Dramatische begrafenis in Djakarta: Luitenant redde het leven van Nasoetion (Dramatic funeral in Jakarta)

Duizenden mensen in Djakarta hebben voor de televisie een verschrikkelijke film gezien. Vijf minuten lang ontrolde zich voor hun ogen h*t beeld van de opgraving van de deerlijk verminkte lijken van zeven officieren, onder wie zes generaals, die bij de mislukte staatsgreep van 30 september werden vermoord. De lijken van deze zeven legerofficieren, die zün afgeslacht na eerst gemarteld te zijn, werden in het dorp Loban Boeaja in een droge put geworpen op rond twaalf kilometer ten zuiden van Djakarta. Verschillende lijken waren onthoofd of in stukken gesneden en doorzeefd met kogels en bajonetsteken. Ze werden dan ook bij stukken uit de put naar boven gehaald na eerst door soldaten die naar beneden waren gegaan, aan stukken hout te zün vastgemaakt. Het is waarschijnlijk aan de tegenwoordigheid van geest van enkele vrouwen van ontvoerde generaals te danken geweest — zij kwamen op het idee de andere generaals per telefoon te waarschuwen — dat het leven van generaal Nasoetion, de opperbevelhebber van het Indonesische leger, gered is kunnen worden. Nasoetion wist in pyama te ontsnappen door over een muur om zijn huis te klimmen, maar zrjn dochtertje van vijf jaar werd door een kogel getroffen en overleed in het ziekenhuis. Zij zal vandaag worden begraven. Vlak voor de vertoning van de film verscheen generaal Soeharto op het televisiescherm. Met een van woede trillende stem gaf hij nieuwe bijzonderheden over de moord op de generaals. Hij zei, dat men de lijken had gevonden vlak bij de basis waar de luchtmacht vrijwilligers opleidde van de communistische bewegingen „Pemoeda Rakjat" (voor de mannen) en „Gerwani" (voor de vrouwen). Een van die vrouwelijke vrijwilligers, die in Cheribon was gearresteerd, had verklaard dat de vrijwilligers uit Midden-Java waren gekomen. Generaal Soeharto bestreed ook de verklaring van president Soekarno, volgens welke de luchtmacht niet betrokken is geweest bij de mislukte staatsgreep. Een half uur later reageerde de bevelhebber van de luchtmacht, vice-maarschalk Omar Dhani, hierop voor radio-Djakarta. Hij gaf een dagorder uit, waarin hij een voorbeeldige bestraffing beloofde van de leden van de luchtmacht, van. wie bewezen zou kunnen worden dat zij aan het complot hadden deelgenomen. Het hele Indonesische volk heeft een week rouw aangenomen na de plechtige begrafenis van de zeven officieren, die president Soekarno tot „helden van de revolutie" heeft uitgeroepen. Soekarno was echter niet zelf op de begrafenis. Het was generaal Nasoetion, die met een asgrauw gezicht en kennelijk met moeite zijn ontroering beheersend, de lijkrede uitsprak voor zes van zijn beste vrienden. Na het blazen van de „Last Post", had hij ruim een minuut nodig voor hij met zijn rede kon beginnen. Door twee soldaten ondersteund, stond hij voor de acht lijkkisten. Vandaag, zo zei hij, zijn de strijdkrachten vernederd door verraad en marteling. In naam van God beloven wij verder te gaan op de weg van de waarheid, de eerlijkheid en de rechtvaardigheid. Na een gloedvolle hulde gebracht te hebben aan de ontslapenen, deed Nasoetion een beroep op alle aanwezigen om niet toe te geven aan de zucht tot wraak en het oordeel aan God over te laten. Ook minister van buitenlandse zaken Soebandrio, van wie men eerst had gedacht dat hij aan de staatsgreep had deelgenomen maar die zich toen op Sumatra bleek te bevinden, sprak een korte lijkrede uit. Duizenden mensen stonden langs de route naar het „heldenkerkhof". Op de daken waren soldaten geposteerd. Er deed zich geen enkel incident voor. Een van de slachtoffers, die generaal Nasoetion gisteren heeft herdacht, is de 26-jarige luitenant Piet Tendeam, die bij de aanval van de manschappen van Oentoeng op het huis van de minister werd gedood. Terwijl generaal Nasoetion in pyama wegvluchtte vroegen zij aan Tendeam, die toen geen uniform aan had, of hij de minister van defensie was. Tendeam, die slechts zeer vaag op generaal Nasoetion leek, aarzelde geen ogenblik en zei „ja", waarop hij onmiddellijk door kogels werd doorboord. De luchtmachtbasis Halim, waar verscheidene generaals na hun arrestatie door de opstandelingen werden doodgemarteld, is dezelfde, waar president Soekarno heen was gegaan, waarschijnlijk in een hefschroefvliegtuig dat door generaal Omar Dhani werd bestuurd. Dhani is commandant van de luchtmacht. GENERAAL NASOETION, de Indonesische minister van Defensie (links) kon tijdens zijn toespraak bij de begrafenis van de vermoorde generaals zijn tranen niet bedwingen. De generaal, die gewond werd bij de staatsgreep, wordt aan de arm ondersteund door zijn adjudant.

=== [Page 1] === Dramatic funeral in Djakarta: Lieutenant saved the life of Nasoetion Thousands of people in Djakarta have seen a terrible film on television. For five minutes the image unrolled before their eyes of the exhumation of the badly mutilated bodies of seven officers, among them six generals, who were murdered in the failed coup of 30 September. The bodies of these seven army officers, who were slaughtered after first being tortured, were thrown into a dry well in the village of Lobang Buaja [Lubang Buaya], about twelve kilometres south of Djakarta. Several bodies were beheaded or cut into pieces and riddled with bullets and bayonet stabs. They were therefore hauled up out of the well piece by piece, after first being tied to pieces of wood by soldiers who had gone down. It is probably due to the presence of mind of a few wives of abducted generals — they came upon the idea of warning the other generals by telephone — that the life of General Nasoetion, the commander-in-chief of the Indonesian army, could be saved. Nasoetion managed to escape in pyjamas by climbing over a wall around his house, but his five-year-old daughter was hit by a bullet and died in hospital. She will be buried today. Just before the showing of the film General Soeharto appeared on the television screen. With a voice trembling with anger he gave new details about the murder of the generals. He said that the bodies had been found right next to the base where the air force was training volunteers of the communist movements "Pemoeda Rakjat" (for the men) and "Gerwani" (for the women). One of those female volunteers, who had been arrested in Cheribon, had declared that the volunteers had come from Central Java. General Soeharto also contested the statement of President Soekarno, according to which the air force had not been involved in the failed coup. Half an hour later the commander of the air force, Vice-Marshal Omar Dhani, reacted to this on radio Djakarta. He issued an order of the day in which he promised exemplary punishment of the members of the air force of whom it could be proved that they had taken part in the plot. The whole Indonesian people have adopted a week of mourning after the solemn funeral of the seven officers, whom President Soekarno has proclaimed "heroes of the revolution". Soekarno himself was not at the funeral, however. It was General Nasoetion who, with an ashen face and evidently controlling his emotion with difficulty, delivered the funeral oration for six of his best friends. After the blowing of the "Last Post" he needed more than a minute before he could begin his speech. Supported by two soldiers, he stood before the eight coffins. Today, he said, the armed forces are humiliated by treason and torture. In the name of God we promise to continue on the path of truth, honesty and justice. After paying a glowing tribute to the departed, Nasoetion appealed to all those present not to yield to the desire for revenge and to leave the judgment to God. Foreign minister Soebandrio too, of whom it had first been thought that he had taken part in the coup but who then turned out to be in Sumatra, delivered a short funeral oration. Thousands of people stood along the route to the "heroes' cemetery". Soldiers were posted on the roofs. No incident whatsoever occurred. One of the victims whom General Nasoetion commemorated yesterday is the 26-year-old Lieutenant Piet Tendean, who was killed in the attack by Untung's men on the minister's house. While General Nasoetion fled in pyjamas, they asked Tendean, who was not wearing a uniform at the time, whether he was the minister of defence. Tendean, who resembled General Nasoetion only very vaguely, did not hesitate for a moment and said "yes", whereupon he was immediately pierced by bullets. The air base Halim, where several generals were tortured to death after their arrest by the rebels, is the same one to which President Soekarno had gone, probably in a helicopter piloted by General Omar Dhani. Dhani is commander of the air force. (Caption: GENERAL NASOETION, the Indonesian minister of Defence (left), could not hold back his tears during his speech at the funeral of the murdered generals. The general, who was wounded in the coup, is supported by the arm by his adjutant.)