Verantwoordelijkheid voor Fonds Kemerdekaan (Responsibility for the Fonds Kemerdekaan)

Niet dr. Hatta doch mr. Sumanang In verband met berichten in de ïO'Ofdstcrdeljjke • P®rs dat dr. Hatta over de. middelen van Het „Fonds Kemerdekaan Indones’a” (Fonds ter iHanciering van de vrijheidsstrijd) nng geen rekening en verantwoording beeft afgele-d, heeft de secretaris van dr. Hatta, l. Wang-r^widjaja, de vok-ende verklaring gegeven: Het bij het begin ven de revolutie gestichte „Fonds Kemerdekaan Indonesia”, onder leiding van Hat*a, kreeg bij de proclamatie een andsre benaming, n.1. „Fonds Nasional”, omdat die onafhankelijkheid toen een feit werd. Alle bezittingen en de verantwoordelijkheden an het „Fonds Kemerdekaan Indonesia” werden< aan het nieuwe fonds, onder leiding staande van mr. Sumanang. n.1. het „Fonds Nasional”, overgedragen. Inmiddels heeft mr. Sumanang aan de pers verklaard dat het „Fonds Kemerdekaan” tijdens de evacuatie van de Republikeinse regering uit de hoofdstad' naar Jogjaikarta cmeevormd werd in het „Fonds Nasional” waarvan hij tot voorzitter aangewezen werd. De inventaris van het voormalige,,r-o,nds Kemerdekaan”, die uit twee koffers met gouden en zilveren sieraden bestond, werd toen via de Staatsbank tn Jogjakarta naar Djakarta overgebracht, en later aan het „Fonds N asional” overgedra aen. De inhoud van de beide koffers werd zorgvuldig door een commissie, bestaande uit de heren Zarkasi, K>entertijd zakenman in Jogjakarta, Wiwoho, thans ambassadeur in België, •en Sastrodigdo, de voormalige directeur van de staatsbank in Jogjakarta, geregistreerd. Er werd een gedeelte van de gouden sieraden tot een gewicht van een kg naar wijlen Djohan Djohor gezonden, om het histor.sch gebouw, Pegangsaan Timur 56. op te kopen. Later bleek echter dat de koo-p van bei gebouw reeds tot stand was gekomen. zodat wijlen Djohan Djohor de gouden sieraden in geld ter waarde va.n circa Rp. 36.000.— terugbetaalde.. Thans is het. Fonds Nasional be- /roren, doch de betreffende docunenten liggen, ofschoon onvolledig, laar bii de tweede Nederlandse miliaire a„ue enige stukken zoek zijn geraakt, in Jogjakarta ter inzage. I.n het bestuur van het voormalige „Fonds Nasional” in Jogja zaten o.m. de heren Soekono, Zarkasi en Honggowongso. Andere afdelingen van het fonds geraakten tijdens de tweede milita:r- actie in het ongerede. „Toen de Nederlandse troepen Jogja binnenvielen, hebben wij gepooed de sieraden zoveel mogeüjk te verbergen, doch een aantal zilveren sieraden vonden de Nederlanders bij mij thuis aan Bedji 33 en namen deze merV’, aldus mr. Sumanang. Hij zelf werd ook door de Nederlanders aearrestrerd. Mr. Sumanana zei, dat.de Nederlanders er niet achter kwamen, dat er ook nog gouden sieraden waren. „De gouden en de overgebleven z Iveren sieraden tot een gewicht van ongeveer één kg, met een waarde van Rp. 30.000.— tot Rp. 40,000.— werden op mijn verantwoordelijkheid gebruikt voor de guerilla tegen de Nederlandse strijdkrachten die toentertijd Jogja bezetten. Cmdat men in het getbeim moest werken, kon er geen duidelijke verantwoording worden afgelegd, doch er zijn thans nog personen die 'hiervan op de hoogte zijn. Z.O Kan CVCIHUtei ■, Latief Hen iradiningrat. de voormalige militaire attaché in Washington, die toer.dertijd ëe guerilla leidde ten Noorden van Jogja, over het „Fonds Nasional” om inlichtingen gevraagd worden.. Ook de echtgenote van Sajuti Melik. mevrouw Trimurti. kan inlichtingen verstrekken over wat er al zo met het fonds gebeurd is. daar haar echtsenoot toen hij door een kogel getroffen wsrd tijdens een guerilk-antie. met het geld van dit fonds de nodige medicijnen kreeg. Uit dit fonds werd ook de plechtigheid van de terugkeer van de sultan van Jogja, na de terugtrekking der Nederlandse troepen bekostigd. Derhalve kan eventueel de sultan hieroveir enige inlichtingen verstrekken. Voorts kan de correspondent van Antara Soekrisro, die toentertijd ook van enige geheime berichten o_a. die van de gebeurtenissen Beun ss, verslag maakte, als getuige worden ingeschakeld. Tenslotte zullen de voormalige bestuursleden van het „Fonds Nasional” de nodige inlichtingen verschaffen. Tot slot zet de mr. Sumanana. Alle verantwoording met betrekking tot de gouden sieraden die aan het nationale fonds.zijn overaedraaen. berust op mijn persoon, en Hatta staat er geheel buiten. Indie er om verantwoording gevraagd moet worden, dan ben ik de enige persoon die daarvoor in aanmerking komt em,„i Hatta”.

=== [Page 1] === Not Dr Hatta but Mr Sumanang In connection with reports in the capital's press that Dr Hatta has not yet rendered account and responsibility for the funds of the "Fonds Kemerdekaan Indonesia" (Fund for the financing of the freedom struggle), the secretary of Dr Hatta, I. Wangsawidjaja, gave the following statement: The "Fonds Kemerdekaan Indonesia" founded at the beginning of the revolution under Hatta's leadership received a different name at the proclamation, namely "Fonds Nasional", because independence then became a fact. All possessions and responsibilities of the "Fonds Kemerdekaan Indonesia" were transferred to the new fund, headed by Mr Sumanang, namely the "Fonds Nasional". Meanwhile Mr Sumanang has declared to the press that the "Fonds Kemerdekaan" was transformed during the evacuation of the Republican government from the capital to Jogjakarta into the "Fonds Nasional", of which he was appointed chairman. The inventory of the former "Fonds Kemerdekaan", which consisted of two suitcases with gold and silver jewellery, was then conveyed via the State Bank in Jogjakarta to Djakarta, and later transferred to the "Fonds Nasional". The contents of both suitcases were carefully registered by a committee consisting of Messrs Zarkasi, at the time a businessman in Jogjakarta, Wiwoho, now ambassador in Belgium, and Sastrodigdo, the former director of the state bank in Jogjakarta. A part of the gold jewellery, to a weight of one kg, was sent to the late Djohan Djohor to buy up the historic building, Pegangsaan Timur 56. Later it appeared, however, that the purchase of the building had already been completed, so that the late Djohan Djohor repaid the gold jewellery in money to a value of approx. Rp. 36,000. Now the Fonds Nasional has been dissolved [text garbled], but the relevant documents, although incomplete since some papers were lost during the second Dutch military action, are available for inspection in Jogjakarta. On the board of the former "Fonds Nasional" in Jogja sat, among others, Messrs Soekono, Zarkasi and Honggowongso. Other branches of the fund went astray during the second military action. "When the Dutch troops entered Jogja we tried to hide the jewellery as much as possible, but a number of silver jewels were found by the Dutch at my home at Bedji 33 and taken with them," said Mr Sumanang. He himself was also arrested by the Dutch. Mr Sumanang said that the Dutch did not find out that there were also gold jewels. "The gold and the remaining silver jewellery, to a weight of about one kg, with a value of Rp. 30,000 to Rp. 40,000, were used on my responsibility for the guerrilla against the Dutch forces that occupied Jogja at that time. Because one had to work in secret, no clear account could be rendered, but there are still persons who are informed about this." [...] Latief Hendraningrat, the former military attaché in Washington, who at the time led the guerrilla north of Jogja, can be asked for information about the "Fonds Nasional". Also the wife of Sajuti Melik, Mrs Trimurti [S.K. Trimurti], can supply information about what happened to the fund, since her husband, when he was hit by a bullet during a guerrilla action, received the necessary medicines with the money of this fund. From this fund the ceremony of the return of the Sultan of Jogja after the withdrawal of the Dutch troops was also paid for. Therefore the Sultan can possibly supply some information about this. Further, the Antara correspondent Soekrisno, who at the time also reported on some secret messages, among others those of the events [...], can be called as witness. Finally the former board members of the "Fonds Nasional" will supply the necessary information. In conclusion Mr Sumanang says: "All responsibility with regard to the gold jewellery transferred to the national fund rests on my person, and Hatta stands entirely outside it. If account must be asked, then I am the only person who comes into consideration, not Hatta."