Java-Bode 5 Januari 1956, halaman: Voorzitster Gerwani, scheidingsverzoek Fatmawati (Gerwani chair on Fatmawati's divorce request; whole page)

Aktiviteit Merapi beperkt tot asrcsen en gloedwolk aarnemingsposten bij vulkaan onafgebroken in de weer Na de eerste berichten over de verhoogde aktiviteiten van de Merapi toog PIA’s korrespondent in Semareng dinsdagmideng naar de plaats des onheils. De reis van Semarang maar Bojolali deed in totaal niet vermoeden dat de Merapi weer is begonnen fe spoken. Het verkeer vond normaal doorgang terwijl ook de bevolking de gewone werkzaamheden verrichtte, [0 Bojolali zelf was uiteraard de verhoogde werking van de Merzpi merkbaar, ook al ondat daar de bevolking meestal voor de woningen stond eu de lucht aftuurde in de richting vaa de Merapi, Het was om circa 14.00 uur dat weer een zwaar gerommel werd gehoord, gevolgd door het opstijgen van dikke rookwolken. Van de bupati van Bojolali, die "juist terug was van een bezoek aan de uiterste waarnemingsposte Selo, vernam PIA's korrespondent, dat het eerste zware gerommel gehoord werd om 05.15 uur. Kort daarop viel op de post Djerakah een n. Het zware gerommel _herich met korte tussenpozen. i 06.00 uur viel een zware “asregen. Om 9.00 uur lag de as op de waarnemingsposten Babadan (Magelang) en Djerakah resp. 142 en 1 em. dik, Bomen en desawoningen bezweken onder deze hevige asregen, De waarnemers van de post Djerakah moesten deze post telkenmale bij een gloedwolk verlaten om zich in eer schuilkelder tegen de hitte te beschermen. In Bojolali zelf was niet veel van de verhoogde a iteiten van de Merapi te merken, Wel was het gerommel daar zeer duidelijk te horen, doch asregens vielen in dit gebied niet. Als veiligheidsmaatregel had _ men een 4.000-tal inwoners van desa’s in de nabijheid van de Merapi geëvacueerd. De werkzaamheden verliepen vlot, dank zij het feit dat de diensten en komitees, die ten behoeve hiervan reeds lange tijd geleden waren opge- “richt, steeds intakt zijn gebleven. Van de politie en het leger kreeg men de nodige medewerking. Op de uiterste post Selo bevinden zich een 17-tal politieleden, een legerpatrouille en de wedana plus zijn staf. Bij zal het leger met een kompagnie hulp verlenen. Ook enkele vervoermiddelen zijn op de post startklaar: aldus de ialichtirigen van de bupati van Boiolali. P.L.A-s korrespondent sloot zich aan bij het gezelschao van bupati Su- Toso uit Semarang, die zich opmaakte om de reis naar Selo te aanvaarden. Gedurende de tocht tot op 3 kilometer van Selo was weinig te zien wat op zen uitbarsting van de Merapi leek Pas op cen afstand van drie kilometer _ van Selo werden de eerste aslagen gezien. Van hier tot aan Selo waren de bomen met een laagie as bedekt. Alles zag grijswit. Bij Selo zelf waren de waarnemers druk bezig telefoongesprekken met andere posten te voeten > Van de kommandant van deze post werd vernomen dat voor de evacuê's nog geen rijst beschikbaar was. Bu- Sujoso gaf hierna opdracht om ftien balen rijst te halen. Van Selo uit werd de tocht voort gezet in de richting Magelang. Ook in het Magelangse bleken geen slachtoffers van de Merapi te zijn gevallen. In Magelang zelf viel gedurende de zehele dag een asregen. Het leven allaar ging echter zijn gewone gang. de toko's bleven normaal open. Van overste Selo Ali, die met zijn staf. Amsterdamse beurs Amsterdam, 4 januari De internationale fondsen waren tot vijf punten lager in verband met een teleurstellende ontwikkeling op Wallstreet en de Franse verkiezingsuitslagen. De cultures waren eveneens zwakker, in het bijzonder Deli-maatschappijen, die vier punten lager waren. Naar de scheepvaartfondsen bestond echter levendige vraag in het bizonder naar Stoomvaartmaatschappij Nederland. die tien punten omhoog ging tot 216 op onbevestigde geruchten van zen dividend van twaalf procent. De andere scheepvaartfondsen waren tot zes punten hoger in redelijke aktiviteit. De guldensinvesteringen bleven onveranderd. Het agio der Amerikanen was nihil bij een omzet van 710 certifikaten, De slotnoteringen luidden: 4 jan, 3 jan. “Koninklijke Olie 6534 657% Cert. Unilever 380% 38514 Philips 3609/15 363% Alg, Kunstz. Unie 345% 34734 ‚Ned. Scheepv. Unie 209% _ 206 Kon. Paketv. Mij 216% | 209% Cert, N. HM. 257%” 255% Nat, Handelsbank 162 16214 Escomptobank niet gen. 203 A'dam Rubber 137% 13814 Cert, v. aand, Internatio 160 162 Aniem 97 96 SKICPE, 210 208% Djakartase beurs Djakarta, 4 januari Wederom bleven de staatsobligaties onveranderd, echter thans met overwegend vraag. Ook in de notering der _ BIN’s en Escomptobank kwam geen verandering, De andere afdoeningen betroffen: GEBEO 860, Nwe Pr. Veren S'baja 160, Sem, Stoomb. 225, Gedeh 700, Molebar 825, Pandjie & T'sarie 260, Rembang Electr. Mij 225, Philips Jove S Bude bn Hasan Wuruk & Feit Gambir 3270 (7 lijnen) Agenten: Toko Tan. Zulderboordwea Fandiung Priok Kebajoran Bara: RN Soute” “Didden, Hangiekir 1. ndung: Bandung’s Agency. 1 aoa ie y. 10 Dit Di! Perniagaan 192, Telt. 166 Pati indanglaja: Winkel Patjet Sukahumi: Drukkerij Express, jarpek: Darda Madjan Dil. ita Abonnemeatsprüs: Rp 16,— per maand. [n combinatie met Wereldnieuws Rp 2, per maand, Losse nummers van Java Bode Pp 0.75 oer exemplaar Advertentie-tarieven: Rp. 1.10 per mm-regel. Tarieven vcor contracten op zanvraag, Familieberichten Rp. 27.50 (minimum 25 m.m-reeels). Iedere 5 _ m.mregels Rp 5,50 meer. Java Bode ts tld van de Persevikatan Persuratkabaran di Indonesia reeds alie posten heeft bezocht, werd verder ‘vernomen dat de zwaarste asregen boven Magelang viel des avonds om 18.00 uur. Over het algemeen kan echter thans nog niet waargenomen worden of er lava uit de krater is gestoten. De Merapi zelf is in zware rookwolken gehuld. Wel kan worden gezegd dat er meer gloedwolken zijn uitaestoten en meer asregens zijn gevallen dan in 1954 het geval was toen de Merapi ook aktief was. Toen waren er echter wel slachtoffers te betreuren, grotendeels door stromende lava Cerammers in Nederland willen terug Maandag jl. is in Den Haag onder leiding van C. Wairata een vergadering gehouden van ex-KNIL militairen, afkomstig van het eiland Ceram, die thans in Nederland verblijven. In een door de Cerammers S. Tauran en J.. Tamaela ondertekende verklaring werd o.m. medegedeeld, dat genoemde ex-KNIL militairen uit Ceram besloten hebben „hun wens om naar Indonesië te gaan kenbaar te maken als gevolg van de overtuiging, dat zij hun land en volk daar niet langer kunnen opofferen aan een Republiek Zuid-Molukken, die bewees niet levensvatbaar te zijn en alleen te zijn geproklameerd om de positie van enkele ontevreden intellektuelen te handhaven”. „Deze Cerammers wensen naar Indonesië terug te keren teneinde als loyale Indonesische staatsburgers mee te kunnen helpen aan de ontwikkeling van hun volk”, aldus o.m. de verklaring. Wairata deelde mede, dat ter vergadering een veertigtal vertegenwoordigers aanwezig waren van ca. 450 of 500 Ceramse gezinnen (2500 personen). De overige Ceramse gezinnen in Nederland, naar zijn schatting een vijftigtal, hebben volgens Wairata nog geen besluit genomen, De genomen besluiten zullen, naar Wairata verder mededeelde, ter kennis worden gebracht van de ministers Luns en Van Thiel (maatschappelijk werk) en de Indonesische chargé d'affaires, mr. Kwee Diie Hoo. Reeeptie bij burgemeester In de woning van burgemeester Sudiro had woensdagavond een receptie plaats, waarbij de gasten, bestaande uit leden van de gemeenteraad, hoofden van verschillende gemeentediensten, leiders van politieke partijen en andere genodigden, in de gelegenheid werden gesteld kennis te maken met de nieuwe leden van de Badan Pemerintah Harian (dagelijks oestuur) van de gemeente Djakarta. Deze nieuwe leden zijn Z. Arifin Ten huize van de burgemeester van Djakarta werd een druk bezochte receptie gehouden, ter kennismaking met de nieuwe leden van het dagelijks bestuur van Djakarta. Foto: de vele genodigden werden door de burgemeester en mevrouw Sudiro in de ruime achtertuin ontvangen, waar later op de avond een nieuwe. film van Persari werd vertoond. (Foto Ipphos) Datuk | (Masjumi), Supranoto (PNT), Masri (NU) en Abdul Rasjid (PSU), Onder de vele gasten bevonden zich overste Sambas, kommandant van het KMKB Djakarta Raya, hoofdkommissaris Djen Muhamad, hoofd van de politiedienst voor Djakarta Raya, en djaksa-tinggi Sunarjo. De avond werd opgelu.sterd met een kabaretvoorstelling van Bing Slamet en de film,,Air Pasang” (Vioed), een ve produkte va ari® met hoofdrollen de bekende Indone= sische sterren Netty Herawati en A. in de N. Alcaff, Dinsdagmiddag arriveerde de vicechef-staf van de landmacht, kdlonel Z. Lubis, per vliegtuig in Medan. Het doel van zijn komst in deze stad was de konferentie van legeraalmoezeniers in Indonesië, die in Prapat zal worden gehouden, bij te wonen. In een vraaggesprek met de korrespondent van PLA. in Medan ver- Voorzitster Gerwani Een politieke achtergrond bij scheidingsverzoek Fatmawati? De voorzitster van het hoofdbestuur van de Gerwani (links georiënteerde Indonesische vrouwen vereniging), mevr. Umi- Sardjono, _ verklaarde woensdag aan de pers, dat de Gerwani het betreurt, dat door bepaalde groepen op sistematische wijze pogingen in het werk werden gesteld om mevrouw Fatmawati Soekarno over te halen echtscheiding te vragen van de president. Mevr. Sardjono verklaarde, dat genoemde groepen deze weg hebben ingeslagen om hun eigen __ politieke helangen te dienen, die in de lijn liggen van de doelstellingen vaa het kolonialisme tw. de versplintering van de nationale eenheid, het be- GB (100 en_50) 1900, cert. v. aand. Unilever 2150, NIMEF (100) 235, stockdiv, Unilever (klein) Rp. 470 en Shel! Oil 110, 3 De omzetten waren dinsdag, 3 januarí, nominaal: 3% Obl. RI 1950 Rp. 335,100; Escomptob, Rp. 14.000; andere Rp.-fondsen Rp. 234.160; guldenfondsen Nf. 6.000; met Rep. Steel 5/10. 3% Obl. RI 1950 3% Obl. RI. 1950 3% B. I. N. 1969 804 g Escomptobank 464 H. V. A. 775 b/12001 Amsterdamse Bank 1300 b ex-bonus Cultuurbank 400 b/440 1 Nat, Handelsbank 850 b/11501 Cert, N. H. M. 1500 b VPV. 415 b/4701 Sem. St. en Pr. Veren 225 g Deli Spoor 165 b/2331 N. IS. 45 1 Cert. De Oostkust oe Vorstenlanden 225 b/3001 Pandjie & Tandjoongsarie 260 g Alg. Ekpl. Mij 1200 b Mijnb. Mij Simau 250 1 Internatio 825 b/9401 Lindeteves 1000 & Produktenmarkt van Djakarta (Van Dunlop & Kolff N.V) Djakarta, 4 januari Nivas Suiker: 1. SHS, V. 267.50, 2, HS. V. 255; beide ex stapel Veem Tiirebon. Koffie: 1. Robusta Lamp. V. 600, K. 590; Ready levering. 2. Robusta Lampong K. 600, G. 600; Jan./Feb. levering. 3. Robusta Lampong V. 610, K. 605; Feb./Maart levering. 4. Robusta Lampong V. 595 Maart/April levering. Citronella: 1. A, Contract V. 50. K. 49; Jan./Feb. levering. Peper: 1. Zwarte Lampong V. 925, 2. Witte Muntok V, 925; beide ek. T.-Betong, Steady, fob. _P-Pinang, Quiet, Tapioca: 1. AAA. Bandung V. 200, 2, AA. Bandung V. 190; fr. wagon Djakarta/Tjirebon, Goeniezakken: 1. H. C. Green V. 5.60 Ready, Kedele: 1. PMI Djember V, 360, K. 330: Ready, tjang, Tanah: 1. Gepeld & gesorteerd V. 440 Read; Mais: |. Gele nieuwe oogst V. 225 Ready. Rubber (Ondern-rubber): Januari 1956 fo.b. Hoofdhavens. Sheets 3 12.00 kopers. Sheets 2 11,40 nominaal. Sheets 3 — Crepe 1 ek. Prompt Priok 10.60 kopers. Sheets 1 ek. Prompt Priok 12.30 kopers. Toon: Easier, GOUDPRUS IN DJAKARTA. De goudprijs in_ _Djâkarta was woensdag 4 januari Rp. 52,50 voor kwaliteit A en Rp. 52,— voor kwaliteit B. - smeuren van de goed: naam van de president en het totstand brengen van een kloof tussen de president en het volk, a 7 Volgens mevr; Sardjono is de Gerwani de mening toegedaan, dat het besluit van mevr. Fatmawati om echtscheiding te verzoeken van het staatshoofd, een _ privé-aangelegenheid is tussen president Soekarno en zijn echtgenote, zodat een ieder zich er buiten dient te houden. Of de echtscheiding verwezenlijkt wordt is ook een kwestie tussen de president en mevr. Fatmawati zelf. Het principe van een huwelijk, dat niet onder dwang staat, wordt steeds door de Gerwani gehuldigd, zodat elke inmenging of druk beschouwd kan worden als een overtreding van de persoonlijke vrijheid, aldus mevr. Sardjono. Huwelijkswet De enige weg voor de vrouwen, die oprecht willen strijden voor het tot stand brengen van rechtvaardige grondslagen voor het huwelijk en de echischeiding, iste bewerkstelligen, dat spoedig een. huwelijkswet op demokratische basis in het leven wordt geroepen. Zolang een dergelijke wet niet bestaat, zal steeds afbreuk kunnen worden gedaan aan de rechten van de vrouw, Mevr, Sardjono voegde er aan toe, dat uu de tijd is aangebroken voor alle vrouwenorganisaties hier te lande om te strijden voor het totstand brengen van deze demokratische huwelijkswet. Wie komt in het paleis? „Indonesia Raya” meldt, dat mevrouw Fatmawati Soekarno gezegd zou hebben, dat zij in geen geval bereid is, haar verzoek tot echtscheiding intetrekken. Ookal zou de president van zijn tweede echtgenote, mevrouw Hartini, scheiden, dan zou mevrouw Fatmawati zelfs niet bereid zijn zich te verzoenen met het staatshoofd. Het blad meldt verder, dat alle kinderen van de president en mevrouw Fatmawati thans bij haar wonen in haar nieuwe huis op Kebajoran Baru. Intussen meldt „Pedoman”, dat mevrouw Hartini beweerd zou hebben, dat zij in principe niet bereid is in het Paleis Negara te Djakarta te komen wonen, zulks als gevolg van het echtscheidingsverzoek van mevrouw Fatmawati. Maar indien zij door cmstandigheden genoodzaakt wordt om zulks te doen, bijvoorbeeld indien het protokol het nódig acht, dan zal mevrouw Hartini wel bereid zijn in het paleis Negara te komen wonen. Psychotogische faktoren Enige leidsters van vrouwenverenigingen verklaarden aan „Pedoman”, dat zij tot dusver nooit iets hebben gehad tegen de persoon van mevrouw Hartini. Zi het alleen niet eens met het feit, dat de president twee echtgenoten heeft. Indien nu de echtscheiding van mevrouw Fatmawati een feit zal zijn geworden, aldus genoemde leidsters der vrouwenorganisaties, zal mevrouw Hartini dus de enige echtgenote zijn van de president. En als vrouw, van de president heeft zij vanzelfsprekend het recht samen met haar man in het Paleis Negara te wonen, Maar hoe het ook zij, het is gewenst rekening te houden mét psychologische faktoren in de maatschappij en met de wensen van alle vrouwenverenigingen, indien het zover zal komen, dat de presideut het besluit zal nemen om mevrouw Hartini naar het paleis te brengen, aldus meldt „Pedoman”, — Drie leden van de kompagnie 5113 van de MOBRIG sneuvelden in gen vuurgevecht, dat plaats vond in Tjot Idjo (Beureun), regentschap Noord-Aljeh. Twee andere leden wer. den gewond. Kolonel Lubis Veiligheidskwestie moet militair, politiek en sociaal benaderd klaarde de vice-chef-staf, toen hem gevraagd werd of het waar was, dat de nieuwe veiligheidspolitiek van de regering meer gericht is op militair optreden, dat de _veiligheidspolitiek van alle kanten zal worden beschouwd am de veligheid op integrale wijze te kunnen herstellen. De laatste tijd zijn namelijk berichten in omloop gekomen, dat de nieuwe veiligheidspolitiek die door de regering wordt gevolgd een meer militamr karakter draagt zodat de uitvoering van deze politiek gepaard mogt gaan met de afkondiging van de staat van oorlog (S.O.) of de staat van oorlog en beleg (SOB) in de betrokken gebieden. u Kolonel Lubis verklaarde verder, dat van de zijde van de landmacht vele faktoren naar voren zijn gebracht, die van groot belang zijn voor iet te volgen regeringsbeleid inzake He veiligheid. Toen hem gevraagd werd gf deze onderwerpen uitsluitend. uit militair oogpunt zijn bekeken, antwoordde kolonel Lubis dat de kwesties vân verschillende zijden zijn bestudeetd. Gevraagd of in het belang van het herstel van de veiligheid in Atjeh de afkondiging van de S.O. of S.0.B. in dit gebied noodzakelijk is, verklaarde de vice-chef-staf dat de landmacht alle wegen zal bewandelen die tot het doel zullen leiden, zowel militair, potiek, sociaal als ekonomisch bekeken. Een en ander mag er niet toe leiden, dat er een staat in een staat bestaat, aldus de kolonel. Auri-kwestie Sprekende over de AURI-kwestie Ups en downs, heel zelden, naar de Verenigde Staten, Dat de mensen oprecht zijn wanneer ze die reden opgeven, lijdt geen twijfel, maar. er zijn doorgaans nog andere factoren, waarvan ze zich misschien geen rekenschap geven, die mee hebben gewerkt aan het besluit de vertrouwde dingen van huis en haard te verlaten. De boeren hebben gehoord van de mogelijkheid _honderden bunders grond in eigendom te Krijgen; de werklui van naar Nederlandse maatstaven fantastisch hoge uurlonen; de kleermaker, de win- Kélier, de verkoper, van gevallen yan self made men die ministers of senatoren werden. En allen zijn er van overtuigd, dat ergens heel ver weg van Nederland iedereen een eigen auto en een televisie-toestel bezit, zonder dat dit weelde betekent. Dit alles is zeer aanlokkelijk, vooral als het nog opgefleurd wordt door het avontuurlijke van de reis en van de hele onderneming, waardoor het kind, dat in elke volwassene schuilt, zich laat bekoren. Dat de aspirant-emigrant nooit zijn momenten van twijfel en zelfs van angst heeft, zou ik niet willen beweren. Meer dan één landverhuize spe heeft mij toevertrouwd, dat hij % nachts weleens wakker is geschrokken en dat bij de gedachte aan zijn plannen het zweet hem uitbrak. Maar dit zijn voorbijgaande _opwellingen. De stemming, behalve de ogenbii ken van geitriteerdheid over het eindeloze paperassen-gedoe, is hoopvol en de verwachtingen zijn _hooggespannen, ook bij degenen die alleen maar hun moedertaal spreken en nog nooit een voet over de grens van, het oude land hebben gezet. En zie: de emigrant blijkt over het algemeen gelijk te hebben gehad, wanneer men tenminste rekening houdt met het wijze woord, dat het in de wereld nooit zo goed gaat als wij hopen en nooit zo slecht als men zou kunnen vrezen, Dit wijzen de cijfers uit nu men zich, na zovele jaren van emigratie, een beeld kan vormen over het leven van degenen die hùn heil elders zochten. Vijfenzestig procent tevreden, Vijfenzestig procent is tevreden. De alleenstaande man, het-pas-gètrouwde paar, het kinderrijke gezin, ze hebben de moeilijkheden van het begin overwonnen, zich al naar gelang van hun eigenschappen en mentaliteit meer of minder snel aan de nieuwe levenswijze aangepast en’ zijn, voorzover het in de menselijke natuur ligt, voldaan over hun tegenwoordig bestaan en over-de toekomst mogelijkheden. Dat ook’-voor deze 65 procent niet alles altijd even rooskleurig is geweest en dat zij cveneens van ups en downs gewagen, spreekt eigenlijk vanzelf. Maar de zwarigheden zijn miet onoverkomelijk gebleken, en dat ds het voornaamste. zeide kolonel Lubis, dat hij de berichten moest tegenspreken dat de landmacht aangewend zou worden wr een gewelddadige oplossing vän deze kwestie. Het leger, aldus kolonel Lubis, is volgens de militaire organisatie niet bevoegd om zich te mengen in de kwesties van de andere machten, doch het is een morele verplichting, dat de fandmacht haar belangstelling toont voor een probleem dat een verkeerde grondslag heeft. Nieuw ziekenhuis Sing Ming Hui Dinsdag werd de eerste steen gelegd voor het ziekenhuis van de Sin Ming Hui aan de djalan Tangerang te Djakarta. Dit ziekenhuis zal de grootste partikuliere ziekeminrichting zijn inde hoofdstad. Eerst zal een aanvang worden gemaakt met de bouw van de polikliniek, welke naar wordt ver-) wacht gereed zal komen binnen acht maanden, £ Dr. Loe Ping Kian, die de eerste steen legde, verklaarde, dat het gebrek aan akkommodatie in de Djakartase ziekenhuizen duidelijk blijkt wit de volgende cijfers. + ne Voor de oorlog waren er 1300 bedden voor patiënten, tegen eem inwonertal van 600.000 zielen, 1e:teen wil zeggen, dat er 2.16 bedden waren op 1.000 ingezetenen van de stad. Thans zijn er 2600 bedden op ruim 2 millioen inwoners, dat is dus 1,3 bed voor 1000 personen. Om het vooroorlogse peil weer te bereiken moet Djakarta thans beschikken over minstens 4500 bedden. Reeds lang ligt het in de bedoeling, van de Sin Ming Hui om het tekort te dekken. En op deze 8 hektare grond zal een ziekenhuis verrijzen met een kapaciteit van 800 bedden, aldus o.m. dr. Loe Ping Kian, be ay Motief moord op De Kort nog niet bekend Met betrekking tot de moord op de Verder is 20 procent van de emigranten nog wel iets meer dan tevreden. Zij zijn nog beter geslaagd dan ze verwacht hadden en velen van hen zijn mastschappelëk en _ materieel flink vooruit gegaan, Tenslotte is er een percentage van 5 tot 7 dat op een schitterende c-rrière kan bogen en tot de topfiguren in zijn bepaalde branche gerekend mag worden. En de mislukkingen dän?… Ja, die Zijn er ook, maa; als men de reeds gegeven percentages bekijkt, ziet men dat hun aantal gering is, vooral wanneer men bedenkt,“dat niet elke mislukking een totale is en dat lang niet iedere ontevreden of teleurgestelde emigrant om repatriëring vraagt. Bij deze laatste groep is doorgaans vaak de vrouw het zwakke element gebleken, want in meer dan 50 procent van de gevallen is het niet-slagen te wijten aan het feit, dat zij haar heimwee naar de oude omgeving niet kon overwinnen. Bij de rest was ziekte, ongeschiktheid van de man of een samenloop: van bizondere omstandighe- | “den de oorzaak van de slechte gang van zaken. Persoonlijkheid Geven de cijfers een tamelijk goed beeld van de door onze emigranten bereikte resultaten, over de vraag, waarom de een het beter maakt dan de ander verschaffen ze geen uitsluitsel. Hier moeten we zelf onze conclusies trekken, vooral wat betreft degenen die bizonder goed slagen. Vele mensen, en lang niet de domste, beweren dat iedereen vroeger of later die positie gaat innemen, die met zijn persoonlijkheid overeenstemt, waarbij dan met „persoonlijkheid” de gehele mens wordt bedoeld met al zijn lichamelijke, geestelijke en intellectuele deugden en gebreken. De omstandigheden zouden, niet doorslaggevend zijn, en evenmin dat wat wij gewoon zijn pech en geluk te noemen. Als men nu de omstandigheden, waarin de emigranten in den vreemde geplaatst worden, ontleedt en bestudeert, is men geneigd dit standpunt te onderschrijven. Of zij op den duur beter of minder goed slagen sohijnt van geen tastbare factoren af te hangen, — niet van de plaats, niet van de bevolking, noch van het klimaat of van de algemene toestanden. Dus 52-jarige J.F. W. de Kort, die — zoals gemeld — in de nacht van maandag op dinsdag in Bandung van het leven werd beroofd, deelde de politie mede, dat in verband met het onderzoek nog geen nadere mededelingen gedaan kunnen worden. Een der moeilijkheden. waarmee de politie _geconfronteer: wordt bij deze zaak, is het feit, dat het slachtoffer, met uitzondering: van een in Nederland vertoevende broer, geen familie had, terwijl er ook geen andere nauwe relaties bekend zijn, die zich met de nalatenschap e.d, kunnen bemoeien. Voorlopig heeft de po litie de woning en de zich daarin be vindende goederen verzegeld, in af wachting van de overkomst van de broer van het slachtoffer, moet het wel de persoonlijkheid zijn die de beslissende rol speelt en die in de lange geschiedenis van ups en downs en van voor-en tegenspoed het laatste woord heeft. Zó bezien wordt het ook begrij lijk waarom zo vele van onze ei granten slagen. Men kan zich moei indenken welk een grote stap het verlaten van de vertrouwde omgeving voor de overgrote meerderheid betekent. De meesten zijn nooit het land uit geweest; in ieder geval hadden ze voorheen van dergelijke grote reizen ‚niet eens gedroomd. Hun talenkennis “Ws over het algemeen miet moemenswaard, in weerwil van de spoedcursussen en de boekjes-met-honderd- Woorden, waarmee ieder zich zoge- Nederlandse notities | Grootste deel emigranten slaagt in den vreemde maar bezwaren niet onoverkomelijk . (Van onze redacteur in Nederland) Als men, gelijk herhaaldelijk in het leven voorkomt, eon kring van kensen enige tijd uit het oog heeft verloren, en dan weer iemand uit die kriag ontmoet, gaan gewoondijk de eerste vragen over het welzijn en het doen en laten van de oude vriendeu en bekenden. Verrassend vaak luidt het antwoord, dat die en die geëmigreerd is, meestal naar Canada of Australië, soms naar Nieuw-Zeeland of Zuid-Afrika, een enkele keer naar Zuid-Amerika en, maar In de verbeelding ziet men dan flitsen van eindeloze vlakten met enorme kudden schapen, van canyons in een van hitte trillende lucht, van onwaarschijnlijk blauwe baaien, vaa wolkenkrabbers en glasharde zakenmensen,... En men vraagt: Waarom heeft hij dat gedaan? woord: Hij deed het vooral voor zijn kinderen. Die hebben hier geen toekomst. „ Bijna altijd luidt het antnaamd kan redden. Ze moeten hun huis opgeven, hun bezittingen van de hand doen, breken met alles waarmee ze vertrouwd zijn. Daar is moed voor nodig en ondernemingslust, een sterke wil en ook een gezond zelfvertrouwen Niet voor niets zegt men dat het de eeuwen door altijd de allerbesten zijn geweest die op avontuur uitgingen, En omdat de keuring streng is, niet alleen wat het lichaam. maar ook wat verleden, levenswandel en levensopvatting aangaat, en voorts ook de capaciteiten en het prestatievermogen. beproefd worden, alvorens een vergunning wordt gegeven, is het thans ook zo dat het bijna altijd goede en vaak zeer waardevolle werkkrachten zijn, die ons land vaarwel zeggen. Physiek en mentaal zijn ze naar menselijke berekening voortreffelijk toegerust voor hun nieuwe taak, en daarom is er dan ook zo'n groot percentage dat slaagt. Gemoederen in beroering Deze kwestie van de emigratie brengt vele gemoederen in beroering, misschien níet zozeer het feit op-zichzelf — wij zijn een vrij volk en zouden zeker niemand tegen willen houden die zijn geluk elders wil beproeven — als wel de omstandigheid dat de regering en de aanverwante instanties alles in het werk stelen om de emigratie aan te moedigen. Daar zijn de meningen over verdeeld, en evenals in de meeste andere gevallen. waar: over onenigheid bestaat, kan men drie hoofdgroepen onderscheiden die alle drie met redelijke en doordachte argumenten op het tapijt komen. De eerste groep is voor, de tweede tegen, terwijl de derde een gematigd standpunt inneemt en een gulden middenweg aanprijst. Zo op het eerste gezicht zou men zeggen dat de tegenstanders van emigratie op grote schaal geen ongelij hebben. Wij staan in de tegenwoordige tijd voor een soms nijpend gebrek aan werkkrachten, dat zich op vrijwel alle gebieden laat gelden. De Haagse tram zal minder vaak gaan rijden: ze heeft te weinig personeel. In Baarn sluit een uitstekend geoutilleerde zeer rendabele wasserij: ze zoekt vergeefs naar de nodige werkkrachten. Het woningtekort vermindert in een slakkentempo, en de reden, is alweer gebrek aan personeel. De reders maken zich zó ongerust over een dreigend personeelstekort, dat ze van niets minder dan een nationale ramp spreken. en een gedwongen opleggen van schepen in het vooruitzicht stellen, En in bijna alle departementen en staatsbedrijven hoort men dezelfde klacht over shet tekort aan arbeidskrachten. Waarom emigratie? Welnu, als de zaken er zo voor staan, is het dan niet dwaas en ongerijmd de emigratie te steunen en aan te moedigen, en ze zelfs voor een belangrijk deel op staatskosten te doen geschieden?……. Kort na de oorlog zag het er inderdaad naar uit dat de arbeidsmogelijkheden in ons kleine land gering waren, en toen was het een juiste politiek om, met het dreigend spook van de werkloosheid voor ogen, de emigratie te propageren. Nu heeft dit echter geen zin meer. Men zegt wel eens dat voor de jonge boerengeneratie geen grond meer beschikbaar is, en dat dus in elk geval deze groep geholpen moet worden als ze uit wil zwermen, maar ook dit is een schijn-redenering, want de tijd is voorbij dat de boerenzoon alleen maar voor ploegen en eggen geschikt was. Ook hij heeft goed onderwijs genoten, en hij zou in de handel en in de industrie best zijn weg kunnen vinden. Zo redeneren in grote lijnen de tegenstanders van de emigratie, Ook de voorstanders ontbreekt het echter niet aan argumenten. Het mensentekort op onze arbeidsmarkt, zo voeren zij aan, dateert van niet meer dan drie jaren her, en ieder weet dat we in een tijd van hoogconjunctuur leven. Weliswaar hebben zich de laatste jaren grote omwentelingen afgespeeld in het leven der volken, maar toch blijft het gezegde van kracht dat de geschiedenis zich herhaalt. En men moet er rekening mee houden dat op de tegenwoordige welvaart een inzinking zal volgen, en dan zal men het inmiddels ontstane teveel aan mensen niet meer af kunnen voeren, Daar komt bij dat straks de vele jeugdige mensen, die in de naoorlogse jaren geboren werk zullen vragen. Men verwacht in de jaren 1961 — 1965 niet minder dan 85.000 nieuwe krachten per jaar, tegen 50.000 per jaar in de periode 1951 — 1955, Regeren is vooruitzien, en ook de emigratie is een vraagstuk. op lange termijn. Bovendien zijn het meestal de emigran ten van vandaag, die de overkomst van vrienden en verwanten voorbereiden en vergemakkelijken en dus de steunpilaren van de emigratie van morgen “ »Kalmpjes aan” Blijft nog over de derde groep, die van de gematigden. Zij begrijpen zowel de standpunten van de ene als van de andere partij en zijn noch voor het drastisch staken, noch voor het ijverig aanmoedigen van de emigratie. Hun motto is: kalmpjes aan doen en de kat uft de boom Kijken. Ik geloof dat ze gelijk hebben, maar tussen geloven en weten gaapt nog altijd een diepe kloof. Alleen de toekomst kan uitwijzen aan welke zijde het gelijk is geweest. En men kan slechts hopen dat aan die toekomst ons verleden niet in de weg zal staan, Jordaan onderscheiden De bekende tekenaar van politieke prenten en filmcriticus L, J. Jordaan, die ontangs 70 jaar is gewor” den, is benoemd tof ridder in de orde van Oranje Nassau, Baan Tientallen klanten van het New Yorkse warenhuis Saks hebben te läat hun Kerstinkopen ontvangen. Dat kwam, doordat een portier van genoemd warenhuis Saks een verstrooide bui had, Inplaats van de verkochte stgeschenken — waarde 5400 ofie rupiahs — in een van de bestel- 's te deponeren, liet hij ze verdwijnen in een machine voor het ver branden van afval. Dat apparaat werkte op volle kracht, zodat in vijf minuten de Kerstgeschenken naar de U-weet-wel waren, hetgeen pleit voor de kwaliteit van deze warenhuisafvalverbrandingsmachine, Het beroerde was. dat de adreskaartjes aan de Kerstgeschenk-pakketten waren _ bevestigd, en dus mee verbrandden, waardoor men de geadresseerden niet kon waarschuwen, hetgeen ons, na de eer aan de machine bovengenoemd. toch geen hoge dunk geeft van Saks warenhuiskerstgeschenkpakkettenadministra— tie. Om de betrokkenen op de hoogte te brengen van wat er was gebeurd, werden direct in de dagbladen grote advertenties geplaatst, waarin, onder het aanbieden van Saks’ verontschuldigingen, de kopers werden verzocht het warenhuis op te bellen. Zij zouden dan terstond duplicaat-Kerstgeschenken thuis ontvangen. Er werden twee speciale telefoonlijnen aangelegd en zes klerken van de warenhuiskerstgeschenkenafdeling kregen de taak, na te gaan of degenen die opbelden, inderdaad de bestelling hadden gedaan, zodat er kennelijk toch nog wel i Is een kerstgeschenkpakkettenstratie wa Dat grapje kostte Saks’ warenhuis een bedrag van ruim 18.000 officiële rupiahs — hetgeen ons eerlijk gezegd voor Saks geen bedrag lijkt om veel lawaai over te maken, of het moet voor de reclame zijn — en de. portier zijn baan. U hebt in deze krant kunnen lezen, dat ettelijke honderden — het moeten er 700 zijn geweest — Britse tanks en andere legervoertuigen, afgekeurd voor het mobel doel, waarvoor zij werden vervaardigd, als oudroest naar België zijn gegaan, nadat zij oorspronkelijk als tractoren naar Oost-Afrika waren verscheept. Die,zwaarden” zijn niet lang „tot ploegijzers omgesmeed” geweest, want daar in België werden zij weer teruggebracht in hun oude staat en als echte tanks en zo ver kocht. De Belg, die dat deed, was daarvoor niet te blameren. Het was allemaal — zo zegt men — legale commercie en hij heeft dus, met een onbezwaard gemoed — en met een gespekte bankrekening — op Kerstmis bij de boom kunnen zingen van vrede op aarde en in de mensen een agen, en de Egyptenaren en de 's beide min of meer tevreden, want hij heeft de oude (Britse) tanks zowel aan Nasse; als aan Ben Gurion verkocht. Maar of dat gelijkelijk is geschied en de balans daar rond de Gaza-woestijn dus in evenwicht gehouden, weet men niet, Toch'is dat Engelands verplichting Dat heeft in een tripartite overeenkomst met de Ver. Staten en Frankrijk afgesproken, dat bij de _wapenleveranties aan landen van het Midden-Oosten een evenwicht zal worden gehandhaafd: Dat lijkt er mee in strijd, dat er 700 oude, maar nog op te lappen; tanks naar België gingen en — opgelapt — naar dat Midden- Oosten. i Voor wie denken mocht die Engelsen wassen hun handen in- onschuld, want zij verkochten immers traktoren en ander oud-roest, citeren we: „Het Belgische ministerie van buitenlandse zaken verklaarde, dat de Engelse autoriteiten voortdurend op de hoogte zijn gehouden van het feit, dat Brits legermateriaal in Antwerpen en andere havens werd opgelapt en verscheept naar Egypte en Israël”. Die tanks en zo zijn dus echt niet bij vergissing in verstrooidheid er doorgegaan, zoals die 5400 _ rupiah Kerstgeschenkpakketten in Saks warenhuisafvalverbrandingsmachine. Al leen: wij hebben tot dusver in de betichten over die wapenleveranties gemist de toevoeging, dat het een van de Britse autoriteiten zijn baan heeft gekost, zoals het de portier van Saks — zich vergissend — zijn baan kostte. = G. B. G. TOEDJOEH. Euwe — Donner 45 — 1 De stand in de schaakkamp tussen dr. Euwe en kampioen Donner is thans na zes parten 4)4—1%4- voor dr. Euwe, meldt A.N.P. uit Den Haag. Drie partijen eindigden in remise en drie werden gewonnen door dr. Euwe. Er zijn thans nog vier partijen te spelen, doch Euwe heeft nog slechts een punt nodig om weer kampioen van Nederland te zijn. Medanse hockeyers sloegen de Sportclub Het Medanse Persati behaalde woensdagmiddag een 2—1 overwinning op de Sportclub in eeu hockey ontmoeting op het Sportclubterrein De rust ging in met blanke stand. Er werd dikwijls aird gessecid en vooral Persati hield het spel kort. Bij Sportclub, dat met enkele invallers uitkwam, kwam men slechts zei den tot het fraaie pen spel dat men van dit Djakartase kampioensteam gewend is, Sportclubkeeper Simons verdedigde zijn heiligdom op schitterende wijze en beging slechts één keer een fout, maar die bez etsaty het tweede doelpunt, de stick van linksbuiten Amarjit Singh. Het eerste doelpunt scoorde linksbinnen Zubir op fraaie wijze toen hij vrijstaand de bal met backhand het doel in schoot, de keeper, die een voorzet verwachtte, hiermee verrassend, Het Sportclubdoelpunt werd gescoord door linksbuit:: Robby Rodrigues. In het Persati-team speelden vijf spelers mee, die in het Medanse bondsteara zijn opgenomen, Hedenmiddag komen de Medanners uit tegen VLC. De wedstrijd wordt eveneens op het Sportclubterrein gespeeld en begint om 17.00 uur. Internationaal tournooi voor studenten Woensdag begonnen te Amsterdam de wedstrijden in het kader van het tournooi, dat de Foreign Student Service jaarlijks organiseert voorin Nederland studerende buitenlanders, In de eerste wedstrijd in het onder: deel volleybalt behaalde {ndon dank zij de geroutineerde Karamoy en Gauw Tan Hok een grote zege op de Antillen. Indonesië wan de eerste sel met 15—2 en deed het toen kalmer aan, De tweede set werd gewonaen met 157, Schaken me.— dr. W. Euwe Onder leiding van À W. Euwe Correspondentie-adf „De Javahode” Opmars van een centrumpion Door de opmars van een centruff pion wordt de bewegingsvrijheid de eigen stukken vergroot ten kas van die van de vijandelijke stukke Dit positioneel voordeel kan min meer van beslissende betekenis zijf indien door de opmars een diago geopend wordt en een zich op bevindende loper de vijandelif stelling onder vuur kan nemen, Een voorbeeld hiervan ontmoet we in de partij Keres — Spas Göteborg 1955, waarin Wit met Z d-pion kon opmarcheren en een zé gunstige aanvalsrositie verkreeg do de activiteit van een loper, die a door de d-pion geblokkes werd, We zullen deze partij voor e gedeelte behandelen en uitgaan vd de diagramstelling (No, 23), die of stand na de zetten: 1, d4 Pí6 2 diging) 4. e3 Lb7 5. Ld3 Le7 6, 0 [Unreadable] cS 10, De2 ded: IL. bed: De7 Tad1, Stetling 23° Wit staat gereed om zijn d-p naar het veld d5 te brengen, waal door de diagonale lijn voor de wit dameloper geopend zal worden. Ef A volgde: b Ee Ta8—d8, 1 hier had Zwart maatregelen moctél nemen om de zet 1° _d5 met L * eS te kunnen beantwoord daar hierdoor de betreffende dia) naal weer gesloten zou zijn ea Zwart Stelling misschien nog houdbaar gé weest zou zijn, bestrijkt het veld b5; 13. … wordt beantwoord met 14, do Ld 15, PbS, [Unreadable] om een opmars van de zwarte e-piof, tegen te gaan, 4 het veld 26 is nu zwak gewordef om bij een opmars van de witte & pion de pion op f4 te veroveren. [Unreadable] zwakke veld 86. bestrijkt het 21. Di. 2, Pb5 ab5:-23. LEG: Pf6—hS er dreigt 2: Denen een tegenactie, die geen succes heeft [Unreadable] 28. TELXdl b6—bS, een zwakke zet, maar Zwart staa toch verloren. 29, Tdl fl PE6—d47, beter is 29. 2. Ped. 30. Dg3Xgit Zw. geelt ope Opgave 23: Wit: Ka8, Dgi, Td8 Te3, Pas, Pb7, La6, LIS, p. d2, 43, 4 [Unreadable] Wit begint en geeft mat in twee zel ten. Optossiag 23 (A. Ellerman): d 2 cg 45 (lees 1, 4 6). Film „Mambo” De titel „„Mambo” voor de nieuw? Italiaanse fm zal ongetwijfeld asso- > ciaties opwekken aan de dans vad dezelfde naam en derhaive de bioscoopbezoeker doen uitzien naar cot film, waarin de Mambo als hooidines ma op het witte doek zal worden ger bracht, al dan niet in de vorm va een show, De werkelijkheid is echter, dat bizonder_ weinig wordt getoond. van deze Latijns-Amerikaanse dans, aangezien de Italiaanse sterre Silvana (Witte Rijst) Mangano en Vit torio Gassman, bijgestaan door Mi chael Rennie en Shelley Winters, itt | de bijrollen, het volle pond krijgen. De gehele film wordt door de twee eerstgenoemden beheer “en speelt zich af in een nogal naargeestig en obs scuur milieu, Het verhaal van de twee liefdes (Gassman en Rennie) waartussen Silvana op wat inconsequente wijze haar hart tracht te laten laveren, doet wat verward en onbegrijpelijk aan. Dit alles wordt er niet — beter op, wanneer-op sommige mo menten typisch Italiaanse scènes hut oorspronkelijke karakter verliezen doo Hollywood-invloeden, die bepaald sto= rend werken. De film is hierdoor — cen product van Italiaans realisme met een Amerikaans accent gewor den, twee factoren die zich heel moeie lijk laten combineren tot een harmae nisch geheel Boeiend zijn enkele dansen van het wereldvermaarde gezelschap van Katherine Dunham, waarvan helaas te weinig wordt geloond en waarin Si vana, die als de beste danseres van het gezelschap in deze film moet doorgaan, houterig en verveeld enkele passen maakt. De première draaide in Cathay en Garden Hall. BEURTSLUITING APOTHEKEN De beurtsluiting van de apoteken 14 Djakarta is alsvolgt geregeld wat de diensturen betreft. De ochtenddienst op werkdagen is van 8.00 tot 1700 uur; op zon- en feestdagen van 9.00 tot 1200 uur. De avonddienst op, werkdagen is van 17.00 tot 22.00 ui en op zaterdag, zondag en feestdagen van 17.00 tot 21.00 uur. In de periode tot ea met 5 januart hebben de volgende anoteken dicastt Rathkamp, Asemka 21. Gadjah M: da, dj, Gadjah Madà 181. Rathkampy dj. Madjapait 18 Pebapan, dj Diet deral Sudirman Qa Nitra, Gunw Sahari 100. Umum, Kramat Raja 4 Diatinegara, Matraman Raja 151. P: nacea, Krekot 5. Nederl. Apotheekt Tjikiai Raya 2, Bukit, Tanah Abat Bukit 93. === CORRECTED KEY PASSAGES (proof-read by Claude, Oct 2026) === --- [page ] --- In de woning van burgemeester Sudiro had woensdagavond een receptie plaats, waarbij de gasten, bestaande uit leden van de gemeenteraad, hoofden van verschillende gemeentediensten, leiders van politieke partijen en andere genodigden, in de gelegenheid werden gesteld kennis te maken met de nieuwe leden van de Badan Pemerintah Harian (dagelijks bestuur) van de gemeente Djakarta. Deze nieuwe leden zijn Z. Arifin Datuk [Unreadable] (Masjumi), Supranoto (PNI), Masri (NU) en Abdul Rasjid (PSII). Onder de vele gasten bevonden zich overste Sambas, kommandant van het KMKB Djakarta Raya, hoofdkommissaris Djen Muhamad, hoofd van de politiedienst voor Djakarta Raya, en djaksa-tinggi Sunarjo. De avond werd opgeluisterd met een kabaretvoorstelling van Bing Slamet en de film „Air Pasang" (Vloed), een produktie van Persari met in de hoofdrollen de bekende Indonesische sterren Netty Herawati en A. N. Alcaff. [Onderschrift bij foto:] Ten huize van de burgemeester van Djakarta werd een druk bezochte receptie gehouden, ter kennismaking met de nieuwe leden van het dagelijks bestuur van Djakarta. Foto: de vele genodigden werden door de burgemeester en mevrouw Sudiro in de ruime achtertuin ontvangen, waar later op de avond een nieuwe film van Persari werd vertoond. (Foto Ipphos) Dinsdagmiddag arriveerde de vice-chef-staf van de landmacht, kolonel Z. Lubis, per vliegtuig in Medan. Het doel van zijn komst in deze stad was de konferentie van legeraalmoezeniers in Indonesië, die in Prapat zal worden gehouden, bij te wonen. In een vraaggesprek met de korrespondent van PIA in Medan ver- Voorzitster Gerwani Een politieke achtergrond bij scheidingsverzoek Fatmawati? De voorzitster van het hoofdbestuur van de Gerwani (links georiënteerde Indonesische vrouwenvereniging), mevr. Umi Sardjono, verklaarde woensdag aan de pers, dat de Gerwani het betreurt, dat door bepaalde groepen op sistematische wijze pogingen in het werk werden gesteld om mevrouw Fatmawati Soekarno over te halen echtscheiding te vragen van de president. Mevr. Sardjono verklaarde, dat genoemde groepen deze weg hebben ingeslagen om hun eigen politieke belangen te dienen, die in de lijn liggen van de doelstellingen van het kolonialisme, nl. de versplintering van de nationale eenheid, het be- [fragment from adjacent column, stock and commodity market report:] GB (100 en 50) 1900, cert. v. aand. Unilever 2150, NIMEF (100) 235, stockdiv. Unilever (klein) Rp. 470 en Shell Oil 110, 3 De omzetten waren dinsdag, 3 januari, nominaal: 3% Obl. RI 1950 Rp. 335.100; Escomptob. Rp. 14.000; andere Rp.-fondsen Rp. 234.160; guldenfondsen Nf. 6.000; met Rep. Steel 5/10. 3% Obl. RI 1950 3% Obl. RI 1950 3% B.I.N. 1969 804 g Escomptobank 464 H.V.A. 775 b/1200 Amsterdamse Bank 1300 b ex-bonus Cultuurbank 400 b/440 Nat. Handelsbank 850 b/1150 Cert. N.H.M. 1500 b V.P.V. 415 b/470 Sem. St. en Pr. Veren 225 g Deli Spoor 165 b/233 N.I.S. 45 Cert. De Oostkust [Unreadable] Vorstenlanden 225 b/300 Pandjie & Tandjoongsarie 260 g Alg. Expl. Mij 1200 b Mijnb. Mij Simau 250 Internatio 825 b/940 Lindeteves 1000 Produktenmarkt van Djakarta (Van Dunlop & Kolff N.V.) Djakarta, 4 januari Nivas Suiker: 1. SHS, V. 267.50, 2. HS. V. 255; beide ex stapel Veem Tjirebon. Koffie: 1. Robusta Lamp. V. 600, K. 590; Ready levering. 2. Robusta Lampong K. 600, G. 600; Jan./Feb. levering. 3. Robusta Lampong V. 610, K. 605; Feb./Maart levering. 4. Robusta Lampong V. 595 Maart/April levering. Citronella: 1. A. Contract V. 50, K. 49; Jan./Feb. levering. Peper: 1. Zwarte Lampong V. 925, 2. Witte Muntok V. 925; beide ex T.-Betong, Steady, fob. P.-Pinang, Quiet. Tapioca: 1. AAA Bandung V. 200, 2. AA Bandung V. 190; fr. wagon Djakarta/Tjirebon. Goeniezakken: 1. H.C. Green V. 5.60 Ready. Kedele: 1. PMI Djember V. 360, K. 330; Ready. Tjang. Tanah: 1. Gepeld & gesorteerd V. 440 Ready. Mais: 1. Gele nieuwe oogst V. 225 Ready. Rubber (Onder-rubber): Januari 1956 f.o.b. Hoofdhavens. Sheets 3 12.00 kopers. Sheets 2 11,40 nominaal. Sheets 3 — Crepe 1 ex. Prompt Priok 10.60 kopers. Sheets 1 ex. Prompt Priok 12.30 kopers. Toon: Easier. GOUDPRIJS IN DJAKARTA. De goudprijs in Djakarta was woensdag 4 januari Rp. 52,50 voor kwaliteit A en Rp. 52,— voor kwaliteit B. [end of adjacent column; Gerwani article continues:] smeuren van de goede naam van de president en het tot stand brengen van een kloof tussen de president en het volk. Volgens mevr. Sardjono is de Gerwani de mening toegedaan, dat het besluit van mevr. Fatmawati om echtscheiding te verzoeken van het staatshoofd, een privé-aangelegenheid is tussen president Soekarno en zijn echtgenote, zodat een ieder zich er buiten dient te houden. Of de echtscheiding verwezenlijkt wordt is ook een kwestie tussen de president en mevr. Fatmawati zelf. Het principe van een huwelijk, dat niet onder dwang staat, wordt steeds door de Gerwani gehuldigd, zodat elke inmenging of druk beschouwd kan worden als een overtreding van de persoonlijke vrijheid, aldus mevr. Sardjono. Huwelijkswet De enige weg voor de vrouwen, die oprecht willen strijden voor het tot stand brengen van rechtvaardige grondslagen voor het huwelijk en de echtscheiding, is te bewerkstelligen, dat spoedig een huwelijkswet op demokratische basis in het leven wordt geroepen. Zolang een dergelijke wet niet bestaat, zal steeds afbreuk kunnen worden gedaan aan de rechten van de vrouw. Mevr. Sardjono voegde er aan toe, dat nu de tijd is aangebroken voor alle vrouwenorganisaties hier te lande om te strijden voor het totstand brengen van deze demokratische huwelijkswet. Wie komt in het paleis? „Indonesia Raya" meldt, dat mevrouw Fatmawati Soekarno gezegd zou hebben, dat zij in geen geval bereid is, haar verzoek tot echtscheiding in te trekken. Ook al zou de president van zijn tweede echtgenote, mevrouw Hartini, scheiden, dan zou mevrouw Fatmawati zelfs niet bereid zijn zich te verzoenen met het staatshoofd. Het blad meldt verder, dat alle kinderen van de president en mevrouw Fatmawati thans bij haar wonen in haar nieuwe huis op Kebajoran Baru. Intussen meldt „Pedoman", dat mevrouw Hartini beweerd zou hebben, dat zij in principe niet bereid is in het Paleis Negara te Djakarta te komen wonen, zulks als gevolg van het echtscheidingsverzoek van mevrouw Fatmawati. Maar indien zij door omstandigheden genoodzaakt wordt om zulks te doen, bijvoorbeeld indien het protokol het nodig acht, dan zal mevrouw Hartini wel bereid zijn in het Paleis Negara te komen wonen. Psychologische faktoren Enige leidsters van vrouwenverenigingen verklaarden aan „Pedoman", dat zij tot dusver nooit iets hebben gehad tegen de persoon van mevrouw Hartini. Zij zijn het alleen niet eens met het feit, dat de president twee echtgenoten heeft. Indien nu de echtscheiding van mevrouw Fatmawati een feit zal zijn geworden, aldus genoemde leidsters der vrouwenorganisaties, zal mevrouw Hartini dus de enige echtgenote zijn van de president. En als vrouw van de president heeft zij vanzelfsprekend het recht samen met haar man in het Paleis Negara te wonen. Maar hoe het ook zij, het is gewenst rekening te houden met psychologische faktoren in de maatschappij en met de wensen van alle vrouwenverenigingen, indien het zover zal komen, dat de president het besluit zal nemen om mevrouw Hartini naar het paleis te brengen, aldus meldt „Pedoman".

=== [Page 1] === [Page image OCR of Java-Bode, 5 January 1956, p. 2; many unrelated articles. Gerwani/Indonesia-related articles translated; others listed.] Chairwoman of Gerwani: A political background to Fatmawati's divorce request? The chairwoman of the central board of the Gerwani (left-oriented Indonesian women's association), Mrs. Umi Sardjono, declared to the press on Wednesday that the Gerwani regrets that certain groups have systematically made attempts to persuade Mrs. Fatmawati Soekarno to ask for a divorce from the president. Mrs. Sardjono declared that the said groups have taken this path to serve their own political interests, which are in line with the aims of colonialism, namely the fragmentation of national unity, the besmirching of the good name of the president and the creation of a gulf between the president and the people. According to Mrs. Sardjono the Gerwani is of the opinion that Mrs. Fatmawati's decision to ask for a divorce from the head of state is a private matter between President Soekarno and his wife, so that everyone should keep out of it. Whether the divorce is realised is also a question between the president and Mrs. Fatmawati herself. The principle of a marriage not under coercion is always upheld by the Gerwani, so that any interference or pressure can be regarded as a violation of personal freedom, said Mrs. Sardjono. Marriage law The only way for the women who sincerely wish to fight for establishing just foundations for marriage and divorce is to bring about that a marriage law on a democratic basis is soon brought into being. As long as such a law does not exist, the rights of women can always be impaired. Mrs. Sardjono added that the time has now come for all women's organisations in this country to fight for the establishment of this democratic marriage law. Who will come to the palace? "Indonesia Raya" reports that Mrs. Fatmawati Soekarno is said to have said that she is in no case prepared to withdraw her request for divorce. Even if the president were to divorce his second wife, Mrs. Hartini, Mrs. Fatmawati would not even be prepared to reconcile with the head of state. The paper further reports that all the children of the president and Mrs. Fatmawati now live with her in her new house in Kebajoran Baru. Meanwhile "Pedoman" reports that Mrs. Hartini is said to have claimed that in principle she is not prepared to come to live in the Paleis Negara in Djakarta, as a result of Mrs. Fatmawati's divorce request. But if she is forced by circumstances to do so, for example if protocol considers it necessary, then Mrs. Hartini will be prepared to come to live in the Paleis Negara. Psychological factors Some leaders of women's associations declared to "Pedoman" that they have never had anything against the person of Mrs. Hartini. They merely disagree with the fact that the president has two wives. If the divorce of Mrs. Fatmawati becomes a fact, according to the said leaders of the women's organisations, Mrs. Hartini will thus be the only wife of the president. And as wife of the president she naturally has the right to live in the Paleis Negara together with her husband. But however that may be, it is desirable to take into account psychological factors in society and the wishes of all women's associations, if it comes to the point that the president decides to bring Mrs. Hartini to the palace, so reports "Pedoman". Colonel Lubis: Security question must be approached militarily, politically and socially [Beginning partly lost.] The vice chief of staff [of the army, Colonel Z. Lubis, arrived in Medan on Tuesday to attend the conference of army chaplains.] He declared, when asked whether it is true that the government's new security policy is more directed at military action, that the security policy will be considered from all sides in order to be able to restore security in an integral manner. Recently reports have been circulating that the new security policy followed by the government has a more military character, so that the implementation of this policy might be accompanied by the proclamation of the state of war (S.O.) or the state of war and siege (SOB) in the areas concerned. Colonel Lubis further declared that from the side of the army many factors have been put forward that are of great importance for the government policy to be followed concerning security. When asked whether these subjects were looked at exclusively from a military point of view, Colonel Lubis answered that the questions have been studied from various sides. Asked whether, in the interest of restoring security in Atjeh, the proclamation of the S.O. or S.O.B. in this area is necessary, the vice chief of staff declared that the army will walk all roads that will lead to the goal, whether looked at militarily, politically, socially or economically. All this must not lead to a state within a state, said the colonel. AURI question Speaking about the AURI [air force] question, Colonel Lubis said he had to contradict the reports that the army would be used for a violent solution of this question. The army, said Colonel Lubis, is according to military organisation not competent to interfere in the questions of the other forces, but it is a moral obligation that the army shows its interest in a problem that has a wrong basis. Ceramese in the Netherlands want to return On Monday last a meeting was held in The Hague under the leadership of C. Wairata of ex-KNIL soldiers originating from the island of Ceram, who now reside in the Netherlands. In a statement signed by the Ceramese S. Tauran and J. Tamaela it was announced, among other things, that the said ex-KNIL soldiers from Ceram have decided "to make known their wish to go to Indonesia as a result of the conviction that they can no longer sacrifice their land and people there to a Republic of the South Moluccas, which has proved not to be viable and to have been proclaimed alone". "These Ceramese wish to return to Indonesia in order to be able, as loyal Indonesian citizens, to help in the development of their people", according to the statement. Wairata said that some forty representatives of about 450 or 500 Ceramese families (2,500 persons) were present at the meeting. The remaining Ceramese families in the Netherlands, by his estimate about fifty, have according to Wairata not yet made a decision. The decisions taken will, Wairata further said, be brought to the attention of the ministers Luns and Van Thiel (social work) and the Indonesian chargé d'affaires, Mr. Kwee Djie Hoo. Reception at the mayor's At the residence of Mayor Sudiro a reception took place on Wednesday evening at which the guests, consisting of members of the municipal council, heads of various municipal services, leaders of political parties and other invitees, were given the opportunity to meet the new members of the Badan Pemerintah Harian (daily board) of the municipality of Djakarta. The new members are Z. Arifin Datuk [...] (Masjumi), Supranoto (PNI), Masri (NU) and Abdul Rasjid (PSII). Among the many guests were Colonel Sambas, commander of the KMKB Djakarta Raya, chief commissioner Djen Muhamad, head of the police service for Djakarta Raya, and the attorney-general Sunarjo. The evening was enlivened with a cabaret performance by Bing Slamet and the film "Air Pasang" (Flood), a Persari production with the well-known Indonesian stars Netty Herawati and A. N. Alcaff in the leading roles. [Other articles – not translated: Merapi activity limited to ash rain and glowing cloud; Amsterdam and Djakarta stock exchange and produce market reports, gold price; New hospital Sin Ming Hui (foundation stone laid in Djakarta); Motive for murder of J.F.W. de Kort in Bandung not yet known; Emigrants' success rates (feature on Dutch emigration); volleyball/sports news; advertisements and masthead.]