Met het congres van de Gerwis in zicht

(Bijzondere correspondentie) TT~\ JAKARTA. Luchtpost. — Ik heb het op deze I i plaats al eens eerder gezegd: elke dag opnieuw -*—^ vindt men bewijzen van de bewustwording der Indonesische vrouw. Zij wil niet langer de ondergeschikte zijn van de man, neemt geen genoegen meer met de rol, die men volgens de oude gebruiken aan haar toebedeelt. Van onmondige ontwikkelt de Indonesische vrouw zich tot een volwaardig lid van de samenleving; van slavin — zo kunnen we haar vroegere positie beschouwen — ontwikkelt zij zich tot een zelfstandig denkend en handelend mens. Legio is het aantal voorbeelden, waaruit deze omwenteling spreekt. f\P dit belangwekkende verschijnsel in het hedendaagse Indonesië wil ik wijzen met het oog op " een belangrijk congres, dat binnenkort te Djakarta wordt gehouden. Het is het tweede congres van de organisatie, die aan de bewustwording van de Indonesische vrouwen zeer veel heeft bijgedragen: de Gerakan Wanita Indonesia Sedar, kortweg Gerwis genoemd, of, zoals deze vrouwenbond in het Nederlands zou heten, de Organisatie van Bewuste Indonesische Vrouwen. Veelzijdige activiteit TN de korte tijd van haar bestaan heeft deze vrouwenbeweging, die aangesloten Is bij de Inter■*■ nationale Democratische Vrouwen Federatie, een enorme activiteit ontplooid op velerlei gebied. Om U hiervan een indruk te geven, zou ik U kunnen vertellen van de talloze cursussen, welke de Gferwis in vele Indonesische dorpen heeft gegeven ter bestrijding van het analfabetisme; op de verdediging van de belangen van die vrouwen, die het slachtoffer geworden zyn van het in Indonesië nog steeds in gebruik zijnde gewoonterecht; van de stryd, welke de Gerwis in tal van plaatsen heeft gevoerd voor de verbetering van hygiënische toestanden (zoals de aanleg van waterleiding) en nog veel meer. Van welk een betekenis deze activiteit van de Gerwis ook is, belangrijker is nog het werk dat de organisatie verricht voor de vrouwen die werkzaam zyn in bedreven of op het platteland. In fabrieken en op het land..CAKPIKUL Sakgendongan" luidt een Javaans gezegde. Het is een oud gezegde, dat door de koloniale ondernemers wordt gebruikt om de ergerlijke uitbuiting waaraan zij de Indonesische vrouwen hebben onderworpen; te rechtvaardigen. Het gezegde wil zoveel zeggen dat de mannen 1 pikol*) dragen, terwijl de vrouwen slechts een gendongan (een halve pikol) kunnen versjouwen. De ondernemers hanteren het gezegde om de lonen van de vrouwen te rechtvaardigen, die vaak minder dan de hejft van de verdiensten der mannen bedragen. De strijd tegen deze misstand wordt door de Gerwis met kracht gevoerd. Zij handelt in nauwe samenwerking met de Indonesische vakbeweging. Leden van de Gerwis gaan vooraan in de stakingen, die gevoerd worden ter verkrijging van een menswaardiger loon,., Dat gebeurde nog onlangs in de cigaretten-fabriek „Sampurna" te Surabaja. Hoewel de directie de looneisen van de vrouwen beantwoordde met een reeks beledigingen van de ergste soort, moest zij tenslotte eieren voor haar geld kiezen en de loonsverhoging verlenen. Nog feller is het verzet van de vrouwen, wanneer de koloniale ondernemers proberen de toch al slechte arbeidsvoorwaarden nog verder aan te In een der dagbladen las ik hiervan een treffend voorbeeld. De directie van de koffieplantage Kaliklatak Banjuwangi op Oost-Java probeerde een aantal koffiepluksters een dagloon te ontstelen. Zogenaamd zouden de vrouwen een dag niet gewerkt hebben. In feite had de directie de op die bewuste dag geplukte koffiebonen gerekend tot de oogst, die een dag later werd binnengebracht. Toen de directie niet dadelijk haar ongelijk wilde bekennen,werd de Sarbupri, de bij de Sobsi aangesloten bond van plantage-arbeiders, ingeschakeld. De ondernemer werd duidelijk, dat het werk op zijn plantage wel eens stil zou kunnen komen te liggen, want de vrouwen bleven op haar recht staan. Het resultaat was, dat het ingehouden loon werd uitbetaald. Feodale erfenis f\P nog een ander onderdeel van de " activiteiten der Gerwis wil ik wqzen en wel de strijd tegen de polygamie. De veelwijverij.is een der overblijfselen van het feodalisme. Nauw verband houden hiermee sommige gebruiken, die in de verschillende delen van Indonesië nog in zwang zyn. Zoals bijvoorbeeld de gebruiken in de Bataklanden op Oost-Sumatra. Wordt daar een vrouw door haar man verstoten en moet zij het huis verlaten, dan mag zij slechts de kleren die zij aan heeft meenemen. De rest van haar bezittingen moet bij de man blijven. Ook de kinderen die zy ter wereld heeft gebracht, worden haar ontnomen. In de erfrechten deelt de vrouw in geen enkel opzicht. Ook de dochters van een gezin krijgen niets van de nagelaten goederen als hun vader overlijdt. Het sterkst evenwel spreekt het gebruik, dat, als de man van een kinderloos gebleven huwelijk sterft, zijn weduwe verplicht is met de broer van haar man te trouwen. Tegen deze gebruiken richt zich momenteel een actie van vele tienduizenden vrouwen. Het is een actie voor het tot stand komen van een nieuwe huwelijkswet. Er gaat geen dag voorby of ergens in Indonesië hebben demonstraties plaats voor een spoedige tot stand koming van deze wet. Lagere bestuursorganen hebben zich reeds genoodzaakt gezien zich ten gunste van deze wet uit te spreken en de Indonesische regering er op te wijzen, dat een dergelijke wet spoedig gereed moet komen. Dit is onder meer het geval geweest met de regentschapsraad van Magelang (Midden-Java), waar een motie van deze strekking door een vrouw werd ingediend. Onnodig te zeggen, dat de Gerwis in deze actie een doorslaggevende rol speelt. In Maart f\P 26 Maart begint het congres van de Gerwis. Afgevaardigden uit alle delen van de Indonesische republiek zullen er de werkzaamheden van de afgelopen jaren bespreken en middelen beramen om de organisatie sterker te maken en haar ledental, dat thans reeds in de vele tienduizenden loopt, uit te breiden. Dat het congres een succes moge zyn, is de wens van een ieder, die zich verbonden voelt met de strijd van de Indonesische vrouwen voor haar gelijkberechtiging op sociaal #n maatschappelijk gebied, een strijd, die vooral gericht is tegen de koloniale machten, welke het Indonesische volk willen onderdrukken. *) Een gewicht van plm. 60 kg. De Nederlandse Vrouwenbeweging voert een campagne om de mogelijkheid te scheppen een delegatie van vrouwen naar het congres van de Gerwis af te vaardigen. Men tracht dit doel te bereiken door het aan de 'man brengen van stukjes zeep. Strijd van Indonesische vrouwen neemt grote vormen aan r"\VER acht weken begint te " Djakarta het 2de congres van de Gerwis, de Indonesische zusterorganisatie van de Nederlandse Vrouwen Beweging. Over het werk van de Gerwis kunt U bijzonderheden lezen in nevenstaande correspondentie. Naar wij vernemen, bestaat bij de Nederlandse Vrouwen Beweging het voornemen gedelegeerden naar dit belangrijke congres te sturen om uitdrukking te geven aan de lotsverbondenheid welke de Nederlandse vrouw met haar Indonesische zuster vóélt. Om de kosten van de afvaardiging te bestrijden, voert de NVB in het land een zeep-actie. Twintig duizend stukjes zeep, waarvan U er een ziet afgebeeld, zullen a 30 cent worden verkocht. ONDER: Een der vele activiteiten van •de GERWIS: strijd tegen het analfabetisme. LINKSONDER: De vrouwen in een sigarettenfabriek te Surabaja. boekten onlangs een belangrijk succes. Zij dwongen door gemeenschappelijke strijd loonsverhoging af, waardoor het verschil met de lonen van de arbeiders in deze fabriek aanzienlijk werd verminderd.

=== [Page 1] === (Special correspondence) DJAKARTA [Jakarta]. Airmail. – I have said it at this place before: every day anew one finds proofs of the awakening of the Indonesian woman. She no longer wants to be the subordinate of the man, no longer accepts the role that according to old customs is assigned to her. From being a minor the Indonesian woman is developing into a full member of society; from a slave – so we may regard her former position – she is developing into an independently thinking and acting human being. Legion is the number of examples from which this upheaval speaks. I want to point to this remarkable phenomenon in present-day Indonesia in view of an important congress that will shortly be held in Djakarta. It is the second congress of the organisation that has contributed very much to the awakening of Indonesian women: the Gerakan Wanita Indonesia Sedar, called Gerwis for short, or, as this women's league would be called in Dutch, the Organisation of Conscious Indonesian Women. Many-sided activity In the short time of its existence this women's movement, which is affiliated to the Women's International Democratic Federation, has developed enormous activity in many fields. To give you an impression of it, I could tell you of the countless courses which the Gerwis has given in many Indonesian villages to combat illiteracy; of the defence of the interests of those women who have become victims of the customary law (adat) still in use in Indonesia; of the struggle which the Gerwis has waged in numerous places for the improvement of hygienic conditions (such as the laying of water pipes) and much more. Of whatever significance this activity of the Gerwis is, more important still is the work that the organisation does for women who work in factories or in the countryside. In factories and on the land "Sepikul sagendongan" [a Javanese saying] is an old saying that is used by the colonial entrepreneurs to justify the irritating exploitation to which they have subjected Indonesian women. The saying means that men carry 1 pikul*) while women can only lug a gendongan (half a pikul). The entrepreneurs use the saying to justify the women's wages, which are often less than half of the men's earnings. The struggle against this abuse is waged vigorously by the Gerwis. It acts in close cooperation with the Indonesian trade union movement. Members of the Gerwis are in the front rank in the strikes that are conducted to obtain a more human wage. That happened only recently in the cigarette factory "Sampurna" in Surabaja. Although the management answered the women's wage demands with a series of insults of the worst kind, it finally had to choose eggs for its money and grant the wage increase. Even fiercer is the women's resistance when the colonial entrepreneurs try to worsen the already poor working conditions still further. In one of the daily papers I read a striking example of this. The management of the Kaliklatak coffee plantation at Banjuwangi [Banyuwangi] in East Java tried to steal a day's wage from a number of coffee pickers. Supposedly the women had not worked one day. In fact the management had counted the coffee beans picked on that particular day as part of the harvest that was brought in a day later. When the management did not immediately want to admit its wrong, the Sarbupri, the plantation workers' union affiliated to SOBSI, was called in. It became clear to the entrepreneur that work on his plantation might well come to a standstill, because the women stood by their right. The result was that the withheld wage was paid out. Feudal inheritance I also want to point to yet another part of the Gerwis's activities, namely the struggle against polygamy. Polygamy is one of the remnants of feudalism. Closely connected with it are certain customs still in vogue in the various parts of Indonesia. Such as, for example, the customs in the Batak lands in East Sumatra. If a woman is repudiated by her husband and must leave the house, she may take with her only the clothes she is wearing. The rest of her possessions must remain with the man. The children she has borne are also taken from her. In inheritance rights the woman shares in no respect. The daughters of a family too receive nothing of the property left behind when their father dies. Most striking, however, is the custom that, if the husband of a marriage that has remained childless dies, his widow is obliged to marry her husband's brother. Against these customs an action of many tens of thousands of women is currently directed. It is an action for the creation of a new marriage law. Not a day passes without demonstrations somewhere in Indonesia for the speedy creation of this law. Lower administrative bodies have already seen themselves obliged to speak out in favour of this law and to point out to the Indonesian government that such a law must soon be ready. This was the case, among others, with the regency council of Magelang (Central Java), where a motion to this effect was submitted by a woman. Needless to say, the Gerwis plays a decisive role in this action. In March On 26 March the congress of the Gerwis begins. Delegates from all parts of the Indonesian republic will discuss there the work of the past years and devise means to make the organisation stronger and to expand its membership, which already runs into many tens of thousands. That the congress may be a success is the wish of everyone who feels connected with the struggle of Indonesian women for their equality of rights in the social and societal field, a struggle that is directed above all against the colonial powers that want to oppress the Indonesian people. *) A weight of approx. 60 kg. The Nederlandse Vrouwenbeweging is conducting a campaign to create the possibility of sending a delegation of women to the congress of the Gerwis. It is trying to achieve this aim by selling pieces of soap. Struggle of Indonesian women takes on large forms In eight weeks the 2nd congress of the Gerwis, the Indonesian sister organisation of the Nederlandse Vrouwen Beweging, begins in Djakarta. Details of the work of the Gerwis can be read in the correspondence alongside. As we hear, the Nederlandse Vrouwen Beweging intends to send delegates to this important congress to give expression to the solidarity of fate which the Dutch woman feels with her Indonesian sister. To cover the costs of the delegation, the NVB is conducting a soap campaign in the country. Twenty thousand pieces of soap, one of which you see pictured, will be sold at 30 cents. [Captions:] BELOW: One of the many activities of the GERWIS: struggle against illiteracy. BELOW LEFT: The women in a cigarette factory in Surabaja recently achieved an important success. Through joint struggle they forced a wage increase, by which the difference with the wages of the male workers in this factory was considerably reduced.