'Geen lijfkwesties, ze verwijten 't ons nog' (40 jaar Nederlandse Vrouwenbeweging)

jaar Nederlandse Wat een gemene organisatie zou J'orden van oud- de j Vrouwenbonden, JH Initiatief comité Vrouwen **h Ravensbrück, katholieke, °ciaal-democratische en vrouwen *<*>r vrede en wederopbouw, *°or economische Jsifstandigheid, is vrijwel *haf de oprichting?*»»streden, 'eenzijdig' en rjein gebleven. De acties reen de Indonesië-politiek - /echt niet tegen je eigen poeders' - verdreef de PvdA*J* andere regeringsgezinde gouwen. De Koude Oorlog?*ed de rest. Zo werd de NVB £ 1951 in een adem genoemd Jfct CPN, EVC en ANJV als waarvan geen lid Jochten zijn. De definitieve Mknapper kwam met de, *eede feministische golf. Joen de Dolle Mina's ludieke voerden bij urinoirs, 2*t persoonlijke tot politiek *«rd verheven, voerden wij tegen te hoge koffie- en zegt de nu Corrie Boon. J*at verwijten ze ons nu nog,?*t wij toen geen lijfkwesties '** ons programma hadden Van de circa!f-000 abonnees van het rjVfi-blad Vrouwen, zijn er Ju nog geen 1500 over. Ellen **n Eijk, Fran'cis Pennings?* Corrie Boon over veertig J*»r strijd, tegenwerking,. Crvlogen illusies en het jubileumfeest aanstaande??bdag in het Amsterdamse fouwenhuis. IN DE hongerwinter van 1944 demonstreerden duizenden vrouwen in Rotterdam, Groningen, Enschede, Utrecht tegen de slechte kwaliteit van het eten in gaarkeukens, de slechte distributie van voedsel. Zij hielden contact en richtten een jaar later Algemene Vrouwenbonden op. Begin november '46 kwamen zij met oud-verzetsstrijdsters en vrouwen die in het concentratiekamp Ravensbrück hadden gezeten in het Amsterdamse Tropenmuseum bijeen voor de oprichting van de Nederlandse Vrouwenbeweging. Voornaamste doelstelling: het voorkomen van oorlog en oorlogsvoorbereiding, maar óók economische zelfstandigheid voor vrouwen. "Wij wilden ons, na de strijd die wij hadden geleverd in de oorlog, niet laten terugdringen naar kind en aanrecht," zegt Corrie Boon. "Twee jaar later al moesten wij onze voornaamste doelstelling verdedigen, toen begonnen de zogenaamde politionele acties. Vanuit de Jobshaven in Rotterdam vertrokken onze zonen naar Indonesië. We hebben daar gedemonstreerd, geschreeuwd dat ze niet moesten vechten tegen hun eigen kameraden. Op die acties werd heel fel gereageerd. We werden uitgemaakt voor landverraadsters. De PvdA-vrouwen haakten af." "In 1950 kwam het eerste Amerikaanse schip met wapens in de Rotterdamse haven aan. 'Lost geen wapens. Staakt!' schreven we op onze spandoeken. Veel vrouwen zijn toen door de politie opgepakt. Daarna volgden acties tegen de oorlog in Nieuw Guinea. Ik ben in maart '62 samen met vier andere moeders bij de koningin op bezoek geweest om haar een petitie te overhandigen. En toen de Korea-, Vietnam-betogingen." De NVB is vanaf haar oprichting aangesloten bij de Internationale Democratische Vrouwenfederatie (IDVP), een organisatie van vrouwengroepen uit 118 landen. Hoewel Oostblok-vrouwen maar éénderde van de federatie uitmaken, is de IDVP altijd beticht van Russische overheersing. Dat het hoofdkantoor in Oost-Berlijn is gevestigd, versterkte deze mening. De vrees voor de 'Russische dreiging' isoleerde de NVB steeds meer van andere vrouwengroepen. In het archief van het Nationaal Bureau voor Vrouwenarbeid op het Internationaal Archief voor de Vrouwenbeweging in Amsterdam is nog een NVB-oprichtingsfolder te vinden, waarop achter de namen van de deelnemende vrouwen communistisch', 'communistisch?*, onbekend' of 'zegt niet te zijn' staat. Natuurlijk was ook de (eerste) voorzitster van de NVB verdacht: Rie Lips Odinot, tevens Tweede Kamerlid voor de CPN. De communistische geaardheid van de beweging werd wel heel duidelijk toen Rie niet alleen verketterd werd door de CPN vanwege haar betrokkenheid bij de Bruggroep van Brandsen, Gortzak, Wagenaar en Reuter, maar daardoor ook in '58 af moest treden als voorzitster van de NVB. De 'doodslag' kwam in het begin van de jaren zeventig, tijdens de tweede feministische golf. De NVB werd beschouwd als een truttige organisatie. Corrie Boon: "Bij voorbeeld de aandacht die wij schonken aan de pijnloze baring (1966). Dat had iets te maken met het moederschap en dat was toen niet 'in. Wij werden gezien als verdedigsters van Het Gezin, met onze acties tegen de hoge aardappel- en koffieprijzen. De Dolle Mina's gingen toen de manneni kroegen in, heten zich er uit gooien. Voerden ludieke acties en dat sprak jonge vrouwen veel meer aan dan de voorzichtige opstelling van de NVB." De Nederlandse Vrouwenbeweging heeft nooit een rol van betekenis gespeeld bij de 'feministenstrijd' in de CPN. Die was volgens de beweging vooral elitair, burgerlijk. In het voorjaar van '83 zei mevrouw H. de Vos-Krul, die gedurende tien jaar voorzitster was van de NVB, zelfs haar CPN-lidmaatschap op, onder meer door het CPN-congresbesluit om marxisme en feminisme tot gelijkwaardige doeleinden te verklaren. "De CPN-vrouwengroep en de NVB zijn twee heel verschillende organisaties, die weinig met elkaar gemeen hebben," zegt Ellen van Eijk. "Veel minder dan met de partij zelf. Zo stapte in '78 of "79 Elly Izeboud over van het hoofdbestuur van de NVB naar de CPN. Kijk, dat komt er ook nog bij. Je hebt een vrouwenbeweging en de 'echte politiek. En die laatste staat nu eenmaal in hoger aanzien. De hoger opgeleide vrouwen zie je op een gegeven moment toch vertrekken, omdat ze een partijfunctie als promotie zien." Ook het samen optrekken met andere vrouwen 'verbrokkelde' de NVB. Ellen van Eijk: "Wij zijn betrokken geweest bij de oprichting van Wij Vrouwen Eisen, het comité dat acties voerde om abortus uit het Wetboek van Strafrecht en in het ziekenfondspakket te krijgen, van het Breed platvorm voor ecomomische zelfstandigheid voor vrouwen. Daaraan hebben we veel vrouwen 'verloren." Alle hoop is nu gevestigd op de jubileumviering komend weekeinde. Dat staat in het teken van solidariteit met Zuid-Afrika, met het ANC. Misschien dat dit feest jonge vrouwen kan bewegen zich aan te sluiten bij de noodlijdende NVB. "Want ik geloof niet dat het matheid is of zo iets," zegt de 69-jarige Prancis Pennings. "Er zijn zó veel actiegroepen, dat ze misschien vergeten dat wij er ook nog zijn." Het jubileumfeest van de NVB wordt aanstaande zondagmiddag gevierd in het Amsterdamse Vrouwenhuis, Nieuwe Herengracht 95 in Amsterdam. Toegang ƒ2,50 Kinderopvang aanwezig. Van links naar rechts: Francis Pennings, Ellen van Eijk en Corrie Boon. FOTO 't STICHT

=== [Page 1] === [Translator's note: the opening paragraph (the teaser) is heavily garbled by OCR; only readable fragments are rendered.] [Unreadable] ... Dutch ... What a nasty organisation it would be ... of former ... Women's Leagues ... Initiative committee Women ... Ravensbrück, Catholic, social-democratic and women ... for peace and reconstruction, for economic independence, has remained virtually ... since its founding ... 'one-sided' and small. The actions against the Indonesia policy - 'really not against your own boys' - drove away the PvdA [and] other government-minded women. The Cold War did the rest. Thus in 1951 the NVB was named in one breath with the CPN, EVC and ANJV, of which no member ... may be. The definitive [blow] came with the second feminist wave. When the Dolle Mina's staged playful actions at urinals, when the personal was raised to the political, we campaigned against excessively high coffee [prices] ..., says Corrie Boon now. "What they still reproach us with now, that at the time we had no body issues in our programme." Of the approximately [Unreadable] subscribers to the NVB magazine Vrouwen, fewer than 1,500 are left now. Ellen van Eijk, Francis Pennings [and] Corrie Boon on forty years of struggle, obstruction, [Unreadable] illusions and the jubilee party next [Sunday] in the Amsterdam Vrouwenhuis. IN THE hunger winter of 1944 thousands of women demonstrated in Rotterdam, Groningen, Enschede and Utrecht against the poor quality of the food in communal kitchens and the poor distribution of food. They kept in contact and a year later founded General Women's Leagues. At the beginning of November '46 they met in the Amsterdam Tropenmuseum, together with former resistance fighters and women who had been in the Ravensbrück concentration camp, for the founding of the Nederlandse Vrouwenbeweging [Dutch Women's Movement, NVB]. Main aim: preventing war and war preparation, but also economic independence for women. "After the struggle we had fought in the war, we did not want to be pushed back to child and kitchen sink," says Corrie Boon. "Two years later we already had to defend our main aim, when the so-called police actions began. From the Jobshaven in Rotterdam our sons left for Indonesia. We demonstrated there, shouted that they should not fight against their own comrades. Those actions were met with very fierce reactions. We were called traitors to the country. The PvdA women dropped out." "In 1950 the first American ship with weapons arrived in the port of Rotterdam. 'Unload no weapons. Strike!' we wrote on our banners. Many women were then picked up by the police. After that came actions against the war in New Guinea. In March '62 I visited the Queen together with four other mothers to hand her a petition. And then the Korea and Vietnam demonstrations." From its founding the NVB has been affiliated with the International Democratic Women's Federation (IDVF) [Women's International Democratic Federation, WIDF], an organisation of women's groups from 118 countries. Although women from the Eastern bloc make up only one third of the federation, the IDVF has always been accused of Russian domination. That its head office is established in East Berlin strengthened this opinion. The fear of the 'Russian threat' isolated the NVB more and more from other women's groups. In the archive of the Nationaal Bureau voor Vrouwenarbeid at the International Archive for the Women's Movement in Amsterdam an NVB founding leaflet can still be found, on which behind the names of the participating women it says 'communist', 'communist?', 'unknown' or 'says she is not'. Of course the (first) chairwoman of the NVB was also suspect: Rie Lips Odinot, also a member of the Tweede Kamer for the CPN. The communist disposition of the movement became very clear when Rie was not only denounced by the CPN because of her involvement in the Bridge Group (Bruggroep) of Brandsen, Gortzak, Wagenaar and Reuter, but because of that also had to step down in '58 as chairwoman of the NVB. The 'death blow' came in the early seventies, during the second feminist wave. The NVB was regarded as a frumpy organisation. Corrie Boon: "For example the attention we gave to painless childbirth (1966). That had something to do with motherhood and that was not 'in' at the time. We were seen as defenders of The Family, with our actions against high potato and coffee prices. The Dolle Mina's then went into the men's pubs, had themselves thrown out. They staged playful actions and that appealed to young women much more than the cautious stance of the NVB." The Nederlandse Vrouwenbeweging has never played a significant role in the 'feminist struggle' in the CPN. That was, according to the movement, above all elitist, bourgeois. In the spring of '83 Mrs H. de Vos-Krul, who for ten years was chairwoman of the NVB, even resigned her CPN membership, among other reasons because of the CPN congress decision to declare Marxism and feminism equal aims. "The CPN women's group and the NVB are two very different organisations that have little in common," says Ellen van Eijk. "Much less than with the party itself. Thus in '78 or '79 Elly Izeboud moved from the executive board of the NVB to the CPN. Look, that comes into it as well. You have a women's movement and 'real' politics. And the latter simply stands in higher regard. At a certain point you see the more highly educated women leave, because they see a party post as a promotion." Joining forces with other women also 'crumbled' the NVB. Ellen van Eijk: "We were involved in the founding of Wij Vrouwen Eisen [We Women Demand], the committee that campaigned to get abortion out of the Criminal Code and into the health insurance package, and of the Broad Platform for economic independence for women. We have 'lost' many women to those." All hope is now pinned on the jubilee celebration this coming weekend. It is held under the banner of solidarity with South Africa, with the ANC. Perhaps this party can move young women to join the ailing NVB. "Because I do not believe it is weariness or something like that," says 69-year-old Francis Pennings. "There are so many action groups that they perhaps forget that we are still here too." The NVB's jubilee party will be celebrated next Sunday afternoon in the Amsterdam Vrouwenhuis, Nieuwe Herengracht 95, Amsterdam. Admission ƒ2.50. Childcare available. Left to right: Francis Pennings, Ellen van Eijk and Corrie Boon. PHOTO 't STICHT