Lief en leed van Indonesië in het afgelopen jaar (Joys and sorrows of Indonesia in the past year)

(vervolg van pug. 3) MEI 2. Tweede zittingsperiode 1952 van het parlement geopend. 6. Mr. Besar vertrekt naar Nederl. om besprekingen te voeren voor de uitlevering van Westerling. 8. Het kabinet keurt de salaris-verhoging van 20% voor ambtenaren goed. 12. Indonesië verzoekt officieel de uitlevering van Westerling. 17. De regering verklaart zich acc. met het ontvangen van technische en economische hulp van de V.S., doch zij zou de M.S.A.-overeenkomst gewijzigd willen zien. 22. Moordaanslag op overste Harjono in Den Haag. 23. De Nederlandse politie verricht drie arrestaties in de zaak-Harjono. 29. S.O.B. in Z.-Sumatra opgeheven. JUNI 6. L.N. Palar roept de A.A.-vertegenwoordigers bijeen voor een nadere bespreking van de kwestie-Tunis. President Soekarno 51 jaar. 7. Stichting Culturele Samenwerking draagt de politiek-historische bibliotheek over aan het ministerie van Onderwijs. 19. Het parlement besluit met 125 tegen 5 stemmen de regering in de gelegenheid1 te stellen haar programma uit te voeren. 21. Lijndiensten van de GIA op Bandung om technische redenen stop gezet in verband met het instellen van een luchtcorridor door de Auri. Acties tegen benden in West-Java. JULI 1. Het Amerikaanse Congres besluit de M.S.A. om te zetten in de T.C.A., ter vermijding van de voor Indonesië onaanvaardbare militaire clausules in de M.S.A. 2. Sectie onderw. van het parlement en de minister van Onderwijs komen overeen dat het onderwijs in Indonesië zo spoedig mogelijk geheel in het Indonesisch moet worden gegeven. 3. De G.I.A. hervat de diensten op Bandung langs de door de AURI ingestelde luchtcorridor. 5. In een communiqué van de legerstaf wordt gemeld, dat de opperbevelhebber van „het leger van de R.M.S.”, kolonel J. W. Spacoa, zi' op Ceram aan de APRI heeft overgegeven. 10, Indonesië weigert het aanbod om zitting te nemen in een commissie van neutrale landen voor een onderzoek naar de toestand in het Kojekamp. 16. President Quirino arriveert op Kemajoran voor een tiendaags bezoek aan Indonesië. 28. Kampong Bunder (6 ha) in Djakarta afgebrand: duizenden dakloos. 29. Kolonel Bambang Soepeno tijdelijk van alle verantwoordelijkheid vrijgesteld. 30. S.O.B. opgeheven in Sum. (behalve Riouw), Borneo, Celebes (behalve Zuid-Celebes) en Molukken (behalve Ambon en Ceram). Staat van oorlog in territoriale wateren van Indonesië in verband met de verhoogde smokkelhandel. 31. Nahdatul Ulama treedt officieel uit Masjumi. De Nederlandse regering spreekt bezorgdheid uit over de ontvoeringen van Nederlandse vrouwen en kinderen in het Tjirebonse. AUGUSTUS 6. Het Leger bevrijdt ontvoerde Nederlandse vrouwen. Drie APRA-gevangenen worden in vrijheid gesteld. 8. Wederom twee APRA-gevangenen in vrijheid gesteld. 11. Java Bode honderd jaar. 19. Militair munitie-depöt bij Semarang in de lucht gevlogen. 20. Vice-pres. Hatta onderneemt de bedevaart naar Mekka. 21. Millioenenzwendel ontdekt bij de uitbetaling van achterstallige soldij van het KNIL. 25. Zes vrijgelaten APRA-gevangenen door het leger in bescherming genomen. 26. Weer twee ontvoerde Nederlandse vrouwen door het leger bevrijd. 28. Tweede ontploffing in het munitie-depöt in Semarang. 29. Min. Mukarto stelt voor Indonesië te laten deelnemen aan het Colombo-plan. 30. Vier APRA-arrestanten wederom in vrijheid gesteld onder de bepaling dat zij voor hun eigen veiligheid onmiddellijk naar Nederland vertrekken: zij gaan dezelfde avond per vliegtuig naar Nederland. SEPTEMBER 4. Het parlement vangt aan met de derde zittingsperiode in 1952. 7. Vice-president Hatta keert in Indonesië terug. UUJICMt ICI Ug. 12. Indonesië neemt het initiatief tot een gezamenlijke actie van de AAgroep ten aanzien van Marokko en Züid-Afrika. Minister Mononutu verklaart, dat het in de bedoeling ligt van Indonesië om de besprekingen met Nederland Over de Unie en Irian te hervatten. 16. Nederland deelt mede de TalisseBlitar kwestie voor te zullen leggen aan het Unie-hof of aan een internationaal instituut. 18. Principiële overeenstemming bereikt tussen de Amerikaanse en Indonesische regering voor de nietig-verklaring van de overeenkomst CochranSubardjo. 21. De min. van Onderwijs, Bahder Djohan, deelt een jeugdorganisatie mede, dat met ingang van de nieuwe cursus de voertaal op alle scholen het / Indonesisch zal zijn, met als tweede voertaal het Engels. 23. Het parlement houdt beschouwingen over het beleid van de minister van Defensie naar aanleiding van een brief van kol. Bambang Soepeno. Z. Baharuddin dient een motie van wantrouwen tegen de minister van Defensie in. 30. Kolonel Bambang Soegeng gaat met ziekteverlof en draagt het commando over territorium V over aan overste Soewondho. OCTOBER 1. De Nederlandse reg. verklaart zich in principe bereid om de besprekingen met Indonesië te hervatten. Indonesië protesteert tegen de indiening door Nederland van een rapport over Nieuw-Guinea. 7. Eindoperatie „Halilintar” (Bliksem) tegen Kahar Muzakkar aangekondigd. Operaties op Ceram tegen de resten van de „R.M.S.” beëindigd. 10/11. Krakatau uitgebarsten met een sinds 1883 ongekende hevigheid, echter zonder fatale gevolgen. 13. Conclusie parlementaire commissie over de olievelden in N.-Sumatra het is verantwoord op eenvoudige wijze de bronnen te exploiteren op na1 tionale basis. Vijf regeringspartijen dienen motie-Kasimo in voor de vor- I ming van een staatscommissie voor ' het bestuderen van de mogelijkheden om wijzigingen aan te brengen in de organisatie van het ministerie van Defensie en van de weermacht. 15. Het ministerie van Defensie deelt aan het parlement mede, dat de motie-Kasimo voor de regering aanvaardbaar is. 16. Motie-Kasimo ingetrokken. Het parlement neemt motie-Manai Sophiaan met 91 legen 54 stemmen aan. Geamendeerde motie-Baharuddin met 80 tegen 39 stemmen verworpen. Kabinet beraadt zich over het aannemen van de motie-Manai Sophiaan. 17. Demonstratie tegen het parlement in Djakarta. Politie en leger nemen veiligheidsmaatregelen. Paleis en parlement worden bewaakt: o.a. worden kanonnen opgesteld. Verbindingen van Djakarta met de buitenwereld worden verbroken. President Soekarno spreekt de demonstranten toe. Een delegatie van hoge officieren op het paleis. Het kabinet bespreekt de situatie. 18. Parlement gaat op vervroegd reces. Enige bladen worden gebreideld. Enkele parlementsleden worden in bescherming genomen. 19. In bescherming genomen parlementsleden komen weer thuis. Breidel van verboden bladen opgeheven. 20. Bewaking in Djakarta wordt verminderd. 21 Premier Wilopo doet in een radio-rede een beroep op de bevolking om de eenheid te bewaren. 22. Besprekingen over algemene verkiezingen- op het ministerie van Binnenlandse Zaken. Fungerend commandant van territorium V, overste Soewondho van zijn functie ontheven. Als nieuwe fungerend commandant treedt op overste Sudirman. 24. In een verklaring van het legerterritorium V wordt trouw betuigd aan de president opperbevelhebber. Demonstraties tegen het parlement in Bandjarmasin. De rechtbank van Hongkong wijst het betwiste s.s. „Tasikmalaja” toe aan Juan Ismael Coy te Manilla. 25. Demonstraties tegen het parlement in Medan. 30. De Ned. regering deelt aan de Tweede Kamer mede: „De regering ziet in een hervatting van de besprekingen met Indonesië over NieuwGuinea geen heil.” In Oost-Java alle Augustus-arrestanten op vrije voeten gesteld. NOVEMBER 6. De min. van Defensie gaat naar Surabaja om besprekingen te voeren met overste Sudirman en de stafofficieren van territorium V. 8. Demonstratie voor de ontbinding van het parlement in Bandung. 11. De Ned. H.C. A. Th. Lamping, die is benoemd tot Nederlands ambassadeur in Bonn, uit Indonesië vertrokken. 16. De chef-staf van territorium VII (Oost-Indonesië), overste Warouw, neemt het commando over van kolonel Gatot Subroto, die onder bescherming wordt gesteld. 19. President Soekarno uit Z.-Sumatra in Djakarta teruggekeerd. 20. Besprekingen tussen premier en president begonnen. Vertegenwoordigers van de PKI naar het CPN-congres, Aidit en Njoto wordt de toegang tot Nederland geweigerd. 22. Regeringsverklaring: „De eis van de zijde van de legerleiding om het parlement te ontbinden kan niet juist worden geacht omdat dit duidelijk een inmenging op politiek gebied betekent”. 23. Fungerend commandant van territorium II (Z.-Sumatra), overste Kosasih door onder hem staande legerleiders van zijn post ontheven. Zijn functie wordt waargenomen door overste Kretarto. 24. Kolonel Bambang Utoyo door het kabinet weer benoemd tot commandant van territorium II. Wetsontwerp op de algemene verkiezingen aan het parlement aangeboden; West-Irian vormt een van de kiesdistricten. Go Gien Tjwan en Sunito in Nederland gearresteerd. 25. Chef-staf van het leger, kolonel Nasution, zegt dat de legerleiding formeel verantwoordelijk is voor de handelingen i.v.m. de 17 October-affaire. 26. Regering kondigt maatregelen aan tegen een aantal legerfunctionarissen. 27. Parlement weer in zitting bijeen. DECEMBER 2. De Nederlandse minister van Justitie maakt in de Tweede Kamer bekend dat Go en Sunito zullen worden uitgewezen. 4. Kolonel Bambang Soegeng voor besprekingen in Djakarta. 5. De regering heeft besloten enkele hoofd-officieren van het hoofdkwartier van de landmacht, waaronder de chef-staf kolonel Nasution, van hun functie te ontheffen. 8. Premier Wilopo brengt op Bali verslag aan de president uit over de laatste ontwikkelingen. 16. Het leger in territorium VII, steunt de verklaring van het leger in ' territorium V van 24 October. 18. Kolonel Bambang Soegeng be- ‘ noemd tot fungerend chef-staf van de ■ landmacht. 19. De adv.-gen. van de Nederlandse Hoge Raad verklaart dat Go en Sunito volgens het geldende Nederlands^ recht vreemdelingen zijn en dus kunnen worden, uitgeleid. 22. Kol. Bambang Soegeng wordt ' door president Soekarno beëdigd ais j fungerend chef-staf van de landmacht. In de officiële redevoeringen, waarmede het jaar 1952 voor Indonesië werd iugeleid, werd gewezen op de moeilijkheden, waarvoor regering en volk zich geplaatst zagen. De toestand werd niet rooskleuriger voorgesteld dan hij was en niemand beloofde, in ongegrond optimisme, méér dan redelijkerwijs van het toen nog jonge jaar verwacht kon worden. Op de Nieuwjaarsreceptie ten paieize, op de eerste dag van 1952, zeide president Soekarno: „Moge God ons volk in het nieuwe jaar voldoende wijsheid en kracht ge- j ven om de moeilijkheden te kunnen j overwinnen, die wij op onze weg zul-1 len vinden, opdat wij dichter zullen komen bij de verwezenlijking van onze idealen ten aanzien van volk en staat”. Ook de minister van Voorlichting, A. Mononutu, wees op de problemen, waarvoor Indonesië zich hij het begin van het jaar geplaatst zag. De moeilijkheden van het afgelopen jaar zijn vele geweest, en wellicht groter dan wie ook had kunnen vermoeden. Wij laten de feiten voor zichzelf spreken en wij doen daarom een greep uit de vele gebeurtenissen van 1952. JANUARI. 1. Ministeriële raad voor nationale reconstructie gevormd. 4. De Indonesische delegatie in Nederland adviseert de Indonesische regering de besprekingen over de Nederlands-Indonesische Unie en Irian te hervatten, onafhankelijk van de wapenkwestie. 5. Het Indonesische antwoord op vragen van de Nederlandse regering omtrent het in beslag nemen van wapenen van de „Blitar” wordt aan de Nederlandse H. C. overhandigd. Vijf „ministers” en circa 2.000 volgelingen van de „R. M. S.” geven zich over. Subardjo en Cochran ondertekenen de M.S.A.-overeenkomst. 6. De Indonesische delegatie in Nederland ontvangt nieuwe instructies. 7. Mr. Sartono opent de eerste zittingsperiode van het parlement in 1952. 8. Nederland verklaart zich bereid de onderhandelingen over de Unie en Irian te hervatten hangende de oplossing van de wapenkwestie. 9. De Nederlandse H.C. overhandigt een antwoordnota over de wapenkwestie aan de minister van Buitenlandse Zaken. 11. Eerste contact-bijeenkomst voor de hervatting van de besprekinge over de Unie en Irian in Den Haag. 15. Eerste plenaire vergadering tussen Indonesische en Ned. delegaties ter bespreking van de Unie en Irian. De Nederlandse regering deelt mede, geen bèzwaar te hebben tegen de vervanging van mr. Djumhana door mr. Susanto als waarnemend H.C. in Nederland. 19. Eerste van de duizend bij. Werkspoor in Ned. bestelde spoorwagons in Indonesië gearriveerd. 22. Indonesië vraagt Philippijnen inlichtingen over berichten van wapensmokkel door Nederladers van de Philippijnen naar Irian. 26. De Indonesische delegatie in Den Haag overhandigt de Nederlandse delegatie een nota, waarin de Indonesische visie op het Irianprobleem wordt gegeven. FEBRUARI 2. Gezamenlijk communiqué van de delegaties in Den Haag over de stand van de besprekingen tussen Nederland en Indonesië. Aanhoudingen wegens het uitlekken van de financiële maatregelen in Indonesië. 8. De Australische minister van Buitenlandse Zaken, R. Casey, verklaart dat het z.i. in het belang van alle partijen zou zijn om de kwestie WestIrian weer in de ijskast te deponeren. 11. Mr. Subardjo vraagt ontslag als minister van Buitenl. Zaken in verband met critiek over zijn beleid ten aanzien van de M. S. A.-hulp uit Amerika. 15. In een regeringsverklaring over de Aug.-razzia’s wordt gezegd dat het vermoeden, dat een staatsgreep werd voorbereid, niet van grond ontbloot is gebleken. In Jogja werden nog enkele Islamietische leiders gearresteerd. Kolonel Simatupang bevorderd tot generaal-majoor. Mr. Yamin keert in Nederland terug met nieuwe instructies voor de 1 Indonesische delegatie voor de besprekingen over de Unie en Irian. 18. De Indonesische delegatie bij de V.N. neemt de leiding op zich van de pogingen om de Tunesische kwestie voor de, V.N, te brengen. 19. De Indonesische delegatie in Den Haag stelt gezamenlijke verantwoordelijkheid voor West-Irian voor. De Tweede Kamer aanvaardt de grondwetswijziging waardoor NieuwGuinea met name wordt genoemd in artikel 1 van de Nederlandse grondwet. 22. Het Kabinet gaat accoord met aftreden van mr. Subardjo. Het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken verklaart, dat als Indonesië de overeenkomst voor technische hulp verwerpt, de Amerikaanse regering geen ander alternatief heeft, dan de stroom van goederen en diensten naar Indonesië in het kader van deze hulp af te snijden. 23. Het Kabinet Sukiman-Suwirjo dient ontslag in, dat door de president wordt aanvaard. 26. De onderhandelingen in Den Haag worden onderbroken in verband met de kabinetscrisis in Djakarta. 27. De Indonesische delegatie in Den Haag deelt mede, de resterende dagen van de maand in Nederland te zullen blijven „om de balans op te maken van de punten van overeenstemming en de punten die nog onder discussie zijn”. MAART 1. President Soekarno wijst Prawoto Mangkusasmita en Sidik Djojosukarto aan als kabinetsformateurs. 2. In een gemeenschappelijk communiqué wordt bekend gemaakt, dat de besprekingen in Den Haag voorlopig worden opgeschort. 18. De kabinetsformateurs geven hun opdracht aan de president terug. 19. Wilopo wordt aangewezen als kabinetsfomateur. 23. In desa Tjibodas bij Lembang worden 30 personen gedood door een aardschuiving. 25. Mevr. Roosevelt arriveert op Kemajoran voor een bezoek aan Indonesië.! 29. De Indonesische delegatie bij de V.N. doet een beroep op de Arabisch| Aziatische groep om de pogingen om de Tunesische kwestie voor de VN te brengen te vernieuwen. 30. De kabinetsformateur Wilopo legt de president een lijst van ministers voor. APRIL 1. Presideni Soekarno keurt lijst va,n ministers van Wilopo goed. 3. Kabinet Wilopo wordt beëdigd. 5. De heer Mukarto, die in New York vertoeft, accepteert de portefeuille van Buit< ilandse Zaken, die ad interim wordt beheerd door premier Wilopo. 6. Het hoofdbest. van de Nahdatul Ulama besluit zich van de Masjumi af te scheiden. 7. De Sobsi kondigt een tweedaagse staking af na de mislukking van de besprekingen met het ministerie van Binnenlandse Zaken over minimumlonen voor dagloners in overheidsdienst in West-Java. 8. De goodwill-missie naar Kahar Muzakkar o.l.v. mevr. Salawati keert onverrichterzake in Makassar terug. De regering kent tijdelijke plaatselijke toeslagen toe aan dagloners in West-Java. * 16. Westerling bij Arnhem gearresteerd en weer in vrijheid gesteld. 18. Het kabinet besluit de regeringsverordening waarbij staf „K” werd ingesteld in te trekken. De SOB zal in de gebieden waar de veiligheidstoestand is verbeterd geleidelijk worden ingetrokken. De Indonesische regering zendt mr. Susanto instructies om de uitlevering van Westerling te vragen. 28. 600 Man guerillastrijdkrachten in Zuid-Celebes worden in de APRI opaenomeu.

=== [Page 1] === [Continuation of a year-in-review chronology for 1952; only entries concerning Indonesian politics, the left, labour, the guerrilla question, women and arrests are translated, others are omitted. Translator's note: the first part of the chronology (continued from p. 3) begins in May.] JUNE 19. Parliament decides by 125 votes to 5 to give the government the opportunity to carry out its programme. JULY 31. Nahdatul Ulama officially leaves Masjumi. OCTOBER 7. Final operation "Halilintar" (Lightning) against Kahar Muzakkar announced. 17. Demonstration against parliament in Djakarta. Police and army take security measures. Palace and parliament are guarded: among other things cannons are set up. Communications of Djakarta with the outside world are cut. President Soekarno addresses the demonstrators. A delegation of senior officers at the palace. The cabinet discusses the situation. 18. Parliament goes into early recess. Some papers are banned. A few members of parliament are taken into protection. 19. Members of parliament taken into protection return home. Ban on the banned papers lifted. 30. In East Java all August arrestees released. NOVEMBER 20. Talks between premier and president begun. Representatives of the PKI to the CPN congress, Aidit and Njoto, are refused entry to the Netherlands. 24. Wetsontwerp [bill] on the general elections submitted to parliament; West Irian forms one of the electoral districts. Go Gien Tjwan and Sunito arrested in the Netherlands. DECEMBER 2. The Dutch Minister of Justice announces in the Tweede Kamer that Go and Sunito will be expelled. 19. The advocate-general of the Dutch Supreme Court declares that Go and Sunito, under the Dutch law in force, are foreigners and can therefore be expelled. [Other entries of the chronology for May–December 1952 (Westerling, M.S.A., Kelut, parliament, army, Netherlands-Indonesia talks etc.) – not translated] [Introductory text on the New Year speeches of 1952 by President Soekarno and Minister of Information A. Mononutu – translated in brief: official speeches that opened the year 1952 pointed to the difficulties facing government and people; Soekarno hoped God would give the people wisdom and strength to overcome the difficulties.] JANUARY – FEBRUARY [selected entries]: 15 Feb. In a government statement on the August raids it is said that the suspicion that a coup was being prepared has not proved groundless. In Jogja a few more Islamic leaders were arrested. APRIL 7. The Sobsi announces a two-day strike after the failure of talks with the Ministry of Home Affairs on minimum wages for day labourers in government service in West Java. 8. The goodwill mission to Kahar Muzakkar under Mrs Salawati returns to Makassar without result. The government grants temporary local allowances to day labourers in West Java. 18. The cabinet decides to withdraw the government regulation by which staff "K" was set up. The SOB will be gradually withdrawn in areas where the security situation has improved. 28. 600 men of guerrilla forces in South Celebes are incorporated into the APRI. [Other entries – not translated]