lang of hij heeft rle macht terug.... Dan, in november 1955, komt president Soekarno met zijn beschuldigingen inzake een „komplot", dat erop gericht zou zijn de Indonesische staat te gronde te richten en dat naar hij laat doorschemeren, geleid wordt door Amerika en Nederland. Samenbundeling van alle krachten tegen deze buitenlandse poging tot agressie is, aldus betoogt Soekarno, noodzakelijk. Het is een oud «stokpaardje van hem, want vroeger reeds, vóór en na de oorlog, heeft hij altijd al zijn krachten ingespannen om te bewerkstelligen dat de nationale beweging in Indonesië eensgezind was om zodoende een maximum aan kracht op te bren- j gen. 1 Een jaar later, in november 1956, laat president Soekarno zich zelfs nog veel openlijker uit over zijn wensen: de partijen moeten begraven worden. Er moet één staatspartij in de plaats daarvan komen. Indonesië moet geleid worden door één man. Niemand twijfelt eraan, dat Soekarno daarmee zichzelf be-, doelt. Hij krijgt echter de partijen niet mee. Wel de communisten en de PNI, maar niet de andere. Maar de communisten hebben inmiddels wel een enorme actie ontketend ten bate van „het concept van de president", het concept volgens hetwelk de partijen begraven moeten worden teneinde Indonesië welvaart te verzekeren, en de tegenstanders van Soekarno durven zich nog slechts voorzichtig te uiten. In maart 1957 valt de regering van mr. Ali Sastroamidjojo, die toen voor de tweede maal premier was geweest. Suwirjo van de PNI wordt formateur, maar krijgt van president Soekarno zo wein! g bewegingsvrijheid dat hij wel moet falen. Dan benoemt Soekarno zichzelf tot formateur. Een aantal vooraanstaande politieke figuren noodt hij op zijn paleis, waar zij briefjes in de handen gedrukt brijgen waarop zij met „ja" of..nee" kunnen mededelen of zij bereid zijn in een nieuwe regering zitting te nemen. De rechtse figuren weigeren, de communisten geven te grager toe. Soekarno echter, toch voorzichtig. vormt een regering waarin geen leden van de communistische partij maar wel sympathisanten zitting frebben. Hij is weer een e'nd gevorderd bij de verwezenlijking van zijn idee, dat Indonesië een regering moet hebben waarin alle groeperingen (ook en vooral de communisten!) vertegenwoordigd zijn. Het is dezelfde regering, die nu nog regeert. Een gemengd geheel, waarin de linkse exponenten de boventoon voeren, terwijl de meer gematigde rechtse elementen, die er voor gestrikt zijn, ternauwernood hun mord open durven doen. Ook deze regering belichaamt noe niet het wezenlijke ideaal van Soekarno, want alles wijst erop dat hij niets liever zoj willen dan de werkelijk absolute macht in Indonesië en premier Djuanda blijkt er nog wel eens eigen, ideeën op na te houden. Anderzijds echter is Soekarno liever niet de openbare leider van de staat maar de man on de achtergrond, die in feite de touwtjes in handen houdt zonder formeel verantwoordelijk te ïijn voor wat er gebeurt. Zelf heeft hi; wel eens gezegd de meest ideale "iguur diegene te achten die in comnunistisch China geldt, waar Mao Tse Toeng alleen president is en iiens advies gevraagd wordt in alle •taatszaken. Het bestek van een krantenartikel; s te kort om een volledig beeld van hem te geven. Over Soekarno zou 'en boek te schrijven zijn, en dat zal stellig ook nog wel eens geschreven worden. Hij is een van de meest vooraanstaande staatslieden in het huidige Azië, een man met tal van 'acetten, beminnelijk in de omgang, naar als hij dat nodig vindt ook mtstellend hard, iemand voor wie.Het doel heiligt de middelen" een orincipe is waarvan de juistheid geen seconde betwijfeld wordt, iemand die misschien wel het goede voor heeft met zijn land maar die het door zijn bezetenheid heel wat ellende berokkent, een moderne oosterse despoot die alleen in naam de democratie aanhangt maar die naast zijn mening geen andere duldt en die alles zal doen om zijn tegenstanders te elimineren....

=== [Page 1] === President Soekarno of Indonesia, born on 6 June 1901 in Surabaja of a Javanese father and a Balinese mother, is – whatever one may think of him – a fascinating figure. The way in which he has managed through the years, despite all sometimes fierce opposition, to maintain himself as the leader of the state of Indonesia compels admiration, even if that admiration is mainly an admiration for the master intriguer.... It is said that the Indonesian is an easy-going person who does not like hard work, who prefers to exert himself as little as possible, who is not very enthusiastic about anything. It is a theory that has been overtaken by the facts, but if there is one Indonesian to whom this theory certainly does not apply, it is Soekarno. He is the driver, who is never tired, who if necessary works day and night to reach his goal. He is the man who is never ill, because he does not give in to any illness. Enormously hard on others and on himself, he is nevertheless above all a "Streber," a "rücksichtslose" figure, who at all costs is constantly out to get his own way. Officially Soekarno is constitutional president of Indonesia, in reality, however, he is the great leader of the country who lets no one push him and who is constantly out to make his will law. Soekarno, whatever he himself may profess when it suits him, is not a man of democracy; he is on the contrary an authoritarian figure, a ruler, who would most like to have absolute power. By nature such a figure does not lack opponents, but it is precisely the way in which Soekarno brushes them aside time and again that compels such enormous admiration. It is said of Soekarno that his strong point is "timing." Even his opponents in Indonesia admit that he is a master in choosing the right moment for unleashing a certain action. Naturally he too makes mistakes in this, but still: there is no second Indonesian who with so much energy (or actually obsession is a better word) always sets himself again to reach his goal. Soekarno has had his ups and his downs. Several times his position as president of the Republic of Indonesia has been very shaky and even his life has been in immediate danger. Under such circumstances he understood the art of withdrawing more or less in order thereby to calm tempers. But meanwhile he was quietly busy again taking the measures that would restore his old position to him. That Soekarno could not become a "constitutional" figure need be no wonder, considering his patriotic past. From youth he was a great zealot for the independence of Indonesia. Even when he was still at the HBS in Surabaja and later also at the Technical College in Bandung he sought support for the nationalist movement. After finishing his studies as civil engineer in 1925 he consistently did not enter the service of the Netherlands-Indies government, as most educated Indonesians at that time did, but preferred a private occupation, which above all left him time for his political activities. Soon the young Ir. Soekarno became an important figure in the likewise young nationalist movement of Indonesia. No Indonesian came to the fore in it as he did, and friction with the colonial authorities could therefore hardly fail to occur. On 20 December 1929 Ir. Soekarno, then chairman of the Partai Nasional Indonesia founded by him (the same PNI that still exists in Indonesia today), was arrested. In August 1930 his sentence to four years' imprisonment followed, but in December 1931 he was set free again. Soekarno immediately founded another party in place of the banned PNI, the Partindo, and in July 1933 he was arrested again.... This time no trial followed, but the Governor-General, making use of his "exorbitant rights," exiled him to Endeh on Flores. Later, in 1937, this place of banishment was changed to Bengkulen in South Sumatra, and Soekarno was still there when the Japanese liberated him in 1942. Soekarno was no friend of the Dutch and the Japanese made skilful use of this by harnessing him to their cart. During the years that Indonesia was kept occupied by the Japanese, Soekarno was their great friend. A comparison with Quisling or Mussert suggests itself, but of course falls short. Then followed, on 17 August 1945, the proclamation of independent Indonesia by Soekarno and Hatta, who on this occasion became president and vice-president of the new state respectively. It was a proclamation whose significance was difficult to judge then. The general impression was that the new state, which was initially led by collaborators with the Japanese, was not destined for a long life. Soekarno's first calculated move, however, was to secure the cooperation of Sutan Sjahrir, likewise a figure from the pre-war nationalist movement, but one who – whatever grievances he might have against the colonial authorities – had never had dealings with the Japanese occupier, but on the contrary had led subversive actions against it. Such a figure was bound to meet with much more sympathy from the West and Soekarno made skilful use of that. Sjahrir became prime minister of the young state of Indonesia. We will not follow the history further step by step here. Indonesia obtained, one way or another, its recognition as a state. In December 1949 the Netherlands officially transferred sovereignty to Indonesia. Sjahrir had meanwhile been sidelined again as too moderate a figure. When in December 1949 sovereignty was transferred to Indonesia, the Netherlands believed, however, that it was leaving behind an organisation that would also leave other Indonesians than the supporters of Soekarno a possibility of existence. That, however, soon proved a miscalculation. Soekarno, from of old an opponent of the federal and a supporter of the unitary form of state, actively took the lead in rolling up the various constituent states, and in barely half a year they had disappeared and in their place came the unitary state of Indonesia. We skip again a few years and come to 17 October 1952: tanks drive through Djakarta. Cannons are aimed at the palace of President Soekarno. A number of officers of the general staff and all seven territorial commanders from the archipelago present themselves to him and demand the dissolution of parliament, a parliament that had not come into being through elections and that at that moment was busy eliminating certain pro-Western leaders of the army. Soekarno, whose influence could be suspected behind all this, gave in.... But barely a few weeks later certain territorial commanders are unseated by their subordinates. It soon becomes clear that this is the work of Soekarno. Quickly he manages to restore his influence in the army. In February 1953 Soekarno provokes new criticism. Emphatically he declares himself in favour of a nationalist form of state for Indonesia. The parties that do not agree with this reproach him for exceeding his powers as constitutional president. But Soekarno lets these complaints slide off him and maintains his standpoint. October 1954: President Soekarno takes Hartini, an attractive divorced woman with five children, as his second wife besides Fatmawati, whom he married during his banishment in Bengkulen and who has given him several children. The indignation of the Indonesian women is general. Is this the same Soekarno who wrote a book – "Sarinah" – about the emancipation of the Indonesian woman? Fatmawati leaves him, although he refuses her a divorce, which according to Islamic law in such a case cannot be pronounced without his consent. But that indignation too falls into oblivion.... Then in July 1955 comes the appointment of Colonel Bambang Utoyo as Army Chief of Staff. The whole army turns against this appointment of a sickly invalid, who can be nothing but a straw man of the then communist-oriented minister of defence, Mr. Iwa Kusumasumantri. Soekarno wants to push through his will, but the army boycotts the installation. At one point tempers are even so heated that Soekarno is practically a prisoner of the army. The government, the first Ali Sastroamidjojo government, resigns and Soekarno leaves on a hajj journey to Mecca. Vice-President Hatta then gets the power and forms the Burhanuddin Harahap government. When Soekarno returns from Mecca he goes to rest on Bali and leaves affairs of state to Hatta.... But again it does not last long before he has the power back.... Then, in November 1955, President Soekarno comes with his accusations concerning a "plot" that is said to be aimed at ruining the Indonesian state and that, as he lets it be understood, is led by America and the Netherlands. Bundling of all forces against this foreign attempt at aggression is, so Soekarno argues, necessary. It is an old hobby-horse of his, for earlier already, before and after the war, he has always exerted all his strength to bring about that the national movement in Indonesia was united so as to produce a maximum of strength. A year later, in November 1956, President Soekarno expresses himself even much more openly about his wishes: the parties must be buried. There must come one state party in their place. Indonesia must be led by one man. Nobody doubts that Soekarno means himself by this. He does not get the parties to go along, however. The communists and the PNI do, but not the others. But the communists have meanwhile unleashed an enormous campaign for "the president's concept," the concept according to which the parties must be buried in order to ensure Indonesia's prosperity, and Soekarno's opponents dare to express themselves only cautiously. In March 1957 the government of Mr. Ali Sastroamidjojo, who had then been premier for the second time, falls. Suwirjo of the PNI becomes formateur, but gets so little freedom of movement from President Soekarno that he is bound to fail. Then Soekarno appoints himself formateur. He invites a number of leading political figures to his palace, where slips of paper are pressed into their hands on which they can communicate with "yes" or "no" whether they are prepared to take a seat in a new government. The right-wing figures refuse, the communists give in all the more eagerly. Soekarno, however, still cautious, forms a government in which there are no members of the communist party but there are sympathisers. He has again advanced a step in the realisation of his idea that Indonesia must have a government in which all groupings (also and especially the communists!) are represented. It is the same government that still governs now. A mixed whole, in which the left-wing exponents set the tone, while the more moderate right-wing elements, who have been ensnared into it, hardly dare to open their mouths. This government too does not yet embody Soekarno's real ideal, for everything indicates that he would like nothing better than truly absolute power in Indonesia, and Premier Djuanda occasionally turns out to have ideas of his own. On the other hand, however, Soekarno prefers not to be the public leader of the state but the man in the background who in fact holds the strings without being formally responsible for what happens. He himself has sometimes said that he considers the most ideal figure to be the one that applies in communist China, where Mao Tse-tung alone is president and his advice is asked in all affairs of state. The scope of a newspaper article is too short to give a complete picture of him. A book could be written about Soekarno, and that will certainly be written some day. He is one of the most prominent statesmen in present-day Asia, a man with many facets, amiable in company, but when he deems it necessary also dismayingly hard, someone for whom "the end justifies the means" is a principle whose correctness is not doubted for a second, someone who perhaps means well for his country but who through his obsession causes it a great deal of misery, a modern Oriental despot who adheres to democracy only in name but who tolerates no other opinion beside his own and who will do everything to eliminate his opponents....