Indonesië: protest tegen vervolging vrouwenbeweging 'Gerwani' (volledige voorpagina, De Waarheid 13-5-1966)

Indonesië: protest tegen vervolging vrouwenbeweging 'Gerwani' (volledige voorpagina, De Waarheid 13-5-1966) DE WAARHEID — VOLKSDAGBLAD VOOR NEDERLAND Redactie en administratie: Keizersgracht 324, Amsterdam. Telefoon 020-62565. Achterredactie 020-237863. Postbus 343, Amsterdam. Vrijdag 13 mei 1966 GEHEIMZINNIGHEDEN ROND KABINETSBERAAD Regering-Cals bijeen over loonmatiging Tussentijds overleg ministers met Kamerfracties regeringspartijen (Van onze Haagse redactie) Gisteren kwam het kabinet-Cals opnieuw bijeen, met als voornaamste punt op de agenda de kwestie van de loonsverhogingen, CAO's en de door Veldkamp (KVP) verlangde loonstop, waarop door de grote ondernemers bij voortduring wordt aangedrongen. Ook de kwestie van de gewraakte „bijzondere beloningen" (waarover de CPN-Kamerfractie vragen heeft gesteld aan minister Vondeling) zou hier, zo verluidt in Haagse kringen, ter sprake komen. Aan de kabinetszitting van vandaag is gistermorgen een extra bijeenkomst van de ministers voorafgegaan, waarover de grootste geheimzinnigheid wordt betracht. Deze extra zitting werd oorspronkelijk aangekondigd als een beraad over de door Veldkamp als „verontrustend" betitelde loonontwikkeling. [Unreadable] Veldkamp heeft echter reeds aan [Unreadable] gemaakt waar hij [Unreadable] keurde een drietal CAO's af waarin een iets grotere loonsverhoging dan 7 procent of een eerder ingaande (beperkte) werktijdverkorting dan 1 juli van het volgende jaar was overeengekomen. Intussen is ook uitgelekt dat deze KVP-minister — vooruitlopend op het kabinetsberaad — reeds jl. woensdag aan de voorzitters van de vakcentrales heeft medegedeeld dat geen enkele CAO meer boven de 7 procent zou mogen komen. Zowel uit Haagse berichten als uit artikelen in ondernemersbladen blijkt dat het bij de loonbesprekingen in de regering niet alleen gaat over verdergaande loonbeperkingen op dit moment, maar ook over het [Unreadable] afremmen van de lonen per 1 januari a.s. Hogere lasten Daarbij wordt dan gewezen op de invoering van een tweetal nieuwe sociale wetten (verzekeringen tegen zware geneeskundige risico's en tegen arbeidsongeschiktheid) die de premielasten verder verhogen. Ook de beperkte werktijdverkorting van 1½ uur per week, die op 1 juli volgend jaar ingaat, zou ten koste van de loonsverhoging „moeten komen", evenals een eventuele compensatie voor de door KVP-minister Bogaers verlangde nieuwe huurverhoging van 10 procent met ingang van 1967. Bovendien wordt nog een verdere verhoging van de ziekenfondspremie en de AOW-premie ter sprake gebracht. Van ondernemerszijde is nu al berekend dat met een en ander rond 4,5 procent van de „loonruimte" voor 1967 gemoeid zal zijn. Als men hierbij bedenkt dat volgens de ondernemers en Veldkamp de loonsverhogingen [Unreadable] — Vervolg op pagina 4 [Unreadable — the commentary column on the cabinet discussions and the Dutch wage policy ("Uitstel huurverhoging om pil te vergulden?") is too scrambled to correct reliably] Bericht over kabinetscrisis Terwijl vandaag het kabinet opnieuw bijeen is, komt het Limburgs Dagblad met een opmerkelijk bericht op de voorpagina, waarin een kabinetscrisis in de naaste toekomst wordt gesuggereerd. Het blad vertegenwoordigt een belangrijke groepering in de KVP met o.a. oud-minister Gielen. Een kabinetscrisis wordt door het blad „onvermijdelijk" geacht. Over de opmerking van Cals voor de buitenlandse pers dat hij nog geen crisis zag komen, schrijft men dat Cals wel meer „ongeloofwaardige dingen" heeft gezegd. Volgens het blad is het niet meer de vraag óf er een kabinetscrisis zal komen, maar hoe en wanneer deze zal uitbreken. Gesuggereerd wordt dat na de val van het kabinet-Cals een rompkabinet onder leiding van Biesheuvel nieuwe verkiezingen zal voorbereiden. De zakelijke meningsverschillen die er in de regering zijn over de „fiscale en financiële crisis" en over de opstelling van de begroting voor 1967 zouden nog wel kunnen worden opgelost, maar volgens het Limburgs Dagblad is de „sfeer" in het kabinet kapot en zijn de onderlinge verhoudingen tussen de fracties vertroebeld. Het katholieke blad schrijft dit toe aan de houding van de Partij van de Arbeid en noemt in dat verband de Beatrix-brief van Nederhorst, de Vietnam-brief aan de Amerikaanse ambassadeur en de PvdA-motie over de BVD in de Tweede Kamer. Het Limburgs Dagblad meent te weten dat het eerstkomende grote conflictpunt tussen de Kamer en het kabinet — de wet op de studentenstop van minister Diepenhorst (AR) — zal blijven rusten, om te voorkomen dat het geschil binnen de regering en het parlement aan deze wet zal worden opgehangen. Wel zouden volgens het blad voor het uitbreken van een crisis een grote rol spelen het eventueel niet doorgaan van de verlaging van de loon- en inkomstenbelasting en het niet doorgaan van de beloofde soldijverhoging voor militairen. Het blad komt er vanzelfsprekend ook niet onder uit om te wijzen op de grote spanningen die door het loon- en prijsbeleid van de regering zijn opgeroepen. Turkse arbeiders in staking In Joure zijn vanmorgen 110 Turkse arbeiders in staking gegaan. De arbeiders werken voor de Franse maatschappij S.T.Z., die bezig is met het leggen van aardgasleidingen van Zuidlaren naar Hindeloopen. Gisteren reeds waren er moeilijkheden tussen de Turkse arbeiders en hun Franse werkgevers. De oorzaak van de staking zou in het financiële vlak liggen. De Turken zijn ondergebracht op het terrein van een garage in Joure, waar ze in houten barakken verblijven. Ze weigerden vanmorgen in de bussen te stappen, die hen naar het werk in Heerenveen zouden vervoeren. [Unreadable — photo caption:] Een, twee... 3 borden en een lichtbak sieren de gevels van deze woningen in de De la Reystraat. Handelsdelegatie voor tien dagen naar Sowjet-Unie Sowjet-woordvoerder: mogelijkheden tot verbetering van handelsbetrekkingen Op 21 mei zal uit ons land een grote handelsdelegatie vertrekken voor een bezoek aan de Sowjet-Unie. De delegatie bestaat uit vertegenwoordigers van de industrie, de chemie, scheepvaart en transport, de handel en landbouw. Zij zal in totaal uit 51 deelnemers bestaan. Het Nederlandse gezelschap zal tien dagen in de Sowjet-Unie verblijven. De leiding van de delegatie berust bij minister van economische zaken Den Uyl, die echter na vijf dagen weer naar Nederland zal terugkeren. Meegedeeld wordt dat de Nederlandse minister in Moskou een onderhoud zou hebben met de minister van buitenlandse handel van de Sowjet-Unie, Patolitsjev. Op een receptie die de leden van de Nederlandse delegatie gisteren in Amsterdam werd aangeboden, is door de directeur van de Sowjethandelsvertegenwoordiging Tichonow verklaard dat de delegatie als hoofddoel heeft de mogelijkheden van uitbreiding der handelsbetrekkingen tussen Nederland en de Sowjet-Unie te onderzoeken. Op het programma staan ontmoetingen met vertegenwoordigers van de verschillende sectoren van het economische leven van de Sowjet-Unie. Bekend is gemaakt dat bankiers en directeuren van verschillende Nederlandse grote banken contact zullen opnemen met Sowjetbankspecialisten op het terrein van de buitenlandse handel en de valutaafdelingen. Tot de Nederlandse bedrijven en instellingen die een vertegenwoordiger naar de Sowjet-Unie zullen afvaardigen, behoren onder meer De Schelde in Vlissingen, het VMF-concern, DAF, Wilton-Fijenoord-Bronswerk, IHC-Holland, Kon. Zout-Ketjen en nog andere bedrijven, waaronder uit de wol-, katoen- en schoenindustrie. Van de zijde van de Sowjethandelsvertegenwoordiging werd nog verklaard dat er goede mogelijkheden aanwezig zijn om de handelsbetrekkingen tussen beide landen verder uit te breiden. Cultureel verdrag Om drie uur gistermiddag zijn in het gebouw van de culturele betrekkingen te Moskou de onderhandelingen begonnen tussen een Nederlandse en een Sowjet-delegatie over het afsluiten van een cultureel verdrag. Opnieuw rijke aardgasvondst in Noordzee De Amerikaanse oliemaatschappij „Phillips Petroleum Company" heeft bekendgemaakt dat een internationale exploratiegroep op 145 km ten oosten van de monding van de Humber een belangrijke hoeveelheid aardgas heeft aangeboord. Op 3.300 meter diepte deed men de vondst. Op het ogenblik levert de boring 300.000 kubieke meter gas per dag op. Hedenavond CPN voor de radio, 18.20 uur, Hilversum II, 402 meter. Amerikaanse vliegtuigen drongen Chinees grondgebied binnen Geleide raketten afgevuurd Gisteren hebben vijf Amerikaanse jachtvliegtuigen boven Chinees grondgebied raketten afgevuurd op Chinese toestellen die een oefenvlucht maakten. Een van de vliegtuigen werd getroffen en stortte neer. Dit is medegedeeld door het persbureau Nieuw-China. In de verklaring wordt het incident een vooropgezette provocatie genoemd. Van officiële Amerikaanse zijde onthoudt men zich tot nu toe van commentaar en zijn geen mededelingen over het incident gedaan. Het ministerie van Oorlog zou een onderzoek hebben geopend. Uit de mededeling van Nieuw-China blijkt dat de vijf Amerikaanse toestellen binnendrongen ten noordoosten van de stad Makwan, in de provincie Joenan, die grenst aan Noord-Vietnam, Laos en Birma. Zij vuurden hun geleide raketten af op Chinese vliegtuigen op oefenvlucht, waarbij één Chinees vliegtuig werd neergeschoten, aldus het persbureau. Toen Chinese jachtvliegtuigen een tegenaanval inzetten, vluchtten de Amerikaanse luchtpiraten in zuidwestelijke richting. Een woordvoerder van het Chinese ministerie van Defensie noemde het een buitengewoon ernstig incident en sprak over het gevaar van een opzettelijke systematische uitlokking tot oorlog. Hij zei dat het incident plaatsvond op een tijdstip dat de Verenigde Staten op grootscheepse wijze versterkingen sturen naar Zuid-Vietnam en hun bombardementen in Noord-Vietnam uitbreiden. De woordvoerder herinnerde bovendien aan de uitspraak van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Rusk, twee weken geleden voor een senaatscommissie gedaan, dat China door de Verenigde Staten „als de grootste vijand wordt beschouwd" en dat „er natuurlijk risico's voor een oorlog met China bestaan". De woordvoerder voegde eraan toe dat deze uitspraken het Chinese volk slechts tot de grootste waakzaamheid kunnen aanzetten. Kennedy critiseert China-politiek In de Amerikaanse senaat hebben de senatoren Robert Kennedy, Mike Mansfield en McGovern kritiek geoefend op de huidige Amerikaanse politiek tegenover China. De drie senatoren spraken er hun verwondering over uit dat de Verenigde Staten een jaar geleden een Chinees voorstel hadden verworpen dat de twee landen af zouden zien van het gebruik van geweld tegen elkaar. Een woordvoerder van het ministerie van buitenlandse zaken had deze week toegegeven dat China zo'n voorstel had gedaan, maar dat de VS het van de hand hadden gewezen. Kennedy verklaarde dat de Amerikaanse verwerping ernstige bezorgdheid, vooral in Azië, had veroorzaakt. Hij deed een beroep op de regering China uit te nodigen tot een conferentie met het doel te komen tot het toezicht op kernwapens. De derde Chinese kernproef maakte een dergelijke stap door de VS en andere kernmogendheden noodzakelijk, aldus Kennedy. Amerikaanse kernexplosie De Amerikaanse commissie voor kernenergie heeft bekendgemaakt dat er gisteren op het proefterrein in Nevada een kernproef is genomen. Het ging om een ontploffing met een kracht van circa 20 kiloton. Donderdagmiddag is een kleine personenauto bij een uitwijkmanoeuvre op de Amstelveenseweg te Amsterdam tegen een boom gebotst en over de kop geslagen. De bestuurder moest met verschillende verwondingen naar het ziekenhuis van de Vrije Universiteit worden gebracht. De weersverwachting, meegedeeld door het KNMI te De Bilt: vanavond en vannacht zwakke wind, geldig tot zaterdagavond; hier en daar ochtendmist. Morgen overdag droog weer met zonnige perioden. Indonesië: Protest tegen vervolging vrouwenbeweging „Gerwani" Met ontsteltenis en verontwaardiging heeft de Nederlandse Vrouwenbeweging kennis genomen van de terreur tegen de Indonesische vrouwenbeweging „Gerwani" en tegen verscheidene andere democratische organisaties. Aldus schrijft de NVB in een brief aan de Indonesische president Sukarno. „De „Gerwani" en andere thans vervolgde organisaties hebben een grote rol vervuld bij de Indonesische revolutie en de opbouw van Uw land, waarvoor U zelf Uw waardering bij herhaling hebt uitgedrukt", schrijft de NVB. Zij voelt zich gedrongen met kracht tegen de vervolging te protesteren en er op aan te dringen de vrijlating van alle politieke gevangenen en de opheffing van het organisatieverbod voor de „Gerwani" en andere democratische organisaties te bewerkstelligen. Laat Uw stem niet verloren gaan Nog maar enkele dagen bestaat de gelegenheid gebruik te maken van de mogelijkheid bij volmacht te stemmen. Ieder die op 1 juni niet in staat is zelf zijn stem uit te brengen, kan een huisgenoot of een naast familielid volmacht geven dat voor hem te doen. Daarvoor moeten formulieren worden ingevuld, die woensdag 18 mei bij het gemeentebestuur ingeleverd behoren te zijn. Deze formulieren zijn, behalve bij het bevolkingsregister, ook verkrijgbaar bij de afdelingen van de [Unreadable] Protest tegen aanval op leprozenkolonie Noord-Vietnam heeft gisteren bij de internationale commissie een klacht ingediend tegen een aanval van Amerikaanse vliegtuigen op een leprozenkolonie bij Quynh Lap op 6 mei jongstleden. Bij deze aanval werden 30 melaatsen gedood en 34 gewond. Reeds eerder waren door Amerikaanse vliegtuigen op deze leprozenkolonie aanvallen gedaan. Amerikaanse jachtbommenwerpers hebben een lanceerbasis gebombardeerd op 16 kilometer ten noordoosten van de havenplaats Haifong. Ook werden aanvallen uitgevoerd in de omgeving van de havens Thanh Hoa en Dong Hoi. Cannes: Op het internationale filmfestival in Cannes is de Franse actrice Jeanne Moreau onderscheiden [Unreadable — advertisements and the remainder of the page]

=== [Page 1] === [Page image OCR of De Waarheid, Friday 13 May 1966, p. 1 (front page). Only the article concerning Indonesia/Gerwani is translated; the remaining articles are listed.] [Other article: Secrecy around cabinet deliberation – Cals government meets about wage restraint (Dutch domestic politics) – not translated] [Other article: Possible cabinet crisis (Limburgs Dagblad report) – not translated] [Other article: Turkish workers on strike in Joure – not translated] [Other article: Trade delegation to the Soviet Union for ten days; Soviet spokesman: possibilities for improving trade relations; cultural treaty negotiations – not translated] [Other article: New rich natural gas find in the North Sea – not translated] [Other article: American aircraft intruded into Chinese territory; guided missiles fired (Xinhua report on an incident in Yunnan province near the borders of North Vietnam, Laos and Burma) – not translated] [Other article: Kennedy criticises China policy; American nuclear explosion; protest against attack on leper colony in North Vietnam; US bombing of North Vietnam – not translated] [Other items: Cannes festival; weather forecast; advertisements; voting by proxy notice – not translated] Indonesia Protest against persecution of women's movement "Gerwani" With dismay and indignation the Nederlandse Vrouwenbeweging has taken note of the terror against the Indonesian women's movement "Gerwani" and against several other democratic organisations. Thus writes the NVB in a letter to the Indonesian president Sukarno. "The 'Gerwani' and other now persecuted organisations have played a great role in the Indonesian revolution and the building up of your country, for which you yourself have repeatedly expressed your appreciation", writes the NVB. It feels compelled to protest forcefully against the persecution and to urge that the release of all political prisoners and the lifting of the ban on organisation for the "Gerwani" and other democratic organisations be brought about.