Daar werd iets groots miskend

Als in augustus wordt herdacht dat Indonesië zich vijftig jaar geleden losmaakte van Holland, zal veel aandacht zich richten op de militaire acties en excessen. Maar die waren mosterd na de maaltijd: toen Soekarno en Hatta, ontvoerd door radicale jongeren, in augustus *945 de onafhankelijkheid van hun land Proclameerden, was het lot van Nederlandsch*ndië bezegeld en hsd het Indonesisch nationalisme gezegevierd. WAAR KWAM het vandaan? Nederland was geschokt en verbijsterd: de grote meerderheid had zich nooit gerealiseerd dat, afgezien van een paar raddraaiers, in Indië een nationalistische beweging bestond die breed gedragen werd. Van Gandhi had de Hollandse burger in de jaren dertig Vernomen, maar Soekarno werd niet serieus genomen. De opstand van 1945 kon men niet anders verklaren dan uit de Japanse bezetting: de Jap moest de gedweeë inlander tegen ons hebben opgestookt. Zo gauw wij de orde daar hadden hersteld, zouden we de opvoeding van de inheemse bevolking tot uiteindelijke zelfstandigheid weer ter hand nemen. Het is zondagochtend. Vier mensen uit Indonesië en twee Nederlanders zijn bijeengekomen in het stille hart van de hoofdstad. De eersten hebben een groot deel van hun leven gewijd aan de onafhankelijkheid van' hun land, de laatsten aan de studie van Nederlandsch-Indië. De eersten zijn al oud, ze hebben de apartheid onder het Hollandse bewind nog meegemaakt en sloten zich aan bij degenen die er een eind aan wilden maken. "Ik was als kind zogenaamd 'gelijkge steld' met de Europeanen," vertelt Francisca Fanggidaej. "Mijn vader was een lieve man, maar ik vraag mij af welke identiteit hij ons heeft meegegeven. Hij was formeel gelijkgesteld met de overheersers en daardoor kregen wij een bevoorrechte positie. Hij mocht als enige inlander in de sociëteit komen, wij konden naar de Europese lagere school. Dat betekende een vervreemding van je eigen cultuur, waardoor je geen besef meer had van je nationale identiteit. Je voelde je Nederlands, je dacht en droomde zelfs in het Nederlands." Enkele weken nadat hij de onafhankelijkheid heeft geproclameerd, wordt Soekarno toegejuicht door de bevolking van Soerabaja. foto ap Soekarno (links) en Hatta bij het uitroepen van de onafhankelijke republiek Indonesië, twee dagen na de Japanse capitulatie, i FOTO SPAARNESTAD ARCHIEF

=== [Page 1] === When in August the fiftieth anniversary of Indonesia's break from Holland is commemorated, much attention will be focused on the military actions and excesses. But those were mustard after the meal: when Soekarno and Hatta, abducted by radical youths, proclaimed their country's independence in August 1945, the fate of the Netherlands Indies was sealed and Indonesian nationalism had triumphed. WHERE DID IT COME FROM? The Netherlands was shocked and bewildered: the great majority had never realised that, apart from a few troublemakers, a broadly supported nationalist movement existed in the Indies. The Dutch citizen had heard of Gandhi in the 1930s, but Soekarno was not taken seriously. The uprising of 1945 could not be explained other than by the Japanese occupation: the Jap must have incited the docile native against us. As soon as we had restored order there, we would take up again the education of the native population towards eventual independence. It is Sunday morning. Four people from Indonesia and two Dutchmen have gathered in the quiet heart of the capital. The former have devoted a large part of their lives to the independence of their country, the latter to the study of the Netherlands Indies. The former are already old; they still experienced the apartheid under Dutch rule and joined those who wanted to put an end to it. "As a child I was so-called 'placed on an equal footing' with the Europeans," says Francisca Fanggidaej. "My father was a sweet man, but I wonder what identity he gave us. He was formally placed on an equal footing with the rulers and as a result we received a privileged position. He was the only native allowed into the club, we could go to the European primary school. That meant an alienation from your own culture, so that you no longer had any sense of your national identity. You felt Dutch, you even thought and dreamed in Dutch." A few weeks after he proclaimed independence, Soekarno is cheered by the population of Soerabaja. photo ap Soekarno (left) and Hatta at the proclamation of the independent republic of Indonesia, two days after the Japanese capitulation. PHOTO SPAARNESTAD ARCHIEF