Soekarno, de aartsintrigant (Sukarno, the arch-intriguer)

Wan onze voormalige correspondent in P Indonesië) resident Soekarno van Indonesië, geboren op 6 juni 1901 in Surabaja uiteen Javaanse vader en Hl Balische moeder, is hoe men over hem denken moge een faserende figuur. De wijze waarop hij laren door, alle soms felle oppositie sta sPijt, zich als de leider van de v “at Indonesië heeft weten te handha-U, dwingt bewondering af, al is die hdering dan ook hoofdzakelijk een °ndering voor de meester-intri- Men zegt wel, dat de Indonevir een gemakzuchtig mens is, die niet jif? hard werken houdt, die zich het ‘'tst zo min mogelijk inspant, die ner«®ns erg warm voor loopt. Het is een ae°rie die door de f ïiten achterhaald is, t?aar als er één Indonesiër is waar deze neorie zeker niet op van toepassing,sn dan is het Soekarno. Hij is de drudie nimmer moe is, die als het?i9dig is dag en nacht doorwerkt om doel te bereiken. Hij is.de man die Jhhmer ziek is, omdat hu aan geen olekte toegeeft Enorm hard, voor an-J**n en voor zichzelf, is hij toch voor *Ues een Streber”, een „rucksichtslo figuur!’ die koste wat. het koste er Sfeds 0p uit is om zijn zin te krijgen Officieel is Soekarno constitutioneel Resident van Indonesië, in werkelijkheid echter is hij de grote leider van het land die zich door niemand opzij laat dringen er die er steeds op uit ls zijn wil wet te doen zijn. Soekarno, ''■'at hijzelf als het zo in zijn kraam pas komt ook mogf betogen, is geen hian van de democratie, hij is integendeel een autoritaire figuur, een heerser, die het liefst de absolute macht tou hebben. Uiteraard ontbreekt het een dergelijke figuur niet aan tegenstanders, maar het is juist de wijze waar- Soekarno dezen telkens weer opzij jjeet te schuiven die zo een enorme “Sondering afdwingt Men zegt ’an Soekarno dat zijn sterke punt '.timing;1 is. zelfs zijn tegenstanders m Indonesië geven toe dat hij een meester is m het kiezen van het juiste moment voor het ontketenen vaneen bepaalde actie. Natuurlijk, ook hij maakt daarbij fouten, maai toch: er is geen hyeede Indonesiër die met zoveel energie (of eigenlijk ia bezetenheid hier een Peter woord) zich altijd weer inzet om doel te bereiken. Soekarno heeft zijn ups en zijn downs sehad. Verschillende malen is zijn p">si“e als president van de Republiek Inircjesia zéér wankel geweest en heeft vd i zÜn leven in onmiddellijk gevaar erkeerd. Onder dergelijke omstandigverstond hij de kunst zich meer terug te trekken om zo-V «Ide de gemoederen tot bedaring te «ti,Pgen. Maar onderwijl was hu in ute dan alweer doende met het trefouh Van de maatregelen die hem zijn geae Positie terug zouden doen krij- Geen „constitutionele” D figuur fieuur %'ilfjiirrn geen „constitutionele” v6, 4.4.- s, kunnen worden, mag, zijn Patriottisch verleden in aanmerking genomen, geen wonder heten. Van fongsaf was hij een groot ijveraar voor de onafhankelijkheid van Indonesië. Zelfs toen hij nog op de HBS zat in Surabaia en later ook op de Technische Hogeschool in Bandung zocht ny steun voor de nationalistische beweging. Hij trad, consequent, na de beëindiging yan zijn studie als civiel ingenieur in 1925 dan ook niet zoals de meeste gestudeerde Indonesiërs in die tijd in dienst van het Nederlands-Indische gouvernement, maar gaf de voorkeur aan een particuliere werkkring, die hem yoor alles ook tijd voor zijn politieke activiteiten liet. „Spoedig reeds werd de jonge ir. een belangrijke figuur inde ineens jonge nationalistische beweeg van Indonesië. Geen Indonesiër Rad daarin zo op de voorgrond als en wrijvingen met het koloniale f?.?ag konden dan ook moeilijk uit“ujven. Op 27 december 1929 werd ir. “Qekarno, toen voorzitter van de door hem op gerichte Parti Nasional indonesia (dezelfde PNI, die ook nu pP®*,ln Indonesië bestaat), gearresvoiSrH ï- augustus 1930 volgde zijn straf -tot vier jaar gevtngenishh alweer december 1931 werd Soekarno ricMteVrue.voeten gesteld. Soekarno richtte onmiddellijk een andere partij in plaats van de verboden PNI op dr Partindo en in Mi 1933 werd M opnieuw eearresteerd Dit keer volgde geen recht zaak, maarde gouverneur-generaal gebruik makend van zijn „exorbitante rechten” verbande hem naar Endeh op Flores. Later, in 1937, werd dit verbanningsoord gewijzigd in Bengkulen op Zuid-Sumatra en daar Soekarno nog, toen de Japanners hem in 1942 bevrijdden. dQ??ekarno was geen vriend van de Neh tlanders en daarvan maakten de Japanners handig gebruik door hem voor 'vagen te spannen. Gedurende de hc5en dat Indonesië door de Japanners » zet werd gehouden was Soekarno “ar- hun grote vriend. Sojlen YerSelijking met Quisling of Musdringt zich op, maar gaat natuurmank. hri°ien v°lgde, op 17 augustus 1945, de S dmarnatie van het onafhankelijke Inbü a ië door Soekarno en Hatta, die sido%ze gelegenheid respectievelijk prest» * en vice-president van de nieuwe tipat werden. Het was een proclamat6’>,Waarvan dt betekenis toen moeilijk dm’ ien viel- Algemeen bestond de instp • dat cie nieuwe staat, die in eertatßmstantie geleid werd door collabolevoUrsu met de Japanners, geen lang Wreu beschoren zou zijn. De eerste ter n 6tlde zet van Soekarno was echre„°m zich de medewerking te verzekefigbüVan Sutan Sjahrir, eveneens een van v Ult de nationalistische beweging r~ w»?i?r de oorlog, maar een die zich vdiaip e grieven hij ook tegen het kohan gezag mocht hebben nimmer?.eïter §eSeven met de Japanse beitst d°ch daarentegen tegen deze °ei'gelMVersieve acties had geleid. Een pj'tnpathu, £iguur moest wel veel meer rl, daarif ondervinden van het Westen geornjk S? maakte Soekarno handig aent v»„-iahrii werd minister-presi-We 2iiii 06 i°nge staat Indonesië. °P de 11 hier de historie niet ver-T°e dan ei°et volgen Indonesië kreeg, if1 decomu k’ zijn erkenning als staat, ticieei clo er 1949 droeg Nederland of-over. i-i, s?evereiniteit aan Indonesië ®eh te ia™ir was toen inmiddels als rangeer|cmatigde figuur alweer uitge- Tq Deelstaten opgerold teitaaannnia»cemd®r 1949 de soevereini- lndonesië werd overgedragen fanisatio „derland echter daar een ormdonpsiase^ler i"e laten, die ook andere no een Vlf8* dan de groep van Soekart>at „„.bestaansmogelijkheid zou laten. fekejijJyer bleek als spoedig een mis*mg. Soekarno, al van oudsher tegenstander van de federalistische en voorstander van de unitaristische staatsvorm, nam actief de leiding van het oprollen van de verschillende deelstaten en in nauwelijks een half jaar waren deze verdwenen en kwam inde plaats daarvan de eenheidsstaat Indonesië. We slaan weer een paar jaar over en komen tot 17 oktober 1952: Tanks rijden door Djakarta. Kanonnen staan gericht op het paleis van president Soekarno. Een aantal officieren van de generale stat en alle zeven territoriale commandanten uit de archipel vervoegen zich bij hem en eisen de onljbinding van het parlement, ’n parlement dat niet door verkiezingen tot stand was gekomen en dat op dat moment juist sterk doende was bepaalde pro-westerse leiders van het leger te elimineren. Soekarno, wiens invloed zich achter dit alles vermoeden liet, gaf toe Maar nauwelijks enkele weken later worden bepaalde territoriale commandanten door hun ondergeschikten uit het zadel gelicht. Al spoedig wordt duidelijk dat dit het werk van Soekarno is. Snel weet hij zijn invloed in het leger te herstellen In februan 1953 lokt Soekarno nieuwe kritiek uit. Nadrukkelijk spreekt hij zich uit voor een nationalistische staatsvorm voor Indonesië. De partijen die het daarmee niet eens zijn, verwijten hem zijn bevoegdheden als constitutioneel president te buiten te gaan. Maar Soekarno laat deze klachten langs zich afglijden en handhaaft zijn standpunt. Oktober 1954: president Soekarno neemt Hartini, een knappe gescheiden vrouw, met vijf kinderen, tot zun tweede echtgenote naast Fatmawati, die hi) tijdens zijn verbanning in Bengkulen trou-vde en die hem verschillende kinderen heeft geschonken. De verontwaardiging van de Indonesische vrouwen is algemeen. Is dit dezelfde Soekarno die een boek „Sarinah” heeft geschreven over de emancipatie van de Indonesische vrouw? Fatmawati verlaat hem, ook al weigert hij haar een scheiding, die volgens de Islamietische wetgeving ineen dergelijk geval zonder zijn toestemming niet uitgesproken kan worden. Doch ook die verontwaardiging raakt in het vergeetboek Bambang Utoyo door landmacht genegeerd Dan komt in juli '.955 de benoeming van kolonel Bambang Utoyo tot chefstaf van de landmacht. Het gehele leger keert zich tegen deze aanstelling van een ziekelijke invalide, die niets anders dan een stropop kan zijn van de toenmalige communistisch georiënteerde minister van defensie, mr. Iwa Kusumasumantri. Soekarno wil zijn zin doordrijven, doch het leger boycot de installatie. Op een gegeven ogenblik zijn de p-eïnoederen zelfs zo opgewonden dat Soekarno praktisch een gevangene van het leger is. De regering, de eerste rege-ing-Ali Sastroamidjojo, treedt af en Soekarno vertrekt op een hadji-tocht naar Mekka. Vice-president Hatta krijgt dan de macht en vormt de regering-Burhanuddin Harahap Als Soekarno terug komt uit Mekka gaat hij rust nemen op Bali en laat de staatszaken aan Hatta over Maar weer duurt het niet lang of hij heeft de macht terug Dan, in november 1955, komt president Soekarno met zijn beschuldigingen inzake een „komplot”, dat erop gericht zou zijnde Indonesische staat te gron-‘ de te richten en dat, naar hij laat dóórschemeren, geleid wordt door Amerika en Nederland. Samenbundeling van alle krachten tegen deze buitenlandse poging tot agressie is, aldus betoogt Soekarno, noodzakelijk. Het is een oud stokpaardje van hem, want vroeger reeds, vóór en na de oorlog, heeft hu altijd al zijn krachten ingespannen om te bewerkstelligen dat de nationale beweging in Indonesië eensgezind was om zodoende een maximum aan kracht op te brengen. Streven naar één staatspartij Een jaar later, in november 1956, laat president Soekarno zich zelfs nog veel openlijker uit over zijn wensen: de partijen moeten begraven worden. Er moet één staatspartij inde plaats daarvan komen. Indonesië moet geleid worden door één man. Niemand twijfelt eraan, dat Soekarno daarmee zichzelf bedoelt. Hij krijgt echter de partijen niet mee. Wel de communisten en de PNI, maar niet de andere Maarde communisten hebben inmiddels wel een enorme actie ontketend ten bate van „het concept van de president”, het concept volgens hetwelk de partijen begraven moeten worden teneinde Indonesië welvaart te verzekeren, en de tegenstanders van Soekarno durven zich nog slechts voorzichtig te uiten. In maart 1957 valt de regering van mr. Ali Sastroamidjojo, die toen voor de tweede maal premier was geweest. Suwirjo van de PNI wordt formateur, maar krijgt van president Soekarno zo weinig bewegingsvrijheid dat hij wei moet falen. Den benoemt Soekarno zichzelf tot formateur. Een aantal vooraanstaande politieke figuren noodt bjj op zijn paleis, waar zij briefjes inde handen gedrukt krijger waarop zij met „ja” of „nee” kunnen mededelen of zij bereid zijn ineen nieuwe regering zitting te nemen. De rechtse figuren weigeren, de communisten geven te grager toe. Soekarno echter, toch voorzichtig, vormt een regering waarin geen leden van de communistische partij maar wel sympathisanten zitting hebben. Hij is weer eer eind gevorderd bij de verwezenlijking van zijn idee, dat Indonesië een regering moet hebben waarin alle groeperingen (ook en vooral de communisten!) vertegenwoordigd zijn Het is dezelfde regering, die nu nog regeert. Een gemengd geheel, waarin de linkse exponenten de boventoon voeren, terwijl de meer gematigde rechtse elementen, die er voor gestrikt zijn, ternauwernood hun mond op°n durven doen. Ook deze regering belichaamt nog niet het wezenlijke ideaal van Soekarno, want alles wijst erop dat hij niets liever zou willen dan de werkelijk absolute macht in Indonesië en premier Djuanda blijkt er nog wel eens eigen ideeën op na te houden. Anderzijds echter is Soekarno liever niet de openbare leider van de staat maarde man op de achtergronu, die in feite de touwtjes in handen houdt zonder formeel verantwoordelijk te zijn voor wat er gebeurt. Zelf heeft hij wel eens gezegd de meest ideale figuur diegene te achten die in communistisch China geldt, waar Mao Tse Toeng alleen president is en waar diens advies gevraagd wordt in alle staatszaken. Het bestek vaneen krantenartikel is te kort om een volledig beeld van hem te geven. Over Soekarno zou een boek te schrijven zijn, en dat zal stellig ook nog wel eens geschreven worden. Hij is een van de meest vooraanstaande staatslieden in het huidige Azië, een man met tal van facetten, beminnelijk inde omgang, maar als hij dat nodig vindt ook ontstellend hard, iemand voor wie „Het doel heiligt de middelen” een principe is waarvan de juistheid geen seconde betwijfeld wordt, iemand die misschien wel het goede voor heeft met zijn land maar die het door zijn bezetenheid heel wat ellende berokkent, een moderne oosterse despoot die alleen in naam de democratie aanhangt maar die naast zijn mening geen andere duldt en die alles zal doen om zijn tegenstanders te elimineren C. H. SCHAAP. Tijdens zijn bezoek aan de Sovjet-XJnie poseerde Soekarno met de Russische president, Vorosjilov voor de persfotografen. Ineen olijke bui wisselden ze van hoedjes.

=== [Page 1] === From our former correspondent in Indonesia: President Soekarno of Indonesia, born on 6 June 1901 in Surabaja to a Javanese father and a Balinese mother, is, whatever one may think of him, a fascinating figure. The way in which he has maintained himself for years, despite all, sometimes fierce, opposition, as the leader of [the people] of Indonesia, compels admiration, although that admiration is mainly an admiration for the master intriguer. It is said that the Indonesian is an easy-going person who does not like hard work, who exerts himself as little as possible and is nowhere very enthusiastic. It is a theory overtaken by the facts, but if there is one Indonesian to whom this theory certainly does not apply, it is Soekarno. He is the man who is never tired, who when necessary works day and night to reach his goal. He is the man who is never ill, because he yields to no weakness. Enormously hard on others and on himself, he is nevertheless to everyone a "Streber", a "rücksichtslos" [ruthless] figure who, cost what it may, is always out to get his way. Officially Soekarno is constitutional President of Indonesia, but in reality he is the great leader of the country, who lets himself be pushed aside by no one and who is always out to make his will law. Soekarno, whatever he himself may argue when it suits him, is no friend of democracy; on the contrary he is an authoritarian figure, a ruler who would most like to have absolute power. Naturally such a figure does not lack opponents, but it is precisely the way in which Soekarno repeatedly sets these aside that compels such enormous admiration. It is said of Soekarno that his strong point is timing; even his opponents in Indonesia admit that he is a master at choosing the right moment to unleash a particular action. Of course he too makes mistakes, but still: there is no second Indonesian who with so much energy (or actually "obsession" would be a better word) always throws himself back into reaching his goal. Soekarno has had his ups and downs. Several times his position as president of the Republic of Indonesia has been very shaky and more than once his life has been in immediate danger. In such circumstances he understood the art of withdrawing in order to calm tempers. But meanwhile he was already busy again taking measures that would win back his old position. No "constitutional" figurehead. That he cannot become a "constitutional" [figurehead] should, given his patriotic past, be no wonder. From youth he was a great zealot for the independence of Indonesia. Even when he was still at the HBS in Surabaia and later at the Technical College in Bandung he sought support for the nationalist movement. After finishing his studies as a civil engineer in 1925 he consistently did not, like most educated Indonesians at that time, enter the service of the Netherlands Indies government, but preferred private employment, which above all left him time for his political activities. Soon the young engineer became an important figure in the young nationalist movement of Indonesia. No Indonesian came so much to the fore in it, and frictions with the colonial authorities could hardly fail to occur. On 27 December 1929 Ir. Soekarno, then chairman of the Partai Nasional Indonesia he had founded (the same PNI that exists in Indonesia today), was arrested. In August 1930 followed his sentence to four years' imprisonment; in December 1931 Soekarno was set free again. Soekarno immediately founded another party in place of the banned PNI, Partindo, and in July 1933 he was arrested again. This time there was no trial, but the governor-general, using his "exorbitant rights", banished him to Endeh on Flores. Later, in 1937, this place of banishment was changed to Bengkulen in South Sumatra, and Soekarno was still there when the Japanese liberated him in 1942. Soekarno was no friend of the Dutch and the Japanese cleverly made use of this by harnessing him to their cause. During the years that Indonesia was held occupied by the Japanese, Soekarno was their great friend. A comparison with Quisling or Mussert suggests itself, but is of course lame. Then followed, on 17 August 1945, the proclamation of independent Indonesia by Soekarno and Hatta, who on this occasion became president and vice-president respectively of the new state. It was a proclamation whose significance was then hard to gauge. The general view was that the new state, which in the first instance was led by collaborators with the Japanese, was not destined for a long life. The first clever move by Soekarno, however, was to secure the cooperation of Sutan Sjahrir, likewise one of the leading figures of the nationalist movement before the war, but one who, whatever grievances he also might have against colonial authority, never collaborated with the Japanese, and who on the contrary had led subversive actions against them. Such a sympathetic figure was bound to meet far more understanding from the West, and Soekarno cleverly calculated on this. Sjahrir became prime minister of the young state of Indonesia. We cannot follow history further here. Indonesia gained its recognition as a state at the end of December 1949, when the Netherlands officially transferred sovereignty to Indonesia. Sjahrir had meanwhile, as a moderate figure, again been pushed aside. Constituent states rolled up. When on 27 December 1949 sovereignty was transferred to Indonesia, the Netherlands however had left behind an organisation there that would also leave room for existence to groups other than that of Soekarno. That, however, soon turned out to be a miscalculation. Soekarno, long an opponent of the federalist and advocate of the unitary form of state, actively took the lead in rolling up the various constituent states, and in barely half a year these had disappeared and in their place came the unitary state of Indonesia. We skip a few years again and arrive at 17 October 1952: tanks drive through Djakarta. Cannons are aimed at the palace of President Soekarno. A number of officers of the general staff and all seven territorial commanders of the archipelago present themselves to him and demand the dissolution of parliament, a parliament that had not come into being through elections and which at that moment was busy eliminating certain pro-Western leaders of the army. Soekarno, whose influence was suspected behind all this, gave in. But barely a few weeks later certain territorial commanders were unseated by their subordinates. Soon it becomes clear that this is Soekarno's work. He quickly manages to restore his influence in the army. In February 1953 Soekarno provokes new criticism. He emphatically declares himself in favour of a nationalist form of state for Indonesia. The parties that do not agree reproach him for exceeding his powers as constitutional president. But Soekarno lets these complaints slide off him and maintains his position. October 1954: President Soekarno takes Hartini, a pretty divorced woman with five children, as his second wife alongside Fatmawati, whom he married during his banishment in Bengkulen and who has borne him several children. The indignation of the Indonesian women is general. Is this the same Soekarno who wrote a book "Sarinah" about the emancipation of the Indonesian woman? Fatmawati leaves him, even though he refuses her a divorce, which under Islamic law in such a case cannot be pronounced without his consent. But that indignation too falls into oblivion. Bambang Utoyo ignored by the army. Then in July 1955 comes the appointment of Colonel Bambang Utoyo as chief of staff of the army. The whole army turns against this appointment of a sickly invalid, who can be nothing other than a straw man of the then communist-oriented minister of defence, Mr. Iwa Kusumasumantri. Soekarno wants to push his way through, but the army boycotts the installation. At one point the [officers] are even so agitated that Soekarno is practically a prisoner of the army. The government, the first Ali Sastroamidjojo government, resigns and Soekarno leaves on a hajj pilgrimage to Mecca. Vice-President Hatta then gets the power and forms the Burhanuddin Harahap government. When Soekarno returns from Mecca he goes to rest on Bali and leaves affairs of state to Hatta. But again it does not last long before he has the power back. Then, in November 1955, President Soekarno comes out with his accusations concerning a "plot" aimed at destroying the Indonesian state and which, as he lets it be understood, is led by America and the Netherlands. A bundling of all forces against this foreign attempt at aggression is, so Soekarno argues, necessary. It is an old hobby-horse of his, for earlier already, before and after the war, he always exerted all his strength to bring about that the national movement in Indonesia was united so as to muster a maximum of strength. Striving for one state party. A year later, in November 1956, President Soekarno expresses his wishes even more openly: the parties must be buried. In their place there must be one state party. Indonesia must be led by one man. No one doubts that Soekarno means himself by this. He does not, however, bring the parties along. The communists and the PNI yes, but not the others. But the communists have meanwhile unleashed an enormous campaign in support of "the president's concept", the concept according to which the parties must be buried in order to secure prosperity for Indonesia, and Soekarno's opponents dare to speak out only cautiously. In March 1957 the government of Mr. Ali Sastroamidjojo, who had then been premier for the second time, falls. Suwirjo of the PNI becomes formateur, but gets so little freedom of movement from President Soekarno that he is bound to fail. Then Soekarno appoints himself formateur. He invites a number of leading political figures to his palace, where slips of paper are pressed into their hands on which they can state with "yes" or "no" whether they are prepared to sit in a new government. The right-wing figures refuse, the communists give in all the more readily. Soekarno, however, still cautious, forms a government in which there are no members of the communist party but there are sympathisers. He has again advanced some way towards realising his idea that Indonesia must have a government in which all groupings (also and especially the communists!) are represented. It is the same government that still governs now. A mixed whole in which the leftist exponents set the tone, while the more moderate right-wing elements, who have been snared into it, hardly dare open their mouths. This government too does not yet embody Soekarno's real ideal, for everything indicates that he would like nothing better than truly absolute power in Indonesia, and Premier Djuanda sometimes turns out to have ideas of his own. On the other hand, however, Soekarno prefers not to be the public leader of the state but the man in the background who in fact holds the strings without being formally responsible for what happens. He himself has sometimes said that he considers the most ideal figure to be the one who counts in communist China, where Mao Tse Toeng is only president and where his advice is asked in all affairs of state. The scope of a newspaper article is too short to give a complete picture of him. A book could be written about Soekarno, and it surely will be written some day. He is one of the most prominent statesmen in present-day Asia, a man of many facets, amiable in dealings, but when he finds it necessary also appallingly hard, someone for whom "the end justifies the means" is a principle whose correctness is not doubted for a second, someone who perhaps means well for his country but who through his obsession causes it a great deal of misery, a modern oriental despot who adheres to democracy only in name but who tolerates no opinion besides his own and who will do everything to eliminate his opponents. C. H. SCHAAP. Photo caption: During his visit to the Soviet Union Soekarno posed with the Russian president, Voroshilov, for the press photographers. In a jolly mood they swapped hats.